leksik omonimiya, antonimiya, sinonimiya, paronimiya, graduonimiya, giponimiya

DOCX 32 pages 129.9 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.9 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabgacha taʼlim” fakulteti “oʻzbek tili va adabiyoti” yoʻnalishi 3-kurs 22/17-guruh talabasi sultonxonova munisaning “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: leksik omonimiya, antonimiya, sinonimiya, paronimiya, graduonimiya, giponimiya. ilmiy rahbar____________________ _____ _______ 2025-yil chirchiq- 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob: leksik yondashuvlar va ularning tushunchalari 1.1. omonimiya: ta’rif va xususiyatlari...................................................................6 1.2. antonimiya: qarama-qarshi ma’nolar.............................................................10 1.3. sinonimiya: bir-birini to‘ldiruvchi so‘zlar......................................................14 ii bob: paronimiya, graduonimiya va giponimiya 2.1. paronimiya: o‘xshash tavsiflar va ularning farqlari........................................17 2.2. graduonimiya: semantik darajalar..................................................................22 2.3. giponimiya: katta-turkum va uning kichik turlariga bo‘linishi......................24 xulosa………………………………………………………………………...29 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………….30 foydalanilgan saytlar………………………………………………32 kirish har qanday tilning asosiy boyligi — bu uning so‘z boyligidir. so‘zlarning o‘zaro munosabatlari, ma’no jihatdan bir-biriga yaqin yoki qarama-qarshi bo‘lishi, shakldosh bo‘lib, mazmunda farq qilishi kabi hodisalar tilda leksik birliklar orasidagi bog‘liqlikni yuzaga keltiradi. ushbu hodisalar — omonimiya, antonimiya, sinonimiya, paronimiya, graduonimiya va giponimiya kabi …

2 / 32

tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi pq–5856-sonli qarorda quyidagicha deyilgan:[footnoteref:1] [1: o‘zbekiston respublikasining 2019 yil 28 dekabrdagi "o‘zbekiston respublikasining davlat tilini rivojlantirishga doir chora-tadbirlar haqida"gi qarori ] “o‘zbek tilining boy imkoniyatlarini to‘liq namoyon etish, zamonaviy ilm-fan, texnika va axborot texnologiyalari rivojiga mos holda tilimizni yanada takomillashtirish, uning zamonaviy adabiy me’yorlarini ishlab chiqish dolzarb vazifalardan biridir.” mazkur qaror va boshqa me’yoriy hujjatlar asosida o‘zbek tilshunosligining dolzarb yo‘nalishlari — xususan, leksik birliklar o‘rtasidagi munosabatlar, ularning ma’no tizimidagi o‘rni va vazifasi ilmiy tadqiqotlarning markaziga aylanmoqda. tilimizdagi omonimiya, sinonimiya, antonimiya, paronimiya, graduonimiya va giponimiya kabi hodisalar o‘zbek tilining semantik va stilistik boyligini ko‘rsatadigan asosiy vositalardan biridir. shu sababli, ushbu kurs ishida leksik hodisalarning mazmun-mohiyati, ularning tildagi o‘rni va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. bu tilshunoslikka ilmiy nazariy asos berish bilan birga, prezident qarorlarida belgilangan vazifalarni ilmiy-amaliy jihatdan qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi. leksik munosabatlar tilshunoslikda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ular nafaqat tildagi boylikni, balki so‘zlarning kontekstda qanday ishlatilishini, ularning …

3 / 32

holatini yanada mustahkamlash va rivojlantirish to‘g‘risida"gi qarori ] kurs ishining dolzarbligi: hozirgi zamon tilshunosligida leksik birliklar o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganish katta ahamiyat kasb etmoqda. ayniqsa, omonimiya, sinonimiya, antonimiya, paronimiya, graduonimiya va giponimiya kabi hodisalar tilning semantik tizimini chuqur o‘rganishga xizmat qiladi. bu hodisalar orqali so‘zlarning ma’no qatlamlari, uslubiy imkoniyatlari, kontekstdagi ishlatilish holatlari va ularning bir-biriga ta’siri ochib beriladi. o‘zbek tili uchun ushbu leksik hodisalarni izchil tahlil qilish nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham dolzarb hisoblanadi. til boyligini, ifoda imkoniyatlarini va nutq madaniyatini rivojlantirishda bu mavzuning o‘rni beqiyosdir. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining asosiy maqsadi — o‘zbek tilidagi omonim, antonim, sinonim, paronim, graduonim va giponim so‘zlar orasidagi leksik-semantik munosabatlarni o‘rganish, ularning o‘zaro farqli va o‘xshash jihatlarini aniqlash, nazariy asoslarini yoritish hamda amaliy misollar orqali tildagi o‘rnini ko‘rsatishdan iborat. bundan tashqari, har bir leksik hodisaning grammatik va stilistik xususiyatlarini tahlil qilish orqali o‘zbek tili boyligini yoritish ham ko‘zda tutiladi. kurs ishining obyekti: …

