shaxs emotsiyasi

PPTX 15 pages 3.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
shaxs emotsiyasi shaxs emotsiyasi 1 reja shaxs emotsiyasi tushunchasining nazariy asoslari emotsiyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanish mexanizmlari shaxsning emotsional holati va emotsional barqarorlik 2 2 2 shaxs emotsiyasi tushunchasining nazariy asoslari emotsiya — bu shaxsning ichki kechinmalarini, tashqi ta’sirlarga bo‘lgan munosabatini aks ettiruvchi murakkab psixik jarayondir. u inson faoliyatining barcha sohalarida namoyon bo‘lib, uning ruhiy holati, kayfiyati va xatti-harakatlarini boshqarishda muhim o‘rin tutadi. “emotsiya” so‘zi lotincha emovere — “hayajonga keltirmoq”, “siljitmoq” degan ma’noni bildiradi. bu atama insonni ruhiy jihatdan harakatlantiruvchi, ichki dunyosini ifodalovchi kuch sifatida qaraladi. 3 nazariy jihatdan olganda, emotsiyalar psixologiya fanining markaziy tushunchalaridan biridir. ular shaxsning ehtiyojlari, motivlari, qiziqishlari va qadriyatlari bilan bevosita bog‘liq. emotsiyalar ijobiy (quvonch, muhabbat, mamnunlik, faxr) va salbiy (g‘azab, qo‘rquv, qayg‘u, jirkanchlik) shakllarda namoyon bo‘ladi. shu orqali inson o‘zining ichki holatini, atrofdagi voqealarga nisbatan sub’ektiv bahosini bildiradi. 4 5 5 5 psixologiyada emotsiyaning mohiyatini izohlovchi bir nechta klassik nazariyalar mavjud: jeyms–lange nazariyasi (xix asr …
2 / 15
oniy o‘zgarishni sezadi, keyin bu holatni fikran izohlaydi va natijada aniq emotsiya (masalan, quvonch, g‘azab yoki hayrat) paydo bo‘ladi. kognitiv nazariyalar (a. ellis, r. lazarus) – bu yondashuvga ko‘ra, emotsiyalar voqeaning o‘zidan emas, balki insonning o‘sha voqeaga bergan bahosidan kelib chiqadi. ya’ni bir xil hodisa kimdadir g‘azab uyg‘otsa, boshqasida befarqlik yoki quvonch keltirishi mumkin. emotsiyalar fiziologik jihatdan ham muhim tizimlar bilan bog‘liq. ularning shakllanishida bosh miya po‘stlog‘i, gipotalamus, limbik tizim va ayniqsa amigdala muhim rol o‘ynaydi. aynan shu markazlar insonning sezgi organlaridan kelayotgan ma’lumotlarni tahlil qiladi va javoban mos emotsional reaksiyani shakllantiradi. neyropsixologik tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ushbu tuzilmalarning uyg‘un faoliyati shaxsning emotsional barqarorligini ta’minlaydi, ularning buzilishi esa stress, affekt yoki depressiv holatlarga olib kelishi mumkin. 6 7 7 emotsiyalar shaxsning biologik va ijtimoiy tabiati birligini ifodalaydi. biologik tomondan, ular organizmning hayotiy muvozanatini saqlashga yordam beradi. ijtimoiy tomondan esa, emotsiyalar insonning ijtimoiy muhitdagi xulqini boshqaradi, muloqot jarayonida his-tuyg‘ularni ifodalashga xizmat qiladi. …
3 / 15
organizmning ichki va tashqi muhitdagi o‘zgarishlarga moslashuvini ta’minlaydi. 9 emotsiyalarni yuzaga keltiruvchi yana bir muhim omil — bu avtonom nerv tizimi faoliyatidir. u yurak urishi, qon bosimi, nafas olish tezligi va teri reaksiyalarini boshqaradi. masalan, inson hayajonlanganda yoki qo‘rqanda yurak urishi tezlashadi, nafas chuqurlashadi, mushaklar taranglashadi — bu holatlar emotsiyaning jismoniy ifodasidir. emotsiyalarning paydo bo‘lish mexanizmi uch bosqichda kechadi: idrok va baholash bosqichi — inson tashqi yoki ichki omillarni sezadi va ularni ongli yoki ongsiz tarzda baholaydi. fiziologik reaksiyalar bosqichi — baholangan holatga nisbatan markaziy va periferik nerv tizimi orqali jismoniy o‘zgarishlar ro‘y beradi. emotsional ifoda bosqichi — yuz mimikasi, tana harakati, ovoz ohangi orqali emotsiya tashqi tomondan ifodalanadi. emotsiyalar ehtiyojlar bilan bevosita bog‘liq. inson ehtiyoji qondirilganda ijobiy emotsiyalar (quvonch, mamnunlik), qondirilmaganda esa salbiy emotsiyalar (g‘azab, qayg‘u, hafsalasi pir bo‘lish) yuzaga keladi. shu orqali emotsiyalar shaxs faoliyatini rag‘batlantiruvchi yoki tormozlovchi mexanizm sifatida ishlaydi. rivojlanish nuqtayi nazaridan, emotsiyalar inson hayotining ilk …
4 / 15
(masalan, hayrat, g‘azab, quvonch) yoki uzoq muddatli (masalan, kayfiyat, depressiya, tinchlik) bo‘lishi mumkin. 11 emotsional holat organizmning fiziologik jarayonlari bilan uzviy bog‘liq. masalan, stress paytida yurak urishi tezlashadi, qon bosimi oshadi, mushaklar taranglashadi. quvonch holatida esa, aksincha, mushaklar bo‘shashadi, nafas olish sekinlashadi, yuz ifodasi yumshaydi. bu holatlar markaziy nerv tizimi, ayniqsa, limbik tizim va gipotalamus faoliyati orqali boshqariladi. insonning emotsional holatini belgilovchi omillar turlicha bo‘lishi mumkin. ular ichki (temperament, xarakter, sog‘liq holati, tajriba) va tashqi (ijtimoiy muhit, muloqot, hayotiy vaziyatlar) omillar bilan aniqlanadi. har bir insonda bu omillar o‘ziga xos tarzda uyg‘unlashadi va natijada shaxsga xos emotsional reaksiya shakllanadi. 12 emotsional holat doimiy barqarorlikda bo‘lavermaydi. inson hayotida stress, affekt, frustratsiya kabi keskin emotsional holatlar yuzaga keladi. stress — bu tashqi bosim yoki xavfga organizmning himoya javobidir. affekt — juda kuchli, qisqa muddatli va boshqarib bo‘lmaydigan emotsional portlashdir (masalan, haddan tashqari g‘azab yoki qo‘rquv). frustratsiya esa maqsadga erisholmaslik oqibatida paydo bo‘ladigan …
5 / 15
sh. stressga chidamlilik — keskin holatlarda o‘zini yo‘qotmaslik, oqilona qaror qabul qila olish. emotsional barqarorlikning asosi — bu emotsional intellektdir. emotsional intellekt — bu o‘z emotsiyalarini va boshqalarning his-tuyg‘ularini to‘g‘ri anglay olish, ularga to‘g‘ri javob qaytarish, hamda muloqotda ruhiy muvozanatni saqlash qobiliyatidir. emotsional intellekti yuqori insonlar odatda ijtimoiy jihatdan muvaffaqiyatli, stressga bardoshli va ruhiy jihatdan sog‘lom bo‘ladilar. 14 e’tiboringiz uchun raxmat 15 image1.png image2.svg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg .msftofcthm_accent3_lummod_40_lumoff_60_fill_v2 { fill:#e5cece; }

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs emotsiyasi"

shaxs emotsiyasi shaxs emotsiyasi 1 reja shaxs emotsiyasi tushunchasining nazariy asoslari emotsiyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanish mexanizmlari shaxsning emotsional holati va emotsional barqarorlik 2 2 2 shaxs emotsiyasi tushunchasining nazariy asoslari emotsiya — bu shaxsning ichki kechinmalarini, tashqi ta’sirlarga bo‘lgan munosabatini aks ettiruvchi murakkab psixik jarayondir. u inson faoliyatining barcha sohalarida namoyon bo‘lib, uning ruhiy holati, kayfiyati va xatti-harakatlarini boshqarishda muhim o‘rin tutadi. “emotsiya” so‘zi lotincha emovere — “hayajonga keltirmoq”, “siljitmoq” degan ma’noni bildiradi. bu atama insonni ruhiy jihatdan harakatlantiruvchi, ichki dunyosini ifodalovchi kuch sifatida qaraladi. 3 nazariy jihatdan olganda, emotsiyalar psixologiya fanining markaziy...

This file contains 15 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "shaxs emotsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs emotsiyasi PPTX 15 pages Free download Telegram