serologik reaksiyalar

PPTX 35 стр. 3,7 МБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

serologik reaksiyalar. vaktsina va immun zardoblar serologik reaksiyalar antigen va antitelo orasidagi o‘zaro ta’sirlarga asoslangan bo’lib, o‘ta maxsusligi va yuqori darajada sezgirligi bilan boshqa tekshirish usullaridan ustun turadi. maxsusligi deganda antigenning faqat gomologik antitelolar bilan ta’sirlashishi tushuniladi. bu reaksiyalar o‘ta maxsus bo‘lganligi uchun sezgirligi ham yuqori, ya’ni juda kam miqdordagi antigen yoki antiteloni aniqlash imkonini beradi. bu serologik reaksiyalar maxsus birikishi va o‘ta yuqori sezuvchanlikka ega bo'lganligi sababli tibbiyot amaliyotida yuqumli kasalliklarga tashxis qo‘yish va bakteriologik amaliyotda (ajratib olingan kulturani) saralashda ishlatiladi. serologik reaksiyalarning yana bir qulayligi, ularni ikki xil maqsadda ishlatish mumkin: 1) ma’lum miqdordagi antigenlar yordamida antitelolar miqdorini aniqlash; 2) antigen yoki mikrob turini ma’lum immun zardoblar yordamida aniqlash. hamma serologik reaksiyalar ikki fazada boradi. birinchi fazasi maxsus, ya’ni antigenning determinant guruhi bilan antitelalaming aktiv markazlarini birikishi. ikkinchi fazasi maxsus boimay bunday reaksiyalar turiga qarab cho‘kmaga tushishi yoki antigenning erishi kuzatiladi. agar antitelalar kam dispersli va korpuskulyar antigenlar …

2 / 35

agglyutinatsiya reaksiyasi kuzatiladi. agglutinatsiya reaksiyalarida «tashxis titri» degan tushuncha ishlatiladi. bu kasal odam zardobining agglutinatsiya kuzatiladigan eng yuqori suyultirilish darajasidir. masalan, brutselloz tashxisida rayt reaksiyasining tashxis titri 1:200 ni tashkil qiladi, ya’ni kasal zardobini 200 marta suyultirilganda ham musbat reaksiya kuzatilsa, haqiqatda bu odam shu infeksiya bilan kasallanganligi aniq bo'iadi agglyutinatsiya reaksiyasi amaliyotda asosan yuqumli kasalliklarga serologik tashxis (qorin tifi, paratif a-v, brutsellyoz, tulyaremiya, rikketsioz kasalliklarida) qo‘yishda va ajratib olingan mikrob kulturalarini serologik identifikatsiya qilishda qollaniladi. quyidagi turlari farq qilinadi: bgar, bilgar, gatr, kehgaytirilgan agglyutinatsiya reaksiyasi va boshqalar. pretsipitatsiya reaksiyasi (pr) ar dan farqli o’laroq, dispers kolloid holatidagi antigen (pretsipitinogen ) bilan qo’shilib, elektrolit (0,85% nacl) ishtirokida pretsipitat (halqa yoki flokkulat) hosil qiluvchi antitelolar pretsipitinlar deb ataladi. pretsipitatsiya reaksiyasi yuqori darajada maxsusligi va sezgirligi bilan boshqa reaksiyalardan ustun turadi. bu reaksiya yordam ida juda kam miqdordagi antigen yoki gaptenni aniqlash mumkin. pretsipitatsiya reaksiyasining 20 dan ortiq turi bo'lib, probirka, kapillar, …

3 / 35

k sistema fazasi. birinchi fazada antigen va antitelo bir-biriga mos kelganida birikib, birikma hosil qiladi, komplementni o’ziga biriktirib oladi, lekin bu jarayonni probirkada kuzatib bo’lmaydi, shuning uchun, ikkinchi fazadan ya’ni gemolitik sistemadan foydalaniladi. gemolitik sistema reaksiyada indikatorlik vazifasini bajaradi. gemolitik sistema, qo‘y eritrotsitlaridan va ularga qarshi (antigemolitik) gemolitik antitelalardan iboratdir, ya’ni gemolitik zardob. kbr boshqa serologik reaksiyalarga o'xshab ikki fazada boradi: 1.antigen - antitela. 2.komplementning adsorbsiva qilinishi. agar kasal qon zardobida shu reaksiyada ishlatilayotgan antigenga mos keladigan antitelalar bo‘isa, u vaqtda hosil bo'ladigan antigen-antitela birikmasi o‘ziga komplementni biriktirib oladi, ya’ni bog‘laydi. unga gemolitik sistema qo‘shilganda, eritrotsitlarning gemolizi ro'y bermaydi, chunki komplement bog'langan holatda bo'ladi (to'g'rirog'i sarf bo‘ladi), ikkinchi gemolitik sistemaga (ag+at) komplement qolmaydi. shuning uchun gemoliz probirkada ro‘y bermaydi. kbr musbat deb hisoblanadi. ikkinchi holatda kasal qon zardobida antigenga mos keluvchi antitelalar botmasa, antigen-antitela birikmasi hosil bo'lmaydi va komplement bog‘lanmasdan erkin holatda qoladi. gemolitik sistema qo'shilganida komplement shu sistema bilan …

