axborot tizimlarining tuzilishi va tarkibiy qismlari

DOCX 16 pages 39.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi university of business and science mustaqil ish mavzu: axborot tizimlarining tuzilishi va tarkibiy qismlari o'quvchi: qutumov qodamboy azat o'g'li, 1-kurs 24.03-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. axborot tizimlarining asosiy komponentlari 2. dasturiy ta'minot va uning ahamiyati 3. ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari 4. xulosa 1. axborot tizimlarining asosiy komponentlari axborot tizimlari tashkilotlar va kompaniyalar uchun muhim vositalar hisoblanadi. ushbu tizimlar ma'lumotlarni to'plash, saqlash, qayta ishlash, va tarqatish uchun xizmat qiladi. axborot tizimlari ko'pincha bir necha asosiy komponentlardan iborat bo'ladi. bu komponentlar quyidagicha ta'riflanishi mumkin: 1. **dasturiy ta'minot (software):** axborot tizimlarining eng muhim komponentlaridan biri dasturiy ta'minotdir. bu komponent tizimlar tomonidan ma'lumotlarni qayta ishlash uchun ishlatiladigan dasturlar va ilovalar to'plamini o'z ichiga oladi. dasturiy ta'minot har xil turlarga bo'linadi: tizim dasturlari (operatsion tizimlar kabi), ilova dasturlari (ishlab chiqarish dasturlari, ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari), va boshqalar. masalan, microsoft windows yoki macos kabi operatsion tizimlar - bu …

2 / 16

isol bo'la oladi. 4. **apparat ta'minoti (hardware):** axborot tizimlarining fiziksiy qismini apparat ta'minoti tashkil etadi. bu qismlar serverlar, ish stansiyalari, kompyuterlar, saqlash moslamalari, kiritish va chiqarish qurilmalari kabi texnik vositalarni o'z ichiga oladi. eng keng tarqalgan saqlash qurilmalari qatorida ssd, hdd, va bulutli saqlash xizmatlari mavjud. 5. **ma'lumotlar (data):** axborot tizimlarining asosiy qismlaridan biri bu ma'lumotlarning o'zi. ma'lumotlar turli shaklda bo'lishi mumkin: matn, rasm, video, ovoz va boshqalar. ma'lumotlar maxsus formatlar va ma'lumotlar bazalarida saqlanadi. ma'lumotlar bazalari boshqaruv tizimlari, masalan, mysql yoki oracle, ma'lumotlarni tejash va ularga kirishni boshqarish uchun ishlatiladi. 6. **inson resurslari (people):** axborot tizimlaridan foydalanuvchi insonlar tizim muvaffaqiyati uchun muhim tarkibiy qism hisoblanadi. ushbu komponent ichiga ma'lumotlar operatorlari, dasturchilar, tizim ma'murlari, va oxirgi foydalanuvchilar kiradi. ushbu insonlar axborot tizimlarining to'g'ri ishlashi uchun muhim rol o'ynaydi. 7. **protseduralar (procedures):** bu - tizimlar qanday ishlashini belgilaydigan qo'llanmalar va jarayonlar. protseduralar axborot tizimlari qanday foydalanilishini, qanday qayta tiklashlar va ta'minotni …

3 / 16

sturiy ta'minot va amaliy dasturiy ta'minot. 1. **tizimli dasturiy ta'minot** kompyuter resurslarini boshqarish va ular o‘rtasidagi aloqa uchun javob beradi. bunga operatsion tizimlar (masalan, microsoft windows, macos, linux), drayverlar, xizmat dasturlari kiradi. 2. **amaliy dasturiy ta'minot** esa foydalanuvchilarga muayyan masalalarni yechishda yordam beradi. masalan, microsoft office dasturlari (word, excel, powerpoint), grafik dasturlar (adobe photoshop), veb brauzerlar (google chrome, mozilla firefox) va boshqalar. dasturiy ta'minotning ahamiyati turli sohalarda juda katta: - **iqtisodiy ta’siri**: dasturiy ta’minot sanoati jahon bozorida muhim rol o'ynaydi. 2021 yilda global dasturiy ta'minot bozori hajmi 500 milliard dollardan oshdi. bu sanoat xizmat ko'rsatish, ishlab chiqarish, moliya, ta'lim, sog'liqni saqlash va turizm kabi ko'plab sohalarda ish o‘rinlari yaratadi. - **ma'lumotlarni boshqarish va tahlil qilish**: dasturiy ta'minot yordamida katta hajmdagi ma'lumotni boshqarish va tahlil qilish imkoniyati tug‘ildi. katta ma'lumotlar (big data) va sun'iy intellekt texnologiyalari korxonalarga va davlat idoralariga strategik qarorlarni qabul qilishda yordam beradi. - **innovatsiyalar**: dasturiy ta’minot texnologiya …

