oʻzbeklar ishi siyosati

PPTX 20 pages 4.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint xx asr 80-yillari oʻrtalarida respublikamizda sovet xukumati amalga oshirgan "oʻzbeklar ishi" siyosati reja: 1.sssr va o‘zbekiston ssr siyosiy rahbariyatidagi o’zgarishlar 2.paxta ishi – sovet rejimining o’zbekostondagi so’ngi qatag’on siyosati 3.paxta ishining o‘zbeklar ishiga aylantirilishi va mohiyati mamlakat siyosiy hayotida 1982 – 1985-yillarda ko‘plab o‘zgarishlar yuz berdi. siyosiy rahbariyatdagi bunday o‘zgarishlar o‘zbekistonni ham chetlab o‘tmadi 1982-yil noyabrda kpss mk bosh sekretari, sssr oliy soveti prezidiumi raisi leonid brejnev vafot etdi. u mamlakat va partiyani 18 yil davomida boshqargan edi. 1982 – 1984-yillarda yuriy andropov, 1984 – 1985-yillarda konstantin chernenko sovet ittifoqiga rahbarlik qildi. 1985-yil 11-martda mixail gorbachyov kpss mk bosh sekretari, 2-iyulda andrey gromiko sssr oliy soveti prezidiumi raisi lavozimlariga saylandi. 1985-yildan mamlakatda qayta qurish siyosati boshlandi. xx asrning 80-yillariga kelganda sovet rejimi, uning siyosiy tizimi va xo‘jalik yuritish usullari o‘zining rivojlanish imkoniyatlarini tugata boshladi. o‘zbekiston iqtisodiyoti katta xomashyo va tabiiy boyliklar zaxirasiga ega bo‘lishiga qaramasdan sssrning markaziy hududlaridan …

2 / 20

lar) usmon yusupov (1937–1950) o‘zbekiston ssrda urush yillarida iqtisodiy barqarorlikni saqlagan rahbar. industrlashtirish davom ettirilgan. 3. brejnev davri bilan hamohang rahbarlar (1950–1980-yillar) nusratullo maxsum (n. muxitdinov, 1950-lar oxiri – 1961) sovet rahbariyatida ko‘tarilgan, hatto moskva rahbariyatiga kirgan. xrushyov bilan kelishmovchiligi sabab lavozimidan olindi. sssr va o‘zbekiston ssr rahbariyatidagi o‘zgarishlar quyidagilar bilan belgilanadi: sssr lenin → stalin → xrushyov → brejnev → andropov → chernenko → gorbachyov yirik siyosiy jarayonlar: kollektivlashtirish, repressiya, “turg‘unlik”, perestroyka. o‘zbekiston ssr ikromov → yusupov → rashidov → usmonxo‘jayev → nishonov → karimov yirik jarayonlar: qatag‘onlar, urushdan keyingi tiklanish, “paxta ishi”, milliy uyg‘onish, mustaqillik sari harakat. • o‘zbekiston ssrning ijtimoiy-siyosiy hayotida 1984-yil 23-iyunda bo‘lgan. o‘zbekiston kompartiyasi markaziy komitetining xvi plenumi mash’um rol o‘ynadi. moskva tashabbusi va ko‘rsatmasi bilan tashkil qilingan bu plenumda qabul qilingan hujjatlar o‘zbekistonda o‘zbek xalqini asossiz badnom qilish kompaniyasini boshlab berdi. plenumda moskvadan maxsus yuborilgan kpss mk sekretari y.k.ligachev va boshqalar qatnashib, kreml ko‘rsatmalari …

3 / 20

zbekistonni markazga bo‘ysundirish, mahalliy elita ta’sirini sindirish, milliy respublikalardagi mustaqillik kayfiyatini jilovlash maqsadini ko‘zlagan siyosiy repressiya edi. paxta ishining kelib chiqish sabablari 1. paxta rejalari – sssrning siyosiy talabi 1950–1980-yillar davomida sssr markazi o‘zbekistondan: yiliga millionlab tonna paxta, orqali butun ittifoqning yengil sanoatini ta’minlashni talab qilgan. rejalar osmondan belgilangan, bajarilishi esa deyarli imkonsiz edi. natijada: hosil ko‘rsatkichlarini oshirib yozish, statistika bilan o‘ynash, "reja bajarildi" deb xabar berish keng tarqaldi. bu markazning o‘zi bilgan holda ko‘z yumgan siyosat edi. 2. sharof rashidov davri 1959–1983-yillarda o‘zbekistonning birinchi rahbari sharof rashidov davrida: sanoat va qurilish rivojlandi, paxta yetishtirish kengaydi, lekin statistik ko‘rsatkichlarda oshirib yozish odatiy holga aylandi. rashidov vafotidan (1983) keyin moskva o‘zbekistonni ayblash kampaniyasini boshladi. qatag‘on kampaniyasining boshlanishi (1983–1984) andropov davri: “o‘zbek mafiyasi” tushunchasi kgb sobiq rahbari yuriy andropov sssr bosh kotibi bo‘lgach: o‘zbekistonda keng korrupsiya borligi haqida siyosiy kampaniya ochdi. matbuotda “o‘zbek mafiyasi”, “milliy korrupsiya”, “paxta poraxo‘rlari” kabi atamalar tarqatildi. paxta …

