hazm va uning turlari

PPTX 69 pages 8.1 MB Free download

69 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.1 MB

File type PPTX

Pages 69

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 69

hazm va uning turlari. og'iz bo'shlig'ida va me'dada ovqat hazm bo'lishi. ingichka va yo'g'on ichakda ovqat hazm bo'lishi. hazm fiziologiyasi. hazm a'zolarining vazifalari. hazmning turlari. og'iz bo'shlig'i va me'dada ovqat hazm bo'lishi. oshqozon-ichak yo'lining harakat faoliyati. odamda oshqozon-ichak yo'li faoliyatini o'rganish usullari. hazm tizimining asosiy funktsiyalari: sekretor – fermentlar va boshqa faktorlarni tutuvchi so'lak, me'da, me'da osti bezi, ichaklar shiralari va o'tning hosil bo'lishi va ajratilishi; motor-evakuator yoki harakat – hazm tizimi muskullari ovqat agregat holati o'zgarishlari, uning maydalanishi, hazm shiralari b-n aralashtirilishi, so'rilishi va oral-aboral yo'nalishda siljishini ta'minlaydi; so'rish funktsiyasi – hazmning oxirgi mahsulotlari, suv, tuzlar, vitaminlarning hazm trakti shilliq qavati orqali qon va limfaga so'rilishini ta'minlaydi; hazm tizimining asosiy funktsiyalari: ekskretor (chiqaruv) – organizmdan ayrim almashinuv mahsulotlari (metabolitlar)ni, og'ir metallar tuzlari va dori moddalarini chiqarib tashlash; inkretor – hazm tizimi shilliq qavatining maxsus hujayralari va me'da osti bezi tomonidan ht organlari funktsiyalarini stimullovchi yoki tormozlovchi gormonlar ishlab chiqarilishi; …

2 / 69

hun zarur. hazmning mohiyati – ozuqaga zarur mexanik ishlov berilgandan so'ng, ya'ni, ozuqaning og'iz bo'shlig'ida maydalanishi, ezilishi, me'da va ingichka ichakda oqsillar, uglevodlar va yog'larning gidrolizlanishi (parchalanishi) va qon yoki limfaga so'rilishidadir. bu quyidagi 2 ta bosqichda o'tadi: ht bo'shlig'ida polimerlarning oligomerlargacha parchalanadi; enterotsit membranasi sohasida (devoroldi yoki membrana hazmi) monomerlargacha gidroliz ro'y beradi: aminokislota, monosaxarid, yog' kislotasi, monoglitseridlargacha. monomer-molekulalar maxsus mexanizmlar yordamida enterotsitlar apikal yuzasi orqali qon yoki limfaga o'tkaziladi va turli organlarga etkaziladi. hazm tiplari gidrolitik fermentlarning kelib chiqish joyiga ko'ra hazm quyidagi tip/ga bo'linadi: xususiy – bunda hazm odam organizmida ishlab chiqarilgan fermentlar evaziga ro'y beradi; simbiont – yo'g'on ichakda yashovchi simbiontlar fermentlari hisobiga hazm; autolitik – ozuqa moddalar b-n tushgan fermentlar hisobiga hazm. hazm turlari moddalar gidrolizi jarayoni joylashuvi-ga ko'ra quyidagi hazm turlari farqlanadi: hujayraichidagi (fagotsitlar); hujayra tashqarisidagi: distant (bo'shliqdagi); kontakt (devoroldi, membrana) hazmi. odamlarda bo'shliqdagi va devoroldi hazmi asosiy rolni o'ynaydi. bo'shliqdagi hazmdan devoroldi hazmiga …

3 / 69

l yuzasida 1500 dan 3000 tagacha mikrovorsinkalar b-b, ichakning so'rish yuzasini 30-40 marta ko'paytiradi. mikrovorsinkalar balandligi 1-2 mkm ga, kengligi - 0,1 mkm ga, mikrovorsinkalar oralig'idagi masofa - 15-20 nm ga teng. 1 ta xoshiyali enterotsitdagi mikrovorsinkalar soni kaudal yo'nalishda (12 barmoq ichakdan to'g'ri ichak tomon) kamayib boradi. vorsinkalar ingichka ichak vorsin-kasi (qilchalari) tuzilishi: 1 – vorsinkalar; 2 – shilliq qavatning limfatik va qon tomirlar to'ri; 3 – yakka limfoid tugun; 4 – markaziy limfatik (sutli) kapillyar; 5 – epiteliy. kishechnaya vorsinka kishechnika cheloveka v razreze: a) bazalnaya membrana b) limfaticheskiy sosud s) tsilindricheskiy epiteliy d) kayomka epitelialnix kletok e) bokalovidnie kletki f) i f') limfotsiti v epitelii i pod epiteliem g) krovenosnie sosudi h) gladkomishechnie volokna v poperechnom razreze gladkomishechnie volokna, raspolagayushiesya v tele vorsinki mejdu vershinoy i osnovaniem, periodicheski sokrashayutsya i rasslablyayutsya v prodolnom napravlenii, intensifitsiruya tem samim prodvijenie vnutri vorsinki vsosavshixsya v neyo veshestv. glikokaliks ko'plab kaltsiyli …

