ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi va chegaralangan turlari. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish

DOC 48.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1629203255.doc y x n = ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi va chegaralangan turlari. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish reja: 1. ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi va chegaralangan turlari. 2. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish. 3. protsedura–funksiya ixtiyoriy standart bo‘lmagan ma’lumotlar turi programmada tur e’lon qilish yordamida aniqlangan bo‘lish kerak. sanab o‘tiluvchi turni berilishi quyidagicha yoziladi: :: = ( {, }); qavs ichidagi vergul bilan ajratib yozilgan larni sanab o‘tiluvchi o‘zgarmaslardir. ular sanab o‘tiluvchi turning qiymatlar to‘plamini hosil qiladi. sanab o‘tiluvchi turning qiymatlar to‘plami tartiblangan va tartib nomeri 0 dan boshlanadi. ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi turida qabul qilinishi mumkin bo‘lgan barcha qiymatlar sonli cheklangan bo‘ladi. yuqorida ko‘rilgan integer, word, char, boolean turlari ham sanab o‘tiluvchi turlarga kiradi: word uchun qiymatlar 0 dan 65535 gacha; char turi uchun 256 belgi aniqlangan bo‘lib, ularning kodlari 0 dan 255 gacha; boolean turi ikkita qiymatni - true va false qabul qiladi. sanab o‘tiluvchi tur foydalanuvchi tomonidan aniqlanishi mumkin. …

garuvchining e’lon qilish joyida komponentaning o‘rniga yoziladi. masalan, var child:(mike,nike,jane,olga,ada); sanab o‘tiluvchi turning qiymatlari ustida faqat taqqoslash va qiymat berish amallarini va succ(x), pred(x), ord(x) standart funksiyalarini ishlatish mumkin. turni berilishida birinchi bo‘lib yozilgan nom uchun pred va oxirgi yozilgan nom uchun succ funksiyalarning qiymatlari aniqlanmagan. sanab o‘tiluvchi turning qiymatlarini o‘qish-yozish uchun oddiy o‘qish-yozish protseduralarini ishlatib bo‘lmaydi, case operatoridan foydalanish kerak. turbo-paskalda foydalanuvchi aniqlashi mumkin bo‘lgan turlardan biri chegaralangan tur bo‘lib, uning yordamida asosiy turlarning biror oralig‘idagi (diapazondagi) qiymatlarni qabul qiluvchi yangi tur aniqlanishi mumkin. bu yerda asosiy tur sifatida ixtiyoriy sanaluvchi tur bo‘lishi mumkin. chegaralangan turdagi o‘zgaruvchilar faqat turda ko‘rsatilgan oraliqdagi qiymatlarnigina qabul qiladi. har bir chegaralangan tur berilgan tartiblangan tur, shu jumladan, sanab o‘tiluvchi tur asosida aniqlanadi. bu berilgan tartiblangan tur chegaralangan turga nisbatan asosiy deyiladi va oraliq yordamida aniqlanadi. oraliq o‘zining chegaralari, asosiy turdagi qiymatlari bo‘lib, quyidagicha beriladi: :: = . . bu yerda va - asosiy …

6) y: =; pred(y) = day:=12; dec(day,10)=22 {argument day ning qiymati 10 ga orttiriladi) year: =1990; inc(year) =1991{ argument year ning qiymati 1 ga kamaytiriladi) day: =10; day: =day+12;{day=22 qo‘shish amali}. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish. ishdan maqsad: talabalarda protsedura va funksiyani e’lon qilish, protsedura va funksiyaning sarlovhasi, faktik va ramziy parametrlar, parametr-qiymatlar, parametr-o‘zgaruvchilar tushunchalarini shakllantirish. masalaning qo’yilishi. protsedura va funksiya ga oid dastur tuzish. qisqacha nazariy ma’lumotlar. programmalashda shunday holatlar kuzatiladiki, unda programmaning turli joylarida mazmuni jihatidan bir xil algoritmni bajarishga to‘g‘ri keladiki, u mustaqil qiymatga ega, ya’ni yechilayotgan asosiy masalaning biror bir qism masalasini yechishga mo‘ljallangan bo‘ladi. agar bu xususiy algoritm hajm jihatidan katta va murakkab bo‘lsa, u holda bu algoritmni har safar qayta yozish programmani murakkablashtirish bilan bir qatorda uni yozish jarayonida grammatik xatolarga yo‘l quyish ehtimolini oshiradi. yuqoridagi kamchiliklarni oldini olish maqsadida, hamda uning ixchamligini va tushinarli ko‘rinishini ta’minlash uchun paskal tili har qanday xususiy …

