ideal gazlarning turli jarayonlardagi ishi

PPTX 54 pages 1.5 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

powerpoint presentation ideal gazlarning turli jarayonlardagi ishi reja: ichki energiya. ish va issiqlik biratomli va ko'p atomli gazlarning issiqlik sig‘imlari politrop jarayon termodinamikaning birinchi qonunini izoprotsesslarga qo‘llash ichki energiya. ish va issiqlik mexanik energiyadan tashqari, har qanday jism (yoki sistema) ichki energiyaga ham ega bo‘ladi.ichki energiya — bu tinch holatdagi energiyadir. u jismlarni tashkil etuvchi molekulalarning issiqlik harakati (xaotik harakati) energiyasi, ularning o‘zaro joylashishiga bog‘liq potensial energiya, atomlardagi elektronlarning kinetik va potensial energiyasi, yadrodagi nuklonlarning energiyasi va boshqa shunga o‘xshash tarkibiy qismlardan iborat bo‘ladi. 2 termodinamikada ichki energiyaning mutlaq qiymatini emas, balki uning o‘zgarishini bilish muhimdir.termodinamik jarayonlarda faqat harakatlanayotgan molekulalarning kinetik energiyasi o‘zgaradi. shuning uchun, aslida, termodinamikada ichki energiya deganda molekulalarning issiqlikdagi xaotik harakati energiyasi nazarda tutiladi. 3 ideal gazning bir moli uchun ichki energiya (u) quyidagiga teng: yoki shunday qilib, ichki energiya faqat haroratga bog‘liq bo‘ladi.ichki energiya u — bu sistemaning holat funksiyasi bo‘lib, u jarayonning qanday kechganiga yoki …

2 / 54

di: u — bu sistemaning holat funksiyasi,du — uning to‘liq differensiali,ammo δq