4 / 69

oqsillarni tutadi; ushbu qavatda adsorbtsiyalangan ferment/ borligi hisobiga biologik (antigenli, antibakterial) to'siq bo'lib xizmat qiladi. so'rilish ozuqa moddalarning so'rilishi – hazm jarayonining oxirgi maqsadidir. bu hazm traktining barcha qismlarida amalga oshadi: og'iz bo'shlig'ida – monosaxaridlar, ayrim dori vositalari, masalan, nitroglitserin; me'dada – asosan suv va alkogol; yo'g'on ichakda – suv, xloridlar va yog' kislotalari; ingichka ichakda – barcha gidrolizlangan asosiy ozuqalar so'riladi: 12 barmoq ichakda - kaltsiy, magniy, temir ionlari; 12 barmoq ichak va och ichak boshlanishida asosan monosaxaridlar, distalroqda yog' kislotalari va monoglitseridlar so'riladi; yonbosh ichakda - oqsillar va aminokislotalar; yog'da va suvda eruvchan vitaminlar och ichak distal qismlarida va yonbosh ichak proksimal qismlarida so'riladi. moddalar so'rilishi mexanizmlari persorbtsiya mexanizmi – suv, tuzlar; passiv transport mexanizmlari: diffuziya – o't kislotasi ta'sirida yog' kislotalari, monoglitseridlar va xolesterinlar mitsellalarga, ya'ni, mayda tomchilarga birikib, enterotsitlar apikal membranalari orqali kirib xilomikronlarni hosil qiladi; osmos - suv (glyukoza, aminokislotalar, natriy, kaltsiy, kaliy ionlari bilan …

5 / 69

hilar» sintezi (ion nasoslari va maxsus o'tkazuvchilar). so'rilishning boshqarilishi serotonin – ht prekapillyar/ining kuchli vazodilyatatori hisoblanadi. gastrin, gistamin, xoletsistokinin-pankreoziminlar ushbu jarayonga hissa qo'shadi. villikinin, ingichka ichakda ishlab chiqariladi, qonga tushganda vorsinka/ davriy qisqarish/ini chaqiradi va shu orqali qon va limfa tomir/idagi nutrient/ni siqib chiqaradi. ingichka ichak bo'ylama va tsirkulyar mushaklari qisqarishi ximusni surib, ichak ichida optimal bosim hosil qilib, so'rilishni osonlashtiradi. shu sababli ichaklar motor faolligini oshiruvchi barcha faktorlar so'rilish samaradorligini oshiradi. so'rilishning boshqarilishi «tashuvchilar» sintezining boshqarilishi – aldosteron, glyukokortikoidlar, 1,25-digidrooksi-xolekaltsiferol (1,25-vitamin d3) gormonlari hisobiga amalga oshiriladi. aldosteron – enterotsitlarda natriy nasoslari hosil bo'lishini kuchaytiradi. bu esa aminokislotalar va monosaxaridlar ikkilamchi-aktiv so'rilishini ko'paytiradi. paratgormon - vitamin d3 metabolitining hosil bo'lishini kuchaytiradi. u ichaklarda kaltsiyni bog'lab oluvchi oqsil sintezini oshirib, kaltsiy ionlari so'rilishini stimullaydi. so'rilishning boshqarilishi e'tibor qaratish kerak! ma'lum bir moddaning ichaklardagi reabsorbtsiyasini o'zgartiruvchi gormonlar bir vaqtning o'zida va mazkur yo'nalishda o'sha moddaning buyraklardagi reabsorbtsiyasini ham o'zgarti-radi. chunki, ichaklar va …

Want to read more?

Download all 69 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hazm va uning turlari"

hazm va uning turlari. og'iz bo'shlig'ida va me'dada ovqat hazm bo'lishi. ingichka va yo'g'on ichakda ovqat hazm bo'lishi. hazm fiziologiyasi. hazm a'zolarining vazifalari. hazmning turlari. og'iz bo'shlig'i va me'dada ovqat hazm bo'lishi. oshqozon-ichak yo'lining harakat faoliyati. odamda oshqozon-ichak yo'li faoliyatini o'rganish usullari. hazm tizimining asosiy funktsiyalari: sekretor – fermentlar va boshqa faktorlarni tutuvchi so'lak, me'da, me'da osti bezi, ichaklar shiralari va o'tning hosil bo'lishi va ajratilishi; motor-evakuator yoki harakat – hazm tizimi muskullari ovqat agregat holati o'zgarishlari, uning maydalanishi, hazm shiralari b-n aralashtirilishi, so'rilishi va oral-aboral yo'nalishda siljishini ta'minlaydi; so'rish funktsiyasi – hazmning oxirgi mahsulotlari, suv, tuzlar...

This file contains 69 pages in PPTX format (8.1 MB). To download "hazm va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hazm va uning turlari PPTX 69 pages Free download Telegram