monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish

PPTX 8 pages 908.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 908.4 KB

File type PPTX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish. monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish monopoliya so’zi taxlili monopoliya atamasining kelib chiqishi bozorga oid tushuncha- lardan (yaʼni, yunoncha „monoc“ — yagona, bitta va „poleo“ — sotaman) tarkib topsada, uning iqtisodiy asoslari aslida ishlab chiqarishga borib taqaladi. monopoliyani quyida- gicha taʼriflash oʻrinli: monopoliya — monopol yuqori narxlar- ni oʻrnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida tar- moqlar, bozorlar va yaxlit makroiqtisodiyot ustidan hukmron- likni amalga oshiruvchi yirik korxonalarning birlashmalari. monopoliyalar vujudga kelishining moddiy asosi ishlab chiqa- rishning toʻplanishi hisoblanadi. ishlab chiqarishning toʻplani- shi ishlab chiqarish vositalari, ishchi kuchi hamda mahsulot ishlab chiqarish hajmining yirik korxonalarda toʻplanishini na- moyon etadi. monopoliya (yun. mono — tanho, poleo — sotaman) — iqtisodiyot- ning bir sohasida tanho hukmronlik; bozorni tashkil etish shakli. bun day bozorlarda yagona sotuvchi oʻz tovari bilan fa-oliyat koʻrsatadi, boshqa tarmoqlarda bunday tovarning oʻrinbosari boʻlmaydi. mono- poliya ishlab chiqarish …

2 / 8

iyoti hukmron davlatlar monopoliyaga qarshi choratadbirlarni koʻradilar. monopoliyaning asosiy shakllari — kartel, sindikat, trest, konsernlar hisoblanadi. oligopoliya so’zi taxlili oligopoliya — tarmoqdagi bir necha yirik ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashdagi hukmronlik holati hisoblanadi. oligopoliya (oligo... va yun. poleo — sotaman) — bozorni tashkil etish shakllaridan biri. guruh monopoliyasi, oz sonli yirik korxona (firma)larning bozorda yoki bironbir xoʻjalik soxasida hukmronligi. oligopoliya uchun bozorda bir necha sotuvchining boʻlishi xos, ammo umumiy bozor savdosi hajmida ulardan har birining hissasi juda katta boʻlganidan, har bir sotuvchi oʻzi taklif etadigan mahsulotlar miqdorini oʻzgartirishi bilan narxlarda ham oʻzgarishlar yuz beradi. firmalarning uncha koʻp boʻlmasligi yashirincha kelishishlarga qulaylik tugʻdiradi. bu esa, oʻz navbatida, ularga nar-xlarni belgilash, bozorni boʻlish yoki taqsimlash va boshqacha yoʻllar bilan oʻzaro raqobatni cheklashda qoʻl keladi. yashirincha kelishishning bir qator shakllari (kartel bitimi va boshqalar) bor. monopoliya kabi o. ham nomukammal raqobat koʻrinishi hisoblanadi. oligopolist-ishlab chiqaruvchilarga oʻzbekistonda sement (asosan …

3 / 8

lash imkoniyati boʻlmaganligi sababli haridor daromadining bir qismini yoʻqotadi. lekin monopoliya monopol narxni chegarasiz oshira olmaydi, chunki har qanday narxning yuqori chegarasini harid qobiliyati belgilaydi. shuni hisobga olib monopol narx bozor koʻtaradigan narxning eng yuqorisi qilib belgilanadi, ammo bunday narx talabning ela-stikligini yuzaga keltirmaydi, yaʼni talab narxining ortishiga nisbatan tezroq pasayadi. monopol narxga resurelar narxining ortishi ham taʼsir etadi, chunki harajatlar ortib, foyda qisqaradi. monopsoniya sharoitidagi monopol narx haridor narxi hisoblanib, u ishlab chiqaruvchilarning oʻrtacha harajatlari darajasida boʻladi. buning natijasida monopsonistga tovar sotganlar minimal foyda koʻradi, monopsonist esa narxni pastligidan yutib chiqadi. bu yerda sotuvchilarning yoʻqotishi haridor — monopsonistning yutugʻiga aylanadi. monopol narx bozorning asosiy vositasi boʻlganligidan, davlat bu narxlarni nazorat qiladi, ularning haddan ziyod yuqori yoki last belgilanishiga yoʻl bermaydi, narxni oshirish hisobidan topilgan foydani davlat oʻz byudjetiga olib qoʻyadi. o‘zbekistondagi monopol kompaniyalar o‘zbekiston respublikasi monopoliyaga qarshi kurashish qo‘mitasi tabiiy monopoliya sub’ektlarining davlat reyestridagi korxonalar ro‘yxatini e’lon qildi. 2020 …

4 / 8

monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish - Page 4

5 / 8

monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish - Page 5

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish"

monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish. monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish monopoliya so’zi taxlili monopoliya atamasining kelib chiqishi bozorga oid tushuncha- lardan (yaʼni, yunoncha „monoc“ — yagona, bitta va „poleo“ — sotaman) tarkib topsada, uning iqtisodiy asoslari aslida ishlab chiqarishga borib taqaladi. monopoliyani quyida- gicha taʼriflash oʻrinli: monopoliya — monopol yuqori narxlar- ni oʻrnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida tar- moqlar, bozorlar va yaxlit makroiqtisodiyot ustidan hukmron- likni amalga oshiruvchi yirik korxonalarning birlashmalari. monopoliyalar vujudga kelishining moddiy asosi ishlab chiqa- rishning toʻplanishi hisoblanadi. ishlab chiqarishning toʻplani...

This file contains 8 pages in PPTX format (908.4 KB). To download "monopol yoki oligopol korxonalarning tovarlarini o‘rganish, narxlarini tahlil qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: monopol yoki oligopol korxonala… PPTX 8 pages Free download Telegram