uglevodlar, yog’lar va aminokislotalar almashinuvi

PPTX 21 pages 2.0 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi fan: biokimyo mavzu: uglevodlar, yog’lar va aminokislotalar almashinuvining boshqarilishi organinizmdagi metabolic yo’llarning eng yirik oqimi uglevod va yo’llardan (kam miqdorda aminokislotalardan) energiya manbayi sifatidan foydalanish bilan bog’lik. qon orqali a’zolarga tarqaluvchi va energiya manbayi asosiy moddalar glukoza, lipoprotein yog’lar, yog’ kislotalar va keton tanachalar hisoblanadi. ularni qonga yetkazib beruvchi asosiy a’zo va to’qimalar jigar va yog’ to’qimasi bo’lib, barcha a’zolar energiya manbayi sifatida foydalanadi. qonga oziq uglevodlar glukoza jigar glikogeni yog’ to’qimasida zaxiralanga yo’glar keton tanalari (jigar) lipoproteinlar yog’lari yog’ kislotalari qonga qonga jigarda oziq yog’lar qonga qon bilan tashiladigan va energiya manbayi bo’lgan asosiy moddalar aralash tarkibli ovqat iste’mol qilgan vaqtdan taxminan 2 soat o’tgach uglevodlar hazmlanishi, 4-5 soatdan so’ng esa oqsillar va yog’larning hazimlanishi yakunlanadi. bu ovqat hazim qilish davri (absorbtiv davr) hisoblanadi. undan so’ng postabsorbtiv davr boshlanadi. odam 3 marta ovqatlanganda ovqat hazim qilishga sarflanadigan …

2 / 21

koa yog’ kislotalari a-gliserofsfat co2, h2o aminokilotalar glikogen piruvat yog’larning zaxiralanishi keton tanalari co2, h2o glyukozamiya absorbtiv va postabsorbtiv davrlarning almashinuvi jarayoniga mos ravishda metabolizmning yo’nalishini o’zgartirish va qonda glyukoza konsentratsiyasini saqlash boshqaruvchi mexanizmlar siztemasi yordamita ta’minlanadi, xususan bu sistama insulin, glyukogen, adrenalin va kortizol gormonlarini o’z ichiga oladi. mushaklarning ishlashi ovqat hazmlanishi davriga tog’ri kelsa zaxiralanish jarayoni susaytiriladi chunki ichakdan so’rilayotgan maxsulatlarni bir qismi to’g’ridan-to’g’ri mushaklarda sariflanib ketadi. postabsorbtiv davrda mushaklarning ishlashi zaxiralar, ayniqsa, yog’larning safarbarlanishi kuchaytiriladi. mushaklarning ishlash davri va tinch holati davri almashinuvi bilan bog’lik metobolik o’zgarishlarni bishqarish adrenalin tomonidan amalga oshiriladi. glyukozaning qondagi konsentratsiyasi qonda glyukoza konsentratsiyasini nisbatan doimiy ushlab turish moddalar almashinuvini boshqarish yordamida amalga oshiriladi. qonda glyukoza konsentratsiyasi bir tarafdan uning qonga o’tishi, ikkinchi tarafdan esa to’qimalar tomonidan yutilish jarayonlari tezligi bilan aniklanadi. postobsortiv davirda qonda glukoza konsentratsiyasi 60-100 mg/dl (3,3-5,5 mmol/l) ga teng bo’ladi; glyukoza konsentratsiyasining ortishi (giperglukozemiya) uglevodlar almashinuvi buzilishidan dalolat beradi. …

3 / 21

qondagi amino kislotalar konsentratsiyasi ortadi va ular jigar bilan buyraklardagi glyukoneogenez uchun sarflanishi mumkin. 2. jigarda kortizol oqsillar sintezini, jumladan glyukoneogenezda ishtirok etuvchi fermentlar (fosfoenolpiruvat-karboksikinaza, tirozinaminotransferaza, triptofanpirrolaza, serin-treonindegidrataza) sintezini kuchaytiradi. qondagi glyukoza konsentratsiyasining pasayishi glyukoneogenezni stimulovchi signal bo’lin xizmat qiladi. biroq bu signal buyrak usti bezlariga to’g’ridan to’g’ti ta’sir etmasdan, balki boshqa signallar zanjiri orqali ta’sir o’tkazadi. itsenko-kushing kasalligi itsenko-kushing kasalligining xarakterli belgilaridan biri- glyukozaga tolerantligning pasayishi, ya’ni ovqatdan so’ng, yoki shakarli yuqlamadan keyin normadan oshuvchi giperglyukozemiyadir. kasallikni og’ir ko’rinishlarida giperglyukozamiya pastabsorbtiv davirda ham kuzatiladi. qondagi glyukoza konsentratsiyasi buyrak bo’sag’asidan oshganda glyukozuriya paydo boladi. bu holat sterioidli diabet deb ataladi. glyukozaga tolerantlikning pasayishiva giperglyukozamiya oqsillar katabolizmi va aminokislotalardan glyukoneogenez jarayonining kuchayishi bilan bog’liq. insulin va glyukogen insulin sintezi va sekretsiyasi.- insulin pankreatik orolchalarning b-hujayralarida hosil bo’ladi. inson genomida insulin geni yagona nusxada mavjud. bu genda 110 ta aminokislota qoldig’ida iborat preproisulin kodlangan. preproinsulin sintezlangan zahoti unda 24 ta aminokislotalar qoldig’i …

4 / 21

i, shuningdek ichakning ixtisoslashgan neyroendokrin hujayralari (l-hujayralar) va mnsning ba’zi bir hujayralari tomonidan sintezlanadi. proglyukogonning protsessining natijasida oshqazon osti bezida va ichakda farqlanadiganbir qancha peptidlar xosil qiladi. qondagi glyukagonning asosiy manbayi pankreatik orolchalarning a-hujayralaridir. glukoza va insulin glyukagonsekretsiyasini pasaytiradi, aksincha aminokislotalar (ayniqsa alanine) stimullaydi.glukagon jigar va buyraklar tomonidanyutiladi, uning qondagi yarim yashash davri 3-5 minutni tawkil etadi. insulin va glikogenning umumiy nishon to’qimalari- glyukogenning asosiy nishon a’zosi jigardir. u glikogen parchalanishi va glyukoneogenezni stimullaydi, glyukagon retseptori adenilatsiklaza tizimini faollashtiradi, bunda hosil bo’lgan samf esa samf-ga nog’lik proteinkinazalarni faollashtiradi gf-r faol glikogen kkf-oh nofaol gs-r nofaol pfgr-1-oh faol kf-r faol pp90s6-kinaza gf-oh nofaol glikogen gs-oh faol glukoza pfgr-1-oh nofaol glyukoza insulin tomonidan glikogen sintezining boshqarilishi: e’tiboringiz uchun raxmat image2.jpg image3.png image4.png image5.png image6.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 21

uglevodlar, yog’lar va aminokislotalar almashinuvi - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlar, yog’lar va aminokislotalar almashinuvi"

osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi fan: biokimyo mavzu: uglevodlar, yog’lar va aminokislotalar almashinuvining boshqarilishi organinizmdagi metabolic yo’llarning eng yirik oqimi uglevod va yo’llardan (kam miqdorda aminokislotalardan) energiya manbayi sifatidan foydalanish bilan bog’lik. qon orqali a’zolarga tarqaluvchi va energiya manbayi asosiy moddalar glukoza, lipoprotein yog’lar, yog’ kislotalar va keton tanachalar hisoblanadi. ularni qonga yetkazib beruvchi asosiy a’zo va to’qimalar jigar va yog’ to’qimasi bo’lib, barcha a’zolar energiya manbayi sifatida foydalanadi. qonga oziq uglevodlar glukoza jigar glikogeni yog’ to’qimasida zaxiralanga yo’glar keton tanalari (jigar) lipoproteinlar yog’lari yog’ kislotalari qonga q...

This file contains 21 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "uglevodlar, yog’lar va aminokislotalar almashinuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlar, yog’lar va aminokis… PPTX 21 pages Free download Telegram