minerallar, kristall va amorf birikmalar

PPTX 13 pages 7.3 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.3 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti geologiya va muhandislik geologiyasi fakulteti umumiy geologiya fanidan 1-laboratoriya mashg'uloti mavzu: minerallar, kristall va amorf birikmalar. minerallarni aniqlash usullari. o'qituvchi: saxibov t.k toshkent 2024 minerallar haqida umumiy tushuncha. mineral (lot. minera - ma'dan) – er qa'rida va yuzasida tabiiy-kimyoviy jarayonlar tufayli vujudga keluvchi, kimyoviy tarkibi, tuzilishi va xossalari bo'yicha bir xil bo'lgan tabiiy jismdir. minerallar aksariyat hollarda – kristall va amorf qattiq jismlar hisoblanadi. hozirgi paytda ma'lum bo'lgan minerallar soni 3000 atrofida, xillari bilan hisoblaganda esa bu raqam 4000 dan ortiqni tashkil qiladi. har bir mineral o'zining tarkibiy qismiga ega, ya'ni bir yoki bir necha kimyoviy elementdan tuzilgan oddiy va murakkab birikmalardan iborat. shuning uchun mineralning kimyoviy tarkibi kimyoviy formula yordamida ifodalanadi. tabiatda minerallarning uchrash shakllari tabiatda minerallar 3-xil holatda uchraydi. 1.qattiq holatda (pirit,xalkopirit,topaz,yoqut va.h.k) 2.suyuq holda (suv,neft,sof simob va.h.k) gaz holda (karbonat angidrit,oltingugurt …

2 / 13

deganda -minerallarning muayyan yo'nalishlarda silliq yuzalar - ulanish tekisliklari bo'ylab parchalanishi tushuniladi. juda mukammal - mineral qo'lda yupqa plastinalarga oson ajraladi. ulanish yuzasi silliq, tekis. mukammal - mineral kuchsiz bolg'a zarbasidan tekis yaltiroq yuzalar hosil qilib, oson parchalanadi. o'rtacha - mineral zarba ta's. nisbatan tekis ham noto'g'ri sinish yuzalari bo'ylab ajraladi. mukammal emas - mineralning burdalanishi ko'pchilik qismi notekis sinadi. juda mukammal emas yoki ulanish mavjud emas - mineral tasodifiy yo'nalishlar bo'ylab parchalanadi va har doim notekis sinish yuzasiga ega bo'ladi. minerallarning sinishi. sinish – mineralning parchalanishida hosil bo'ladigan yuzalar ko'rinishidir. minerallarning mo'rtligi va bolg'alanishi. minerallarning aniqlashda mo'rtligi va bolg'alanishi diagnostik belgilaridan biri hisoblanadi. mo'rtlik deb bosim ostida yoki zarbadan moddaning burdalanish xossasiga aytiladi. bolg'alanishi deganda moddalarning bosim ostida yupqa plastinkalarga yalpoqlanishi va plastik bo'lishi tushuniladi. chizig'ining rangi: mineral chizig'ining rangi - bu uning kukun holidagi rangidir. mineral qattiq bo'lganda plastinkada chizig'ining rangini bilib bo'lmaydi. bunda mineral bolg'a yordamida maydalanib, …

3 / 13

tirnaydi, ammo flyuoritni tirnamaydi. rangi sariq, yashil, ko'k, pushti, binafsha, jigarrang va binafshasimon-qoragacha o'zgarishi mumkin. 5.apatit - ca5(po4)3(oh,f,cl). odam va ba'zi hayvonlarning tishlari apatitning mikroskopik kristal-laridan tarkib topgan. rangsiz, oq, zumradsimon yashil, ko'k, qo'ng'ir, binafsha minerallar kristall yoki amorf massa shakllarida uchraydi. kristall deb- tashqi shakliga qaramasdan qonuniy ichki tuzilishga ega bo'lgan barcha qattiq tanalarga aytiladi ular dendritlar, druzalar, konkretsiyalar va uyushiqlar, sekretsiyalar, jeodalar, bodomchalar, oolitlar hamda oqmalar holida uchrashi mumkin. dendritlar - daraxtlarning shoxlari va barglarini eslatuvchi g'aroyib shakllardan iborat. ular mayda darzliklar devorida moddalarning tez kristallanishi tufayli alohida kristallarning bir-birga nibatan ustama o'sishi orqali vujudga keladi (sof mis, kumush, marganets). dendrit marganets druzalar - asosi bilan qandaydir bo'shliq devorlariga yopishib yonma-yon o'sgan to'g'ri tuzilgan kristallardan iborat. ko'p topiladigan kvarts kristallarining druzasi bunga misol bo'ladi. druzalar bu darzliklar, tomirlar yoki tog' jinslaridagi bo'shliqlar devoriga tik yoki deyarli tik o'sgan kristallar guruhidir. druzalar hosil bo'lishida dastlab devorlar darzliklari bo'shlig'ida o'sishni …