4 / 35

iffuziya. bu usul agarli gelda gomologik at va ag ning o’zaro ta'sirlashib, pretsipitatsiya chiziqlari yoki halqasining paydo bo’lishiga asoslangan. immunodiffuziyada bo’g’ma qo’g’atuvchisining toksigenligi, zardobdagi immunoglobulinlar miqdori aniqlanadi. immunoelektroforez. bu usul gelda ag ni elektroforetik tarqatib, so’ngra uning immun zardobdagi at bilan pretsipitatsiyasiga asoslangan. immunoelektroforez reaktsiyasi ko’p komponentli tizimlardagi agni chuqurlashtirilgan tahlili va identifikatsiyasini o’tkazish imkonini beradi. shishali plastinkada agarla qatlam hosil qilinadi. dastlab elektr maydonida ag tarqatiladi. so’ngra unga immun zardob ta'sir ettiriladi. diffuziya yuz berib ag va at uchrashgan joyda pretsipitatsiya yoylari paydo bo’ladi. bu usul yordamida qon zardobi, orqa miya suyuqligi, siydik oqsillari tarkibi tahlil qilinadi. immunobloting reaktsiyasi. immunoblot reaktsiyasi antitelo va antigenlarni aniqlashda ishlatiladigan pretsipitatsiya reaktsiyalaridan biri. sellyuloza membranasida mikroorganizm antigenlari elektroforez yordamida bo’lingani uchun momekulyar og’irligi bo’yicha ketma- ket joylashadi. bemor zardobi bilan gomologik antigen birlashganidan so'ng pretsipitatsiya chiziqlari hosil bo’ladi, ular ma'lum bo’yoqlar bilan bo’yaladi. reaktsiya natijalariga ko’ra bemor organizmida kanday antigenlarga qarshi antitelolar borligi …

5 / 35

ga bo’lgan tekshirish usuli hisoblanadi. tekshirilayotgan odamdan olingan namunadagi genetik material (dnk,rnk) ga asoslanib, yuqumli kasallik qo’zg’atuvchisi aniqlanadi. pzr odamlar organizmida bo’lgan infektsiya turini aniqlabgina qolmasdan, mikroblar miqdorini aniqlash imkoniyatiga ham ega. pzr usuli bilan quyidagi infektsiyalar: gripp, gepatitning v va s turlari, torch infektsiyalar, qizamiq, qizilcha va boshqa turlari aniqlanadi. immunoferment analiz, yoki ifa –bu antigenlar, immunoglobulinlar, garmonlarning sifat va miqdorini aniqlash usulidir. ifa usuli yuqori sezgirlik va maxsuslikka ega. ifa diagnostikaning test-sistemalari yordamida ko’pgina infektsiyalar doirasi: vich-infektsiyasi, virusli gepatitlar, sitomegalovirus, gerpes, toksoplazmoz va boshqa infektsiyalar aniqlanadi. ifa yordamida qondagi kasallik qo’zg’atuvchilariga qarshi organizmda ishlab chiqarilgan (igg,iga,igm) antitelolar 5-6 soat davomida aniqlanadi. vaktsina va immun zardoblar e. djenner 1796y.- chin chechak vaktsinasini sigir chechagi virusidan tayyorlagan xix asrda l.paster – vaktsina nomini kiritgan (tovuq vabosiga, sibir yarasi, qutirish kasalligiga qarshi) 1890-1892y.bering va kitozato boʼgʼma qoʼzgʼatuvchisining toksinidan anatoksin olishni ishlab chiqqan vaktsinalar quyidagilarga javob berishi kerak: yuqori immunogenlik xususiyatga ega …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "serologik reaksiyalar"

serologik reaksiyalar. vaktsina va immun zardoblar serologik reaksiyalar antigen va antitelo orasidagi o‘zaro ta’sirlarga asoslangan bo’lib, o‘ta maxsusligi va yuqori darajada sezgirligi bilan boshqa tekshirish usullaridan ustun turadi. maxsusligi deganda antigenning faqat gomologik antitelolar bilan ta’sirlashishi tushuniladi. bu reaksiyalar o‘ta maxsus bo‘lganligi uchun sezgirligi ham yuqori, ya’ni juda kam miqdordagi antigen yoki antiteloni aniqlash imkonini beradi. bu serologik reaksiyalar maxsus birikishi va o‘ta yuqori sezuvchanlikka ega bo'lganligi sababli tibbiyot amaliyotida yuqumli kasalliklarga tashxis qo‘yish va bakteriologik amaliyotda (ajratib olingan kulturani) saralashda ishlatiladi. serologik reaksiyalarning yana bir qulayligi, ularni ikki xil maqsadda ishlatish mumkin: 1)...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PPTX (3,7 МБ). Чтобы скачать "serologik reaksiyalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: serologik reaksiyalar PPTX 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram