"boshqaruv jarayonida hujjatlar ta’minoti" fanining predmeti

PPTX 22 pages 480.1 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 480.1 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

“boshqaruv jarayonida hujjatlar ta’minoti” fanining predmeti reja fan tarixi o’zbek tili davlat tili xujjat matniga qo’yilgan talablar fan tarixi kishilik jamiyati shakllanishi bilanoq, bu jamiyat a’zolari o’zaro munosabatlardagi muayyan muhim holatlarni muntazam va qat’iy qayd etib berishga ehtiyoj sezganlar. ana shu ehtiyojga javob sifatida, tabiiyki, ilk ibtidoiy hujjatlar vujudga kelgan. ish yuritishning bevosita asosini hujjatlar tashkil qiladi. korxona, muassasa yoki tashkilotning faoliyatini bugungi kunda ana shu hujjatlarsiz tassavur qilish mumkin emas. mazmunan, hajman va shaklan xilma-xil bo’lgan hujjatlar kattayu-kichik, mehnat kollektivlarning, umuman kishilik jamiyatining uzluksiz faoliyatini tartibga solib turadi. miloddan avvalgi 1792-1750 yillarda bobil shohi hammurapining adolatpesha qonunlar majmui, undan ham qadimroq shox ur-nammu (miloddan avvalgi 2112-2094yillar)ning qonunlari va boshqa manbalarning mavjudligi “hujjatlar” deb ataladigan tartibot vositalarining nechog’lik olis va murakkab tarixga ega ekanligini ko’rsatadi. sharqda x-xix asrlarda yorliq, farmon, noma, bitimlar, arznoma, qarznomalar, tilxat yoki mazmunan shunga yaqin hujjatlar nisbatan keng tarqalgan. yorliqlar mazmunan xilma-xil bo’lgan: xabar, tavsif, farmoyish, …

2 / 22

tarkib topgan ancha mukammal sistemaga tashkiliy ishlar, aniq chora-tadbirlar oqibatida qanday erishilgan bo’lsa, ana shu tashkiliy ishlarni bizda ham tezlik bilan boshlab yubormoq lozim. ma’lumki, bir hujjat turli xizmat vaziyatlarida turli ko’rinishlarga ega bo’ladi, garchi bunda ularning zaruriy qismlari o’zgarmasada, axborot bauoni mazkur xizmat vaziyatiga muvofiq ravishda qisman o’zgaradi. ana shularni hisobga olib, ayni bir hujjat turining faqat bittagina namunasi emas, balki turli xizmat vaziyatlarini aks ettiruvchi bir necha namunalari berilgan. bu namunalardagi familiya va ismlar, muassaslarning nomi, adreslari asosan shartli ravishda olingan ayrim aniq nomlarga ham shartli misol tarzida qarash lozim boladi. “bjxt” fanidan amaliyot darslarida quyidagi asosiy hujjat turlari o’rganiladi: ariza ishonchnoma tarjimai hol guvohnoma tavsiyanoma xizmat xatlari tavsifnoma kafolat xatlari munosabat belgisi e’lon dalolatnoma yo’riqnoma bosma ish qog’ozlari ma’lumotnoma buyruq shartnoma farmoyish hisobot bayonnomalar taklifnoma bildirishnoma tilxat ushbu hujjatlarni chuqurroq o’rganish maqsadida har xil jixatlari bo’yicha turli guruhlarga tasniflab, keyin o’rganiladi. undan tashqari bu hujjatlarni tayorlash va …

3 / 22

ning xodimlari, umuman, faoliyati ish yuritish (munshoot, munshiylik) bilan bog’liq har bir kishi o’zbek tilining imlosini, tinish belgilari va uslubiy qoidalarini egallagan bo’lishi kerak. ish yuritish o’zbek tilida olib borilar ekan, agar mazkur xodimlar o’zbek tili qonuniyatlaridan yaxshi xabardor bo’lmasalar, ular ish vaqtlarining hammasini (100%) bu ishga sarflaganlarida ham ijobiy natijaga erishish qiyin. mamlakatimizda o’zbek adabiy tilining rasmiy ish uslubi tilini o’rganish bo’yicha ilk qadamlar qo’yilgan, xususan, bitta fan nomzodligi dissertatsiyasi himoya qilingan. lekin hali bu mutlaqo etarli emas, juda ko’p va ko’p ishlar qilinmog’i lozim. ayrim hujjatlarning nomlanishi rus tilida qanday nomlansa, o’zbek tilida ham shundayligicha nomlanib kelingan. ish yuritish asosan rus tilida olib borilganligi uchun ham bunga ehtiyoj bo’lmagan. ruschadan tarjima qilingan “ish yuritish” atamasining muqobili sifatida “munshiy“(arabcha) so’ziga o’zakdosh va ma’nodosh bo’lgan hamda o’tmishda bobolarimiz tilida ishlatilgan “munshoot” so’zini tavsiya etish mumkin. bu kabi misollar etarli. masalan, o’zbek tilida hozirgacha qo’llanib kelingan spravka”, “instruktsiya”, “akt”, “harakteristika”, “avtobiografiya” …