4 / 20

ublikani nishonga olish sssrning boshqa respublikalarida ham: statistika soxtalashtirish, reja bajarilishi haqida yolg‘on ma’lumot, mahalliy poraxo‘rlik keng tarqalgan edi. lekin kampaniya faqat o‘zbekiston ssrga qarshi uyushtirildi. bu markazning siyosiy buyurtmasi edi. 3) tergovchilar tomonidan milliy maydonga ko‘chirish gdlyan–ivanov guruhi tergov davomida ataylab: “o‘zbeklar shunaqa xalq” “paxtani o‘zbeklar talon-taroj qildi” kabi milliy tuhmatlarni tarqatdi. bu bilan jinoyat millatga yuklandi, shaxsiy mas’uliyat umumlashtirildi. moskva paxta ishini “o‘zbek masalasi”ga aylantirishi 1) markazning siyosiy maqsadi: mahalliy elitaning kuchini sindirish sharof rashidov davrida o‘zbekiston: iqtisodiy jihatdan mustahkamlanib, o‘z manfaatlarini himoya qila boshlagan, markazdan mustaqilroq pozitsiyada turgan. sovet markazi bundan xavotirlandi. shu sabab rashidov atrofidagi kadrlar “korrupsioner”, xalq esa “poraxo‘r xalq” sifatida ko‘rsatildi. 2) milliy uyg‘onishni bostirish 1980-yillarning o‘rtasida respublikalarda: milliy o‘zlikni anglash, til, tarix va madaniyatga qiziqish, adolat talab qilish kuchaygan edi. moskva “paxta ishi” orqali o‘zbeklarni siyosiy jihatdan zaiflashtirishni maqsad qildi. 3) o‘zbekistonni iqtisodiy jihatdan aybdor qilish markaz o‘zbekistonni “million tonnalab paxtani talon-taroj qilgan …

5 / 20

edi. 3) paxta koloniyasini saqlab qolish o‘zbekiston sssr iqtisodiyotida: paxta xom-ashyosi bilan, arzon ishchi kuchi bilan eng muhim rolni o‘ynagan. markaz o‘zbekiston paxtasiz iqtisodiy barqarorlikni yo‘qotardi. shuning uchun paxta tizimi ustidan nazoratni kuchaytirish siyosiy zarurat edi. 4) gdlyan–ivanov guruhi orqali mafkuraviy hujum tergovchilar siyosiy topshiriqlarni bajarib: ayblovlarni kengaytirgan, jinoyatlarni uydirgan, qiynoqlar orqali “iqrorlik” olgan, o‘zbeklarni ataylab “jinoyatchi xalq” sifatida ko‘rsatgan. bu milliy sha’nni toptash siyosati edi. 5) mustaqillikka yo‘l ochgan omillardan biri paxta ishi: markazning adolatsizligi, millatga nisbatan haqoratlari, iqtisodiy ekspluatatsiya o‘zbek xalqining noroziligini kuchaytirdi. natijada, 1989–1991 yillarga kelib: mustaqillik g‘oyasi keng tarqaldi, sovet tizimiga ishonch yo‘qoldi. xulosa paxta ishi — sovet markazining o‘zbek xalqini ayblab, butun respublikani siyosiy va milliy jihatdan bo‘ysundirishga qaratilgan so‘nggi qatag‘on siyosati edi. bu kampaniya: siyosiy buyurtma asosida tashkil etilgan, milliy sha’nni toptagan, minglab begunohlarni qurbon qilgan, o‘zbekistonning mahalliy rahbarlarini yo‘q qilgan, butun xalqni “korrupsioner” sifatida ko‘rsatgan. aslida esa “paxta ishi” — jinoyat emas, siyosiy …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbeklar ishi siyosati"

prezentatsiya powerpoint xx asr 80-yillari oʻrtalarida respublikamizda sovet xukumati amalga oshirgan "oʻzbeklar ishi" siyosati reja: 1.sssr va o‘zbekiston ssr siyosiy rahbariyatidagi o’zgarishlar 2.paxta ishi – sovet rejimining o’zbekostondagi so’ngi qatag’on siyosati 3.paxta ishining o‘zbeklar ishiga aylantirilishi va mohiyati mamlakat siyosiy hayotida 1982 – 1985-yillarda ko‘plab o‘zgarishlar yuz berdi. siyosiy rahbariyatdagi bunday o‘zgarishlar o‘zbekistonni ham chetlab o‘tmadi 1982-yil noyabrda kpss mk bosh sekretari, sssr oliy soveti prezidiumi raisi leonid brejnev vafot etdi. u mamlakat va partiyani 18 yil davomida boshqargan edi. 1982 – 1984-yillarda yuriy andropov, 1984 – 1985-yillarda konstantin chernenko sovet ittifoqiga rahbarlik qildi. 1985-yil 11-martda mixail gorbachyov kpss...

This file contains 20 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "oʻzbeklar ishi siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbeklar ishi siyosati PPTX 20 pages Free download Telegram