4 / 16

arishlar olib kirdi. raqamlar orqali misollar keltirsak: - 2021 yilda dunyo bo‘ylab yuklab olingan mobil ilovalar soni 218 milliardga yetdi. bu raqam mobil dasturiy ta'minotning jadal rivojlanayotganligi va uning ahamiyatini ko'rsatadi. - microsoft korporatsiyasining office 365 xizmatidan foydalanuvchilar soni 2021 yilga kelib 300 milliondan oshdi, bu esa ofis dasturlarining jahon bozorida qanday muhim o‘rin tutishini ko’rsatadi. umuman olganda, dasturiy ta'minot bugungi kunda barcha sohalarda ish jarayonlarini samarali tashkil etish, ma'lumotlarni boshqarish va tahlil qilish, innovatsiyalarni joriy etish va iqtisodiy o'sishni ta'minlash uchun juda muhim resurs hisoblanadi. dasturiy ta'minot, shuningdek, raqamli transformatsiyaning asosiy elementlaridan biri bo'lib, u bizning hayotimizda tobora ko'proq ahamiyat kasb etmoqda. 3. ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari (mbbt) haqida ma'lumot ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari (mbbt) - bu ma'lumotlar bazalarini yaratish, boshqarish va ulardan foydalanishni ta'minlaydigan dasturiy ta'minot tizimlari. ma'lumotlar bazasi - bu ma'lumotlarni samarali saqlash, qidirish va boshqarish uchun tashkil etilgan tuzilma. mbbt'lar turli xil …

5 / 16

dan tashkil topadi. har bir jadval birlashtirilgan ma'lumotlar to'plamini bildiradi va bu turdagi tizimlarda sql (structured query language) dan foydalaniladi. mbbt'ning asosiy vazifalari: 1. **ma'lumotlarni ta'riflash**: ma'lumotlar bazasini strukturalashtirish va ma'lumotlarni qanday qilib saqlashni aniqlash. 2. **ma'lumotlarni manipulyatsiya qilish**: ma'lumotlar bazasiga yangi ma'lumotlarni qo'shish, mavjudlarini yangilash va yo'q qilish. 3. **ma'lumotlarni qidirish**: ma'lumotlarni tartibga solish va ularga oid ma'lumotlarni topishga imkon berish. 4. **xavfsizlik**: ma'lumotlar buzilishining oldini olish va ruxsatsiz kirishni cheklash. 5. **zaxira va tiklash**: ma'lumotlar yo'qolganda yoki buzilganda, ulardan nusxa olish va qayta tiklash imkoniyatini ta’minlash. mashhur mbbt'lar qatoriga orikeys mysql, oracle, microsoft sql server, postgresql, va mongodb kiradi. ular orasida mysql ochiq manbali bo’lib, ko'pgina veb-ilovalarda ishlatiladi. oracle esa katta miqyosli korporativ ilovalar uchun qulay va xavfsiz yechimlarni taqdim etadi. microsoft sql server windows muhitida keng qo'llaniladi va power bi bilan integratsiyalash uchun qulaydir. postgresql esa ochiq manbali bo'lib, kuchli funksional xususiyatlari va kengaytiriluvchanligi bilan ajralib turadi. …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot tizimlarining tuzilishi va tarkibiy qismlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi university of business and science mustaqil ish mavzu: axborot tizimlarining tuzilishi va tarkibiy qismlari o'quvchi: qutumov qodamboy azat o'g'li, 1-kurs 24.03-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. axborot tizimlarining asosiy komponentlari 2. dasturiy ta'minot va uning ahamiyati 3. ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari 4. xulosa 1. axborot tizimlarining asosiy komponentlari axborot tizimlari tashkilotlar va kompaniyalar uchun muhim vositalar hisoblanadi. ushbu tizimlar ma'lumotlarni to'plash, saqlash, qayta ishlash, va tarqatish uchun xizmat qiladi. axborot tizimlari ko'pincha bir necha asosiy komponentlardan iborat bo'ladi. bu komponentlar quyidagicha ta'riflanishi mumkin: 1. **dasturiy ta'minot (software):** axborot tizim...

This file contains 16 pages in DOCX format (39.9 KB). To download "axborot tizimlarining tuzilishi va tarkibiy qismlari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot tizimlarining tuzilishi… DOCX 16 pages Free download Telegram