4 / 22

iy to’liqlikdan iborat zaruriy sifatlari hujjat tilining o’ziga xos uslubi, undagi o’ziga xos so’z qo’llash, morfologiya va sintaksis orqali ta’min etiladi. hujjatlar tilida ot turkumiga oid so’zlar ko’p qo’llaniladi. hatto fe’l bilan ifodalanuvchi harakat va holatlar ifodasi uchun ham otga yaqin so’z shakllari tanlanadi, ya’ni “harakat noma” deb ataluvchi so’z shakllari faol ishlatiladi; “tayyorgarlikning borishi haqida”, “qarorning bajarilishi to’g’risida”, “yordam berish maqsadida” , “qabul qilishingizni so’rayman” kabi. fe’l shakllarining qo’llanishida ham birmuncha o’ziga xosliklar mavjud. xususan, majhul nisbatdagi 3-shaxs buyruq-istak maylidagi yoki o’tgan (yoki hozirgi-kelasi) zamondagi fe’l shakllarining qo’llanish darajasi anchayin yuqori: topshirilsin, tasdiqlansin, bajarilsin, bo’shatilsin, tayinlansin, eshitildi, qaror qilindi, ko’rib chiqildi, ko’rsatib o’tildi. hujjatlardagi gap yasalishi, odatda, tasniflash, mayda qismlarga ajratishga, qayd etuvchi va qaror qiluvchi qismlarning birligiga, umuman, sabab-oqibat va shart-oqibat munosabatlariga asoslandi. shuning uchun ham hujjatlarda nisbatan uzun jumlalar, murakkablashgan, uyushiq bo’lakli gaplar ko’p qo’llaniladi. hujjatlar matni birinchi shaxs yoki uchinchi shaxs tilidan yoziladi. yakka rahbar nomidan …

5 / 22

tamoyili)dan oqilona foydalana bilish kerak. buning uchun qisqartmalarni qo’llash yaxshi natija beradi. ammo, ta’kidlash lozimki, bunda me’yorga qatiy va izchil amal qilmoq lozim. chunki qisqartmalar o’zbek tilining tabiatiga u qadar mos emas, shuning uchun ham qisqartmalar o’zbek tilida uncha ko’p emas. hozirda bizda bir qadar odatga kirgan qisqartmalar bor: toshdu, toshdiu, «prof.»(professor), km (kilometr), «sh.k.» (shu kabi) va boshqalar. ayni paytda o’zbek tilining so’z birikmalaridagi ichki ma’noviy imkoniyatlaridan kengroq va unumliroq foydalanmoq lozim. hujjatdagi fikrni aniq, lo’nda bayon qilishda xat boshi (abzats)ning ahamiyati ham katta. har bir yangi alohida fikr xat boshi bilan ajratilishi, bir xat boshidan ikkinchi xat boshigacha bo’lgan matn 4-5 jumladan oshmasligi maqsadga muvofiq. hujjatchilikda imlo va tinish belgilari masalasiga alohida e’tibor qilish kerak. savodli yozilgan hujjatgina o’z vazifasini mukammal bajarishi mumkin. hujjatning nomi bosh harflar bilan yoziladi, yoki mazkur nomni to’liq bosh harflar bilan yozish orqali ham ajraitib ko’rsatish mumkin. lekin hujjatning nomi bo’lganligi uchun (sarlavhalardagi …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""boshqaruv jarayonida hujjatlar ta’minoti" fanining predmeti"

“boshqaruv jarayonida hujjatlar ta’minoti” fanining predmeti reja fan tarixi o’zbek tili davlat tili xujjat matniga qo’yilgan talablar fan tarixi kishilik jamiyati shakllanishi bilanoq, bu jamiyat a’zolari o’zaro munosabatlardagi muayyan muhim holatlarni muntazam va qat’iy qayd etib berishga ehtiyoj sezganlar. ana shu ehtiyojga javob sifatida, tabiiyki, ilk ibtidoiy hujjatlar vujudga kelgan. ish yuritishning bevosita asosini hujjatlar tashkil qiladi. korxona, muassasa yoki tashkilotning faoliyatini bugungi kunda ana shu hujjatlarsiz tassavur qilish mumkin emas. mazmunan, hajman va shaklan xilma-xil bo’lgan hujjatlar kattayu-kichik, mehnat kollektivlarning, umuman kishilik jamiyatining uzluksiz faoliyatini tartibga solib turadi. miloddan avvalgi 1792-1750 yillarda bobil shohi hammurapining ...

This file contains 22 pages in PPTX format (480.1 KB). To download ""boshqaruv jarayonida hujjatlar ta’minoti" fanining predmeti", click the Telegram button on the left.

Tags: "boshqaruv jarayonida hujjatlar… PPTX 22 pages Free download Telegram