toshkent axborot texnologiyalar universiteti muhammada al-xorazmiy nomidagi

DOCX 7 pages 14.6 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.6 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

muhammada al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalar universiteti axborot xavfsizligi fakulteti 703-21 guruh magistranti tojiboyev javohirning ilmiy tadqiqot metodologiyasi fanidan yakuniy nazorat ishi variant №10 fakultet: “televizion texnologiyalar” kafedra: “audiovizual texnologiyalari” ma'ruzachi: prof.beknazarova s.s. yakuniy nazorat savollar fan: ilmiy tadqiqot metodologiyasi 1 ijodiy faoliyat 2 eksperiment va tajriba 3 tavsiflash kafedra majlisining qarori bilan tasdiqlangan kafedra mudiri a.sh. muxamadiev tuzuvchi: prof.beknazarova s.s. javoblar 1. magistratura bosqichida magistrantlar hal etilmagan, hali ochilmagan yoki yetarli ma’lum bo‘lmagan narsa va hodisalarga tegishli muammolarni o‘rganishga kirishadilar. demak, magistrantlar tadqiqotchi sifatida izlanish olib borganlarida yangi tushuncha, xulosa yoki tavsiya ishlab chiqish shaklida ijod qilish bilan shug‘ullanadilar. ular chop etadigan maqolalarda, yozadigan dissertatsiyalarida yangicha yondashuv, faktlarni yangicha talqini, yangi mazmunga ega bo‘lgan xulosa va tavsiyalar berilishi lozim. bu esa ilmiy ijodiy faoliyat jarayonini anglatadi. fanda ijodiy faoliyat o‘ziga xos xususiyatlarga ega. shu bois, ijodiy faoliyat tushunchasiga, ilmiy ijodiy faoliyat mohiyatini tushunish masalasiga to‘xtalib o‘tamiz. ijodiy faoliyat inson …

2 / 7

yaqqol namoyon bo‘ladi. islohotlarni amalga oshirish, yangi ijtimoiy tuzilmalarni bunyod etish ijtimoiy-ijodiy faoliyatni bildiradi. fanda ijodiy tafakkur va ijtimoiy-ijodiy faoliyat birlashadi. bunday birlashishni natijasi sifatida xalqaro ilmiy hamkorlik, fanning tashkiliy strukturalarini takomillashtirish, fan sohasida islohotlarni joriy qilish kabi jarayonlarni ko‘rsatish mumkin. endi ilmiy ijodiy faoliyat tushunchasi ta’rifini beramiz: ilmiy ijodiy faoliyat - bu bilish shakllari va unsurlarini tafakkurda ratsional va noratsionaltarzda harakatlantirib, yangi ilmiy va texnologik qadriyatlar yaratish faoliyatidir. bu yerda bilish shakllari va unsurlari deganda, tasavvur, tushuncha, g‘oya, nazariy qoidalar va turli uslubiy vositalar ko‘zda tutiladi. bularni hammasi tafkkurda anglash, mulohaza yuritish,tahlil qilish va taqqoslash jarayonida ratsional fikrlash tarzida, ya’ni, aqliy, mantiqiy izchillik bilan harakatga keltiriladi, ob’ekt o‘rganiladi. ayni paytda ruhiyatimizning ong osti qatlamida murakkab muammoli vaziyatda intuitiv va nogahon fahmlash yo‘li bilan ham noratsional bilish va ijod qilishni amalga oshirish mumkin. 2. biz bilamizki, tadqiqotning empirik darajasida qo'llaniladigan empirik tadqiqot usullariga kuzatish, eksperiment, tasvirlash, o'lchash, taqqoslash kiradi. eksperiment …

3 / 7

ktga uning o'zgarishi va o'zgarishiga qadar faol munosabat; 2) tadqiqotchining iltimosiga binoan o'rganilayotgan ob'ektning takroran takrorlanishi; 3) tabiiy sharoitda kuzatilmaydigan hodisalarning bunday xususiyatlarini aniqlash qobiliyati; 4) "toza" hodisani tashqi ta'sirlardan ajratish yoki eksperiment shartlarini o'zgartirish orqali ko'rib chiqish imkoniyati; 5) ob'ektning "xatti-harakatlarini" boshqarish va natijalarni tekshirish qobiliyati. biz eksperimentni idealizatsiya qilingan tajriba deb ayta olamiz. bu natijalarni taqqoslashdan oldin hodisaning rivojlanishini kuzatish, unga faol ta'sir qilish, zarur bo'lsa, qayta yaratishga imkon beradi. shuning uchun tajriba - bu tekshirilayotgan hodisa o'zgarishsiz qoladigan kuzatish yoki o'lchashdan ko'ra kuchliroq va samaraliroq usul. bu empirik tadqiqotning eng yuqori shakli. eksperiment ob'ektni sof shaklda tekshirishga imkon beradigan vaziyatni yaratish uchun yoki mavjud gipoteza va nazariyalarni sinash yoki yangi faraz va nazariy tushunchalarni shakllantirish uchun ishlatiladi. har bir tajriba har doim har qanday nazariy g'oyalar, kontseptsiya, gipoteza tomonidan boshqariladi. eksperimental ma'lumotlar, shuningdek, kuzatuvlar har doim nazariy jihatdan yuklanadi - uni shakllantirishdan natijalarni talqin qilishgacha. tajriba bosqichi: …

