ishbayinga haq to'lashning ishbay tizimida narxlarni aniqlash

PPTX 17 pages 1.8 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mehnatga haq to’lashning ishbay tizimida narxlarni aniqlash. mehnatga haq to’lashning ishbay tizimida narxlarni aniqlash. reja kirish asosiy qism ishbay haq to‘lash tizimining turlari ishbay narxlarni aniqlash usullari ishbay narxlarni belgilashda ta’sir qiluvchi omillar ishbay narxlarni hisoblash uslublari xulosa foydalanilgan adabiyotlar bo‘lim mazmun misollar asos ishbay tizim mohiyati mehnatga haq bajarilgan mahsulot birligi asosida to‘lanadi 100 dona mahsulot → belgilangan narx mehnat kodeksi, tarif siyosati ishbay narx tushunchasi har bir mahsulot birligiga to‘lanadigan pul miqdori 1 dona uchun 3000 so‘m tarif stavkasi asosida mehnat me’yorlari mahsulot ishlab chiqarish uchun belgilangan mehnat sarfi 1 dona mahsulot – 0.2 soat me’yoriy hujjatlar ishbay narxni hisoblash tarif stavkasi / me’yoriy vaqt 15 000 so‘m / 0.2 soat hisob-kitob qoidalari oddiy ishlar uchun narx me’yor to‘g‘ri belgilangan holda aniqlanadi tikuvchilikda standart buyum ichki normativlar murakkab ishlar narxi ko‘paytiruvchi koeffitsiyent qo‘llanadi 1.2 yoki 1.5 koeffitsiyent murakkablik darajasi ishbay-progressiv tizim me’yor oshirib bajarilganda yuqoriroq narx qo‘llanadi 120% …

2 / 17

ehnat unumdorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. mehnatga haq to‘lash tizimlarining to‘g‘ri tashkil etilishi nafaqat tashkilot iqtisodiy barqarorligiga, balki xodimlarning motivatsiyasiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatadi.mehnatga haq to‘lash tizimlari asosan ikki turga bo‘linadi: vaqtbay va ishbay. ishbay haq to‘lash tizimi, ayniqsa, ishlab chiqarish sohasi va turli korxonalarda samarali qo‘llanilib, mehnat unumdorligini oshirishga xizmat qiladi. ushbu tizimda narxlarni aniqlash jarayoni muhim ahamiyatga ega bo‘lib, mehnat resurslarini oqilona taqsimlash va ishlab chiqarish jarayonini optimallashtirishga xizmat qiladi. mazkur ishda mehnatga haq to‘lashning ishbay tizimi, uning afzallik va kamchiliklari, hamda ishbay narxlarni aniqlash usullari tahlil qilinadi. mehnatga haq to‘lash tizimlari haqida umumiy tushuncha mehnatga haq to‘lash tizimi xodimlarga ularning bajargan ishi yoki ishlab chiqargan mahsuloti uchun beriladigan ish haqi miqdorini belgilash uslubidir. iqtisodiyotda keng qo‘llaniladigan mehnatga haq to‘lash tizimlari quyidagi turlarga bo‘linadi: vaqtbay tizim – bunda ish haqi xodimning ishlagan soati yoki kunlari asosida hisoblanadi. ishbay tizim – bunda ish haqi xodimning ishlab chiqargan mahsulot …

3 / 17

stavkalari va ularni belgilash mezonlari ishbay tarif stavkalari belgilashda quyidagi omillar hisobga olinadi: ishning murakkabligi va bajarilish muddati ishlab chiqarish texnologiyasi va quvvati bozor sharoitlari va raqobat muhiti ish vaqtini normallashtirish va me’yorlash mehnat normasi va ish vaqti normalari asosida har bir mahsulot uchun ajratilgan vaqt hisoblab chiqiladi. masalan, agar bitta detal ishlab chiqarish 30 daqiqa talab qilsa, xodimning soatlik ish haqi asosida uning narxi aniqlanadi. ish hajmiga qarab narxlarni hisoblash ish hajmiga qarab ishbay narxlarni aniqlash jarayonida quyidagilar inobatga olinadi: ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori har bir mahsulot uchun ajratilgan ish haqi miqdori misol uchun, agar ishchi kuniga 100 ta mahsulot ishlab chiqarsa va har bir mahsulot uchun 5 000 so‘m ish haqi belgilansa, kunlik ish haqi 500 000 so‘mni tashkil etadi. ishbay-progressiv tizim ushbu tizimda ishbay stavka ishchining ishlab chiqarish hajmiga qarab oshib boradi. ya’ni, dastlabki me’yorga qadar oddiy ishbay stavka qo‘llaniladi, lekin belgilangan normadan oshib ketilgan mahsulot uchun …