, ya’ni ishga tushirish uchun programmani zarur joyida protsedura operatorni yozish kerak: :: = yoki ( ); protseduraning ikki xil ko‘rinishini ishlatish mumkin: parametrli protsedura va parametrsiz. parametrsiz protseduralarda ma’lumotlar asosiy programmaning blokidan olinadi, ya’ni global qiymat hisoblanadi. bu esa ratsional hisoblanmaydi. protsedura sarlavhasining umumiy ko‘rinishdagi yozilishi quyidagicha: procedure ( ); bu yerda procedure-qism programma protsedura ko‘rinishda berilayotganini anglatuvchi xizmatchi so‘zdir, -identifikator. rasmiy parametrlar ro‘yxatida qavslar ichida quyidagi ko‘rinishdagi parametrlar bo‘lishi mumkin: 1) parametr-qiymatlar; 2) parametr-o‘zgaruvchilar (ularning oldida var xizmatchi so‘zi turadi); 3) protsedura nomini ko‘rsatuvchi parametrlar (ularning oldida procedure xizmatchi so‘zi turadi); 4) funksiya nomini ko‘rsatuvchi parametrlar (ularning oldida function xizmatchi so‘zi turadi). sarlovhadan so‘ng protseduraning tanasi joylashib ";" belgisi bilan tugaydi. protseduraning tanasi turbo-paskal programmasi tuzilishidagi ketma-ket joylashgan bo‘limlardan iborat bo‘lishi mumkin. protsedurani chaqirish va uning ishlashi quyidagi protsedura operatori yordamida amalga oshiriladi: ( ); bu yerda -murojaat qilinayotgan protseduraning nomi, - protsedurani ishlashida ramziy parametrlarga mos qo‘yiladigan …

-qiymatlar odatda protseduraga boshlang‘ich ma’lumotlarni uzatishda foydalaniladi. ularni ro‘yxatda vergul bilan ajratib, turi ko‘rsatiladi. end. 2. parametr-o‘zgaruvchi. parametr-o‘zgaruvchilar protsedurada amalga oshirilgan ishlar natijasini aniqlashda ishlatiladi va rasmiy parametrlar ro‘yxatida var xizmatchi so‘zidan keyin yozilib turi ko‘rsatiladi. misol: procedure m3 (var k, l : integer; var z : real); ramziy parametr-o‘zgaruvchiga mos keluvchi faktik parametr sifatida faqat shu turdagi o‘zgaruvchi kelishi mumkin. bu holda protseduraga murojaat qilinganda faktik parametrlarning xotiradgi adresi jo‘natiladi (qiymati emas). natijada ramziy parametr faktik parametr adresini oladi, ya’ni xotiraning bitta katagi ikki nom bilan belgilanadi va protsedurada ramziy parametrlar ustida qilingan barcha ishlar faktik parametrlarga ham tegishli bo‘ladi. misol: quyidagi programma ishlagandan so‘ng x ning qiymati sifatida 1 qiymatini chop qiladi. program m4; var x : integer; procedure izm(var y : integer); begin y: =1; end; begin x: =0; izm(x); writeln(x) end. agarda protsedura parametrlari hosilaviy tur bo‘lsa, masalan, jadval kattaliklar, bu turlarni asosiy programmaning turlar e’lon …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi va chegaralangan turlari. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish"

1629203255.doc y x n = ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi va chegaralangan turlari. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish reja: 1. ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi va chegaralangan turlari. 2. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish. 3. protsedura–funksiya ixtiyoriy standart bo‘lmagan ma’lumotlar turi programmada tur e’lon qilish yordamida aniqlangan bo‘lish kerak. sanab o‘tiluvchi turni berilishi quyidagicha yoziladi: :: = ( {, }); qavs ichidagi vergul bilan ajratib yozilgan larni sanab o‘tiluvchi o‘zgarmaslardir. ular sanab o‘tiluvchi turning qiymatlar to‘plamini hosil qiladi. sanab o‘tiluvchi turning qiymatlar to‘plami tartiblangan va tartib nomeri 0 dan boshlanadi. ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi turida qabul qilinishi mumkin bo‘lgan barcha qiymatlar sonli cheklang...

DOC format, 48.0 KB. To download "ma’lumotlarning sanab o‘tiluvchi va chegaralangan turlari. funktsiya va protseduralarga oid dasturlar tuzish", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlarning sanab o‘tiluvch… DOC Free download Telegram