4 / 7

bo'lgani kabi, tajriba dalillarga asoslangan deb hisoblanishi mumkin, agar uni biron bir boshqa kishi tomonidan kosmosda va boshqa vaqtda takrorlash mumkin bo'lsa va xuddi shu natijani beradi. eksperiment turlari: eksperimentning maqsadlariga qarab, tadqiqot (vazifa yangi ilmiy nazariyalarni shakllantirish), sinov eksperimentlari (mavjud farazlar va nazariyalarni sinash) va hal qiluvchi (bittasini tasdiqlash va boshqasini raqobatdosh nazariyalardan voz kechish) farqlanadi. jismlarning xususiyatiga qarab fizik, kimyoviy, biologik, ijtimoiy va boshqa tajribalar ajralib turadi. shubhali hodisaning mavjudligi yoki yo'qligini aniqlash maqsadida, shuningdek, ma'lum bir mulkning miqdoriy ishonchliligini ochib beradigan o'lchov tajribalari ham yuqori sifatli tajribalar bilan ajralib turadi. 2. ilmiy bilimlarning empirik darajada bajaradigan asosiy bilim vazifasi hodisalarni tavsiflashdir. ilmiy izlanish hodisalarni tavsiflash va empirik umumlashtirishdan qoniqmaydi, hodisalar o'rtasidagi sabablar va muhim aloqalarni ochishga intiladi, tadqiqotchi nazariy bilim darajasiga o’tadi. empirik tadqiqotda amalga oshirilgan kuzatish va o‘lchash natijalari taqqoslash va tavsiflash usullari yordamida qayta ishlanadi. buning oqibatida ob’ekt haqidagi tasavvur yanada konkretlashadi. taqqoslash jarayonida ob’ektlardagi, …

5 / 7

tlarini tushuntirish uchun zamin bo‘lsa, to‘liqsiz tasavvur uni tushunishga yordam beradigan g‘oyalar yoki gipotezalarni ishlab chiqish imkoniyatini beradi. tavsiflash izlanishda 2 xil funksiyani bajarishi mumkin: 1.ob’ektlarni kuzatish, o‘lchash, ular bilan eksperiment o‘tkazish natijasida olingan axborot va faktlarni tabiiy-tarixiy yoki sun’iy, formallashtirilgan tilda bayon qilish; 2. ob’ektlarning ichki hislatlari va bog‘lanishlarini anglashga yordam beradigan tahliliy bayonni amalga oshirish. birinchisi empirik tavsiflash, ikkinchisi nazariy tavsiflash deb ataladi. tavsiflash predmetni ta’riflash emas, u tushuntirishni ham o‘rnini bosmaydi. tavsiflashni uslubiy funksiyasi ob’ektning xolisona va mumkin qadar to‘la tasvirini berishdir. bu bilan tavsiflash ta’rif va tushuntirishni to‘ldiradi. tavsiflashda bir qator uslubiy qoidalarga rioya qilish kerak: - tavsif maqsadga yo‘naltirilgan va xolis bo‘lishi lozim; - tavsifda mantiqiy ziddiyat bo‘lmasligi kerak, aks holda izchillik va xolislik talablari buziladi; - tavsifni tarkibiy qismlari tartiblashgan va tizim holatiga keltirilgan, bayon tarzi esa sodda va ravshan bo‘lishi kerak. shakl va mazmun jihatidan tavsiflash bir qancha turlarga bo‘linadi. xususan, biologik, sotsiologik, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toshkent axborot texnologiyalar universiteti muhammada al-xorazmiy nomidagi"

muhammada al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalar universiteti axborot xavfsizligi fakulteti 703-21 guruh magistranti tojiboyev javohirning ilmiy tadqiqot metodologiyasi fanidan yakuniy nazorat ishi variant №10 fakultet: “televizion texnologiyalar” kafedra: “audiovizual texnologiyalari” ma'ruzachi: prof.beknazarova s.s. yakuniy nazorat savollar fan: ilmiy tadqiqot metodologiyasi 1 ijodiy faoliyat 2 eksperiment va tajriba 3 tavsiflash kafedra majlisining qarori bilan tasdiqlangan kafedra mudiri a.sh. muxamadiev tuzuvchi: prof.beknazarova s.s. javoblar 1. magistratura bosqichida magistrantlar hal etilmagan, hali ochilmagan yoki yetarli ma’lum bo‘lmagan narsa va hodisalarga tegishli muammolarni o‘rganishga kirishadilar. demak, magistrantlar tadqiqotchi sifatida izlanish olib borg...

This file contains 7 pages in DOCX format (14.6 KB). To download "toshkent axborot texnologiyalar universiteti muhammada al-xorazmiy nomidagi", click the Telegram button on the left.

Tags: toshkent axborot texnologiyalar… DOCX 7 pages Free download Telegram