4 / 17

ishi mumkin. mahsulot tannarxi va bozor talablari – ishbay tarif stavkalari mahsulot tannarxi va raqobatbardoshlik darajasiga bog‘liq holda shakllantiriladi. masalan, metall buyumlar ishlab chiqaruvchi korxonada dastgoh operatorining ishbay tarif stavkasi mahsulot birligini ishlab chiqarishga sarflanadigan vaqt va materiallar hisobiga belgilanadi. agar mehnat unumdorligi oshirilsa yoki yangi texnologiyalar joriy etilsa, tarif stavkalarida ham mos ravishda o‘zgarishlar kiritiladi. material va resurslar sarfi – ishlab chiqarishda ishlatiladigan materiallarning narxi va mehnat hajmi e’tiborga olinadi. ishlab chiqarish jarayonining murakkabligi – mahsulot ishlab chiqarish qanchalik murakkab bo‘lsa, ishbay narx shuncha yuqori bo‘ladi. sifat va standartlar – ishchilar faqatgina mahsulot hajmi emas, balki uning sifati bo‘yicha ham baholanadi. masalan, mebel ishlab chiqarish korxonasida bir dona stul yasash uchun ishbay narx 50 000 so‘m deb belgilangan bo‘lsa, ishchi 10 ta stul yasaganida 500 000 so‘m haq oladi. agar mahsulot sifati talabga javob bermasa, u holda unga kamroq haq to‘lanishi yoki ishlab chiqarish hajmiga chegirma kiritilishi mumkin. ishbay …

5 / 17

a, uning umumiy ish haqi 1 000 000 so‘mni tashkil etadi. agar progresiv tizim bo‘yicha 120 dona ishlab chiqarilganida qo‘shimcha 5% mukofot berilsa, umumiy maosh 1 260 000 so‘m bo‘ladi. mahsulot birligiga nisbatan ishbay narxlarni belgilash mahsulot birligiga nisbatan ishbay narxlarni belgilash quyidagi omillarga asoslanadi: mahsulot ishlab chiqarish jarayoni – mahsulot ishlab chiqarish murakkabligi va uning tannarxi inobatga olinadi. ishlab chiqarish quvvati – korxona imkoniyatlari va ishlab chiqarish hajmi asosida tariflar shakllantiriladi. mahsulot sifati – yuqori sifatli mahsulot ishlab chiqarish uchun qo‘shimcha rag‘batlantirish tizimi joriy qilinishi mumkin. mehnat unumdorligi va sifat ko‘rsatkichlari mehnat unumdorligi va sifat ko‘rsatkichlari ham ishbay narxlarning aniqlanishida muhim rol o‘ynaydi. yuqori mehnat unumdorligi kamroq vaqt ichida ko‘proq mahsulot ishlab chiqarish imkonini beradi va bu holat ishbay narxlar shakllanishiga bevosita ta’sir qiladi.masalan, avtomobil yig‘ish liniyasida bir ishchi kun davomida 10 ta avtomobil eshigini o‘rnatishi mumkin bo‘lsa, texnologiya yaxshilanib, unumdorlik oshsa, u kuniga 15 ta eshik o‘rnatishga muvaffaq …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishbayinga haq to'lashning ishbay tizimida narxlarni aniqlash"

mehnatga haq to’lashning ishbay tizimida narxlarni aniqlash. mehnatga haq to’lashning ishbay tizimida narxlarni aniqlash. reja kirish asosiy qism ishbay haq to‘lash tizimining turlari ishbay narxlarni aniqlash usullari ishbay narxlarni belgilashda ta’sir qiluvchi omillar ishbay narxlarni hisoblash uslublari xulosa foydalanilgan adabiyotlar bo‘lim mazmun misollar asos ishbay tizim mohiyati mehnatga haq bajarilgan mahsulot birligi asosida to‘lanadi 100 dona mahsulot → belgilangan narx mehnat kodeksi, tarif siyosati ishbay narx tushunchasi har bir mahsulot birligiga to‘lanadigan pul miqdori 1 dona uchun 3000 so‘m tarif stavkasi asosida mehnat me’yorlari mahsulot ishlab chiqarish uchun belgilangan mehnat sarfi 1 dona mahsulot – 0.2 soat me’yoriy hujjatlar ishbay narxni hisoblash tarif stavkasi...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "ishbayinga haq to'lashning ishbay tizimida narxlarni aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: ishbayinga haq to'lashning ishb… PPTX 17 pages Free download Telegram