4 / 32

hodisaning mazmun-mohiyatini ochib berish. · leksik birliklar o‘rtasidagi semantik munosabatlarni aniqlash. · har bir hodisaning grammatik va stilistik xususiyatlarini tahlil qilish. · leksik munosabatlarning tildagi o‘rni va ahamiyatini misollar asosida ko‘rsatish. · o‘rganilgan hodisalarning amaliy ahamiyatini asoslash. kurs ishining nazariy ahamiyati: kurs ishining nazariy ahamiyati shundaki, u o‘zbek tilshunosligida leksik munosabatlarning chuqur o‘rganilishiga hissa qo‘shadi. mazkur mavzudagi ilmiy tahlillar orqali omonim, sinonim, antonim, paronim, graduonim va giponimlarning tildagi funksional roli aniqlanadi. shuningdek, leksik-semantik munosabatlarning nazariy asoslarini mustahkamlash, ularni boshqa til hodisalaridan ajratish va tildagi ifoda imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.[footnoteref:3] [3: o‘zbekiston respublikasining 2021 yil 29 dekabrdagi "o‘zbek tilining rivojlanish strategiyasini tasdiqlash haqida"gi qarori ] kurs ishining tuzilmasi: tadqiqot quyidagi bo‘limlardan iborat: ikki bob , 6 ta bo‘lim , xulosa , foydalanilgan adabiyotlar va foydalanilgan saytlardan iborat. i bob: leksik yondashuvlar va ularning tushunchalari 1.1. omonimiya: ta’rif va xususiyatlari omonimiya — bu bir xil talaffuz va yozuvga ega bo‘lgan, ammo ma’nosi …

5 / 32

‘zlar. · fonetik omonimlar — talaffuzi bir xil, lekin ma’nosi farqli bo‘lgan so‘zlar. omonimiya tilda ifoda noaniqligi, hazil yoki ko‘p ma’nolilik yaratish uchun ishlatiladi. shuningdek, omonimlar adabiyotda obrazli tilda ishlatiladi, bu esa matnni yanada boy va jonli qiladi. omonimiya — bu bir xil talaffuz va yozuvga ega bo‘lgan, ammo ma’nosi turlicha bo‘lgan so‘zlar o‘rtasidagi leksik-semantik hodisadir. omonimlar tilda ma’no jihatidan ko‘p ma’nolilik yaratadi va bunday so‘zlar ko‘pincha kontekstga qarab turli ma’nolarga ega bo‘ladi. omonimiya tilshunoslikda leksik tizimdagi bir muhim fenomen bo‘lib, til boyligining ifodasi sifatida, tildagi semantik nozikliklarni ko‘rsatishda katta ahamiyatga ega. omonimlar ko‘plab so‘zlar orqali o‘z ma’nosini ifodalash imkoniyatiga ega. bir so‘zning ko‘p ma’noliligini aks ettiradigan bu hodisa, ayniqsa, adabiy nutqda, she’riyatda, hazil-mutoyiba va o‘zaro muloqotda qo‘llaniladi. omonimlarning mavjudligi tilda ma’no kengayishi va ma’no borligining o‘zgaruvchanligi haqida bizga muhim ma’lumot beradi. shuningdek, omonimlar nutqni rang-barang qilishda, jonlantirishda va ifoda qilishda muhim vosita sifatida ishlatiladi. omonimiya turlari: omonimlar ko‘plab turkumlarga …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leksik omonimiya, antonimiya, sinonimiya, paronimiya, graduonimiya, giponimiya"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabgacha taʼlim” fakulteti “oʻzbek tili va adabiyoti” yoʻnalishi 3-kurs 22/17-guruh talabasi sultonxonova munisaning “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: leksik omonimiya, antonimiya, sinonimiya, paronimiya, graduonimiya, giponimiya. ilmiy rahbar____________________ _____ _______ 2025-yil chirchiq- 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob: leksik yondashuvlar va ularning tushunchalari 1.1. omonimiya: ta’rif va xususiyatlari...................................................................6 1.2. antonimiya: qarama-qarshi ma’nolar.............................................................10 1.3. sinonimiya: bir-birini to‘ldi...

This file contains 32 pages in DOCX format (129.9 KB). To download "leksik omonimiya, antonimiya, sinonimiya, paronimiya, graduonimiya, giponimiya", click the Telegram button on the left.

Tags: leksik omonimiya, antonimiya, s… DOCX 32 pages Free download Telegram