4 / 13

retsiyasi markazit konkretsiyasi oolitlar (tuxumsimon toshlar) – sferik holga ega kichik o'lchamli tuzilishga ega. ayrim bo'laklarining ko'ndalang kesimi o'lchamlari 0,1mmdan 5 mm gacha bo'lishi mumkin. oolitlar odatda bir-biri bilan yopishgan holda tog' jinslarini hosil qiladi (oolitli ohaktoshlar). cho'kindi tog' jinslarini hosil qiluvchi ayrim oolitlarning o'lchamiga bog'liq ravishda ularni ikrali va no'xotli oolitlar deyiladi. oolitlar tarzida ko'pincha kaltsit (saso3), aragonit (saso3), pirolyuzit (mno2) uchraydi. shakliga ko'ra oolitlarga o'xshab ketadigan, lekin kontsentrik-zonal bo'lib tuzilganligi ko'rinmaydigan jinslar psevdooolitlar (loviya toshlar) deyiladi. bular qo'ng'ir temirtoshlar (limonit) uchun xarakterlidir. pizolitlarning ko'ndalang kesmasi. qo'ng'ir temirtoshning oolit strukturasi bodomchalar - o'lchami 10 mm gacha bo'lgan, odatda bo'shlig'i batomom to'lgan sekretsiyalardir. dengiz sharoitlarida hosil bo'lgan effuziv yotqiziqlarda ko'p uchraydi. sferolitlar – oolitlardan farqli ravishda radial nursimon tuzilishga ega. sferolitning har bir tolasi kristallning cho'zilgan qismiga to'g'ri keladi. kristallarning uchlari sferolit markaziga to'planadi. effuziv jinsdagi bodomchalar. gidroboratsit adabiyotlar: 1. jo`liev. a.x., chiniqulov. x. umumiy geologiya (oliy o`quv yurtlarining geologiya …

5 / 13

. shisha va po'latdan qattiq. shishaning qattiqligi taxminan 5,5. ortoklaz, mikroklin, plagioklazlar singari minerallari keng tarqalgan.. 7 kvarts - si0 2 u sh i shada va po'lat pichoqda aniq tirnash izini qoldiradi. kvartsning xillari: tog' billuri, ametist, rauxtopaz , morion , tsitrin , avantyurin va b 8 topaz - al 2 [sio 4 ][f,oh] 2 . uning kristalli kvartsda tirnash izi qoldiradi. ko'p qismi och sariq, sariq, somonsimon - sariq, moviysimon, binafsha, yashil, pushti, kam hollarda qizil rangli. 9 korund - a1 2 0 3 . uning yuqori qattiqligi abraziv material sifatida foydalanishga imkon beradi. qimmatbaho xillari rubin - qizil rangli, sapfir - ko'k rangli. 10 olmos - s. u barcha ma'lum bo'lgan minerallarning eng qattig'i hisoblanadi. olmos kovalent bog'lanishga ega bo'lgan uglerod atomlaridan tuzilgan va uch o'lchamli struktura hosil qiladi. /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "minerallar, kristall va amorf birikmalar"

prezentatsiya powerpoint o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti geologiya va muhandislik geologiyasi fakulteti umumiy geologiya fanidan 1-laboratoriya mashg'uloti mavzu: minerallar, kristall va amorf birikmalar. minerallarni aniqlash usullari. o'qituvchi: saxibov t.k toshkent 2024 minerallar haqida umumiy tushuncha. mineral (lot. minera - ma'dan) – er qa'rida va yuzasida tabiiy-kimyoviy jarayonlar tufayli vujudga keluvchi, kimyoviy tarkibi, tuzilishi va xossalari bo'yicha bir xil bo'lgan tabiiy jismdir. minerallar aksariyat hollarda – kristall va amorf qattiq jismlar hisoblanadi. hozirgi paytda ma'lum bo'lgan minerallar soni 3000 atrofida, xillari bilan hisoblaganda esa bu raqam 4000 dan ortiqni tashkil qiladi....

This file contains 13 pages in PPTX format (7.3 MB). To download "minerallar, kristall va amorf birikmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: minerallar, kristall va amorf b… PPTX 13 pages Free download Telegram