avstriya-vengriya (dualistik) imperiyasining yuzaga kelishi

DOCX 1 стр. 19,0 КБ Бесплатная загрузка

1 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 19,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 1

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 1

tezis mavzu: avstriya-vengriya (dualistik)imperiyaning yuzaga kelishi i..kirish. ii.asosiy qismi. iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar. kirish. xix asrning ikkinchi yarmida yevropada siyosiy va iqtisodiy o‘zgarishlar jadallashgan davrda avstriya imperiyasi ham jiddiy ichki muammolarga duch keldi. imperiya tarkibidagi turli millatlar – vengrlar, chexlar, slovenlar, italyanlar va boshqalar o‘z mustaqilligi va teng huquqliligini talab qila boshladi. ayniqsa, vengriya qirolligining siyosiy mavqeini tiklashga bo‘lgan intilishi imperiya ichidagi ziddiyatlarni keskinlashtirdi. shu sharoitda avstriya imperatori frans iosif i va vengr siyosiy doiralari o‘rtasida murosaga erishish zarurati paydo bo‘ldi. 1867-yilda imzolangan “avstriya–vengriya murosasi” (ausgleich) natijasida imperiya dualistik, ya’ni ikki markazli davlat shakliga o‘tdi. bu voqea yevropa siyosiy xaritasida yangi kuch markazining vujudga kelishiga sabab bo‘ldi va uzoq yillar davomida mintaqadagi siyosiy jarayonlarga katta ta’sir ko‘rsatdi. asosiy qism. xix asr o‘rtalarida avstriya imperiyasi ichida siyosiy inqiroz chuqurlashib, milliy masalalar keskin tus oldi. ko‘p millatli imperiya tarkibida yashagan vengrlar, chexlar, italiyaliklar, slovenlar, xorvatlar va boshqa xalqlar o‘z milliy manfaatlarini himoya qilish …

2 / 1

lalar yanada keskinlashib, imperiyaning siyosiy barqarorligiga jiddiy tahdid tug‘dirdi hamda keyinchalik avstriya–vengriya dualistik tizimining shakllanishi uchun zamin yaratdi. 1867-yilda avstriya va vengriya o‘rtasida erishilgan murosa (ausgleich) imperiya tarixida burilish nuqtasi bo‘ldi. 1848–1849-yillardagi inqiloblardan so‘ng avstriya imperiyasi ichki siyosiy beqarorlik va milliy nizolar girdobida qolgan edi. vengriya siyosiy elitalari o‘z davlat mustaqilligini tiklashni talab qilgan bir paytda, imperator frans iosif mamlakat yaxlitligini saqlab qolish uchun murosaga borishga majbur bo‘ldi. u vengriya siyosatchilari bilan muzokaralar olib borib, 1867-yilgi “avstriya–vengriya murosasi”ni imzoladi. ushbu kelishuvga ko‘ra, avstriya va vengriya teng huquqli ikki qismdan iborat bo‘lgan dualistik monarxiyaga aylandi. har ikki davlat o‘z parlamenti, hukumati va ichki siyosatini mustaqil yuritish huquqiga ega bo‘ldi, biroq ularni yagona imperator – frans iosif i shaxsida birlashtiruvchi monarx boshqarar edi. tashqi siyosat, moliya va harbiy ishlar esa umumiy boshqaruv ostida qoldi. bu tizim avstriya imperiyasining parchalanishini vaqtincha to‘xtatib, vengriyaga siyosiy avtonomiya berdi hamda imperiya ichida nisbiy barqarorlikni ta’minladi. avstriya–vengriya …

3 / 1

jlandi. biroq ichki ziddiyatlar, ayniqsa slavyan xalqlarining mustaqillik yo‘lidagi harakatlari, imperiya barqarorligiga jiddiy tahdid solgan. turli millatlarning teng huquqlilik masalalari hal etilmagani millatlar o‘rtasidagi ishonchsizlikni kuchaytirdi. avstriya–vengriya tashqi siyosatda germaniya imperiyasi bilan ittifoq tuzib, “uchlik ittifoqi” tarkibiga kirgan holda yevropadagi kuchlar muvozanatida muhim rol o‘ynadi. biroq ichki siyosiy ziddiyatlar, iqtisodiy tengsizlik va milliy nizolar birinchi jahon urushi arafasida imperiyani zaiflashtirdi. 1914-yilda sarayevo voqeasidan keyin urush boshlangach, avstriya–vengriya bu mojaroning markaziy tomonlaridan biriga aylandi va urush natijasida butunlay parchalanib, yevropaning siyosiy xaritasi tubdan o‘zgardi. xulosa avstriya–vengriya dualistik imperiyasining yuzaga kelishi yevropa tarixida muhim siyosiy jarayonlardan biri bo‘lib, u ko‘p millatli imperiyani saqlab qolish maqsadida amalga oshirilgan siyosiy murosaning natijasi edi. 1848–1849-yillardagi inqiloblar va milliy ozodlik harakatlari imperiyani tubdan o‘zgartirish zarurligini ko‘rsatdi. shu sababli 1867-yilda avstriya imperatori frans iosif bilan vengr siyosatchilari o‘rtasida imzolangan “ausgleich” kelishuvi natijasida ikki markazli boshqaruv tizimi – dualistik monarxiya vujudga keldi. bu tizim imperiyaning vaqtinchalik siyosiy barqarorligini …

4 / 1

avlatlari yangi davr tarixidan ma’ruzalar. – toshkent: o‘zbekiston milliy universiteti nashriyoti, 2019. 2.islomov, s. jahon yangi tarixi (xix asr – xx asr boshlarida yevropa davlatlari). – toshkent: “fan va texnologiya”, 2020. 3.xolmatov, a. yevropa mamlakatlari siyosiy tarixidan ma’lumotlar. – toshkent: “sharq”, 2018. 4. g‘ulomov, b. xix asrda yevropa davlatlari o‘rtasidagi siyosiy munosabatlar. – toshkent: “iqtisod-moliya”, 2021. 5. to‘xtayev, m. avstriya–vengriya imperiyasi va markaziy yevropa siyosiy tizimi. – toshkent: “universitet”, 2022. ma’ruza mavzu: avstriya-vengriya (dualistik)imperiyaning yuzaga kelishi i..kirish. ii.asosiy qismi. iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar. kirish. xix asr yevropa tarixida siyosiy, iqtisodiy va milliy o‘zgarishlar davri bo‘lib, bu jarayonlar ko‘p millatli imperiyalar taqdiriga ham kuchli ta’sir ko‘rsatdi. avstriya imperiyasi ham ana shunday murakkab sharoitda o‘z mavjudligini saqlab qolishga harakat qilgan davlatlardan biri edi. imperiya tarkibida vengrlar, chexlar, slavyanlar, italiyaliklar va boshqa millatlar yashab, ularning har biri siyosiy tenglik va mustaqillikka intilar edi. 1848–1849-yillardagi inqiloblar imperiya ichki siyosiy tizimining zaif tomonlarini namoyon qildi va …

5 / 1

yillardagi inqiloblar butun yevropani qamrab olgan bo‘lib, avstriyada ham xalq ozodlik, tenglik va konstitutsion boshqaruv talablarini ilgari surdi. ayniqsa vengriyada mustaqillik uchun harakat kuchli tus oldi, bu esa imperiyaning markaziy hokimiyatini zaiflashtirdi. inqiloblar bostirilgan bo‘lsa-da, ular avstriya siyosiy tizimining chuqur inqirozda ekanini ko‘rsatdi. milliy masalalarning keskinlashuvi natijasida imperiya o‘zining avvalgi siyosiy tuzilmasini saqlab qololmasligi ayon bo‘ldi. shu sababli siyosiy barqarorlikni tiklash va vengriya bilan bo‘lgan munosabatlarni yaxshilash zaruriyati tug‘ildi.1867-yilda avstriya imperatori frans iosif va vengriya siyosiy elitalari o‘rtasida uzoq muzokaralar olib borilib, “ausgleich” deb ataluvchi murosa bitimi imzolandi. ushbu kelishuvga ko‘ra, imperiya ikki teng huquqli qismdan – avstriya va vengriyadan iborat bo‘lgan dualistik monarxiyaga aylandi. har ikki davlat o‘z parlamenti va hukumatiga ega bo‘lib, ichki siyosatni mustaqil yuritish huquqiga ega edi. tashqi siyosat, moliya va harbiy sohalar esa yagona markaz tomonidan boshqarildi. bu tizim avstriya imperiyasining parchalanishini vaqtincha to‘xtatdi va vengriya uchun siyosiy avtonomiya yaratdi. shu bilan birga, bu murosa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "avstriya-vengriya (dualistik) imperiyasining yuzaga kelishi"

tezis mavzu: avstriya-vengriya (dualistik)imperiyaning yuzaga kelishi i..kirish. ii.asosiy qismi. iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar. kirish. xix asrning ikkinchi yarmida yevropada siyosiy va iqtisodiy o‘zgarishlar jadallashgan davrda avstriya imperiyasi ham jiddiy ichki muammolarga duch keldi. imperiya tarkibidagi turli millatlar – vengrlar, chexlar, slovenlar, italyanlar va boshqalar o‘z mustaqilligi va teng huquqliligini talab qila boshladi. ayniqsa, vengriya qirolligining siyosiy mavqeini tiklashga bo‘lgan intilishi imperiya ichidagi ziddiyatlarni keskinlashtirdi. shu sharoitda avstriya imperatori frans iosif i va vengr siyosiy doiralari o‘rtasida murosaga erishish zarurati paydo bo‘ldi. 1867-yilda imzolangan “avstriya–vengriya murosasi” (ausgleich) natijasida imperiya dualistik,...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOCX (19,0 КБ). Чтобы скачать "avstriya-vengriya (dualistik) imperiyasining yuzaga kelishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: avstriya-vengriya (dualistik) i… DOCX 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram

avstriya-vengriya (dualistik) imperiyasining yuzaga kelishi

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "avstriya-vengriya (dualistik) imperiyasining yuzaga kelishi"

Похожие файлы