ilk klassika davri

PPTX 15 pages 1.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: ilk klassika davri mavzu: ilk klassika davri ilk klassika davri san’ati ( mil. av. 490 - 450 yillar). qahramonlik va jasoratga to‘la yunon-fors urushlaridan so‘ng quldorlik polislarining keskin yuksalishi, demokratiyaning shakllanishi davri boshlandi. forslar bilan bo‘lgan jangda yunonlar o‘z qudratini namoyish eta oldi hamda davlat-shaharlarning gurkirab rivojlanishi tomon qadam qo‘ydi. tiran-xukmdorlar xokimlik qilgan arxaika davri o‘tmishda qolayotgan edi. tarixiy sahnada fuqaro – mustaqil insonning ahamiyati o‘sdi. yunon polislarining qudrati va ahamiyatini aks ettiruvchi jamoaviy me’moriy inshootlarning qurilishi, insonning go‘zalligi va buyukligini madh etuvchi mahobatli haykaltaroshlik, devoriy surat namunalarini yaratishning boshlanishi mazkur davr bilan bog‘liq. san’at rivojida keskin burilish sodir bo‘ldi. mil. av. v asr boshlari san’ati inson va uning harakatlarini realistik tasvirlash usullarini topish, guruhli kompozitsiyalarda erkin, tabiiy dekorativ simmetriyani yaratishga qaratilgan izlanishlar bilan belgilanadi. ilk klassika ustalari dastlab vaza rangtasvirida, so‘ng haykaltaroshlik va mahobatli rangtasvirda realizmga erisha boshlaydilar. mavzu va lavhalar doirasi sezilarli darajada kengaydi. haykaltaroshlik va me’morchilikning …

2 / 15

mutloq masshtabi, uning inson va tabiat o‘lchamlari bilan bevosita o‘zaro aloqadorligini nozik his etishgan. orderning doimiy shakli va qismlari tizimini shakllantirish bir vaqtning o‘zida turfa xil ko‘rinishda ularning o‘zaro proporsional mutanosibligini ishlab chiqish sifatida kechgan. proporsiyadagi arzimas o‘zgarish ustqurma va tayanch qismlar muvozanatida xuddi shunday o‘zgarishni talab etgan. inshootdagi barcha qismlarning nisbatlarini o‘zgartirgan holda me’morlar binoning obrazli ifodaviylik ko‘rinishiga ham o‘zgartirish kiritishgan. shu sababli klassika davridagi har bir inshoot asrlar davomida ishlab chiqilgan malaka bilan muayyan ibodatxona qurilishiga xos bo‘lgan me’moriy tizimni o‘zaro uyg‘unlashtirgan. bu jihat har bir ibodatxonaga goh ulug‘vor va qudratli, gohida esa nafis va yengil ko‘rinish bag‘ishlab, uni betakror san’at darajasiga ko‘targan. me’morchilikdagi mazkur xususiyat butun qadim yunon badiiy tafakkuriga xos. masalan, yunon tragediyasi ham teatr qonunlarining an’anaviy va qat’iy shakllarida rivojlangan. biroq, bitta dramaturgning (misol uchun esxil yoki sofokl) har bir dramasi tasvirlanayotgan ziddiyatli voqea xarakteriga, dramaning obrazli tizimiga mos ravishda prolog, epilog, xor partiyalari, qahramonlarning …

3 / 15

rda afina eng qudratli davlatga aylandi, mamlakatda demokratiya rivojlandi, ulkan qurilish ishlari amalga oshirildi. siyosiy, iqtisodiy va 123 madaniy jihatdan rivojlanayotgan afina davlatida yuqori klassika tamoyillari etakchilik qilganligi sababli uning san’ati boshqa polislar san’ati uchun namuna manbai edi. shuningdek, afinada mahalliy hunarmand va rassomlar qatorida ko‘plab o‘zga yurtlik me’mor, haykaltarosh, qizil figurali rangtasvirchi ijodkorlar o‘zaro hamkorlikda mehnat qilishgan. yuqori klassika davri me’morchiligi idrokli inson irodasining tabiat ustidan g‘alabasi sifatida namoyon bo‘lgan. me’moriy inshootlar nafaqat shaharlarda, shuningdek yovvoyi tabiat yoki dengiz sohillari orasida o‘zaro mutanosiblik hosil qilgan holda bunyod etilgan. masalan, mil. av. 430 yillarda afinadan 40 km uzoqlikda, attikaning sharqiy dengizi nuqtasida tik qoyada dengiz ma’budi poseydonga bag‘ishlab ibodatxona qurilgan. u go‘yo elladaning dastlabki shahri sifatida o‘zining qudratini namoyish etib, dengiz sohillari kengligida mag‘rur qad ko‘targan. qadimgi yunon shaharlaridan farqli ravishda pireydagi bir xil kenglikdagi ko‘chalar bir-biriga qat’iy parallel tarzda joylashgan. tor va kichik ko‘ndalang ko‘chalar ular bilan to‘g‘ri burchak …

4 / 15

hash xonalari joylashgan. perikl davrida afinada eski, tartibsiz rejalashtirish saqlanib qolgan. biroq, shaharda ko‘plab yangi turdagi ishootlar paydo bo‘lgan: yomg‘ir va quyosh nurlaridan pana qiluvchi yopiq portik – stoya, boy o‘smirlarning falsafa va adabiyotdan saboq olishiga mo‘ljallangan maktab — gimnasiy, o‘g‘il bolalarga gimnastikani o‘rgatuvchi maskan — palestralar shular jumlasidandir. odatda bu inshootlarning devorlari mahobatli rangtasvir bilan qoplangan. masalan, poykil stoyasi devorlari mashhur rassom polignotning troya urushi hamda tarixiy, afsonaviy lavhalarga bag‘ishlangan freskalari bilan bezatilgan. bu inshootlar xalq irodasi bilan uning ehtiyojlari uchun barpo etilgan va afina fuqarolari ulardan keng foydalanganlar. perikl davridagi eng ahamiyatli qurilma afina akropolining qayta qurilgan majmuasidir. akropol tabiiy baland tepalikda, shahar ustida mag‘rur qad ko‘targan. forslar xujumida vayronaga aylangan inshootlar va buzilgan haykallar qayta qurish jarayonida tepa,yuzasini tekislashga ishlatilgan. lik qayta qad ko‘targan akropolda yangi binolar–parfenon, propiley, qanotsiz g‘alaba ibodatxonasi paydo bo‘ldi. keyinchalik peleponnes urushi davrida majmuani yakunlovchi erexteyon binosi qurilgan. tekis yuzaga ega, biroq tik …

5 / 15

avrida amalga oshirilgan. erexteyon ibodatxonasi bundan mustasno bo‘lib uning qurilishi mil. av. 406 yilda yakuniga etgan. qayta qurilgan akropol afina dengiz qo‘shinining qudratini namoyish etish, yuqori darajada rivojlangan yunon 125 quldorlik demokratiyasining yetakchi g‘oyalarini belgilash bilan bir qatorda ilk marotaba yunoniston tarixida umumellin birdamligi g‘oyasini aks ettirishi lozim edi. majmua olijanob go‘zalllik, mahobatli ulug‘vorlik va me’yoriy uyg‘unlik bilan yo‘g‘rilgan. unda perkilning iftixor bilan tilga olgan “elladaning yuragi – afina”ni ko‘rish mumkin. image6.png image7.png image8.png image9.png image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilk klassika davri"

mavzu: ilk klassika davri mavzu: ilk klassika davri ilk klassika davri san’ati ( mil. av. 490 - 450 yillar). qahramonlik va jasoratga to‘la yunon-fors urushlaridan so‘ng quldorlik polislarining keskin yuksalishi, demokratiyaning shakllanishi davri boshlandi. forslar bilan bo‘lgan jangda yunonlar o‘z qudratini namoyish eta oldi hamda davlat-shaharlarning gurkirab rivojlanishi tomon qadam qo‘ydi. tiran-xukmdorlar xokimlik qilgan arxaika davri o‘tmishda qolayotgan edi. tarixiy sahnada fuqaro – mustaqil insonning ahamiyati o‘sdi. yunon polislarining qudrati va ahamiyatini aks ettiruvchi jamoaviy me’moriy inshootlarning qurilishi, insonning go‘zalligi va buyukligini madh etuvchi mahobatli haykaltaroshlik, devoriy surat namunalarini yaratishning boshlanishi mazkur davr bilan bog‘liq. san’at rivo...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "ilk klassika davri", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk klassika davri PPTX 15 pages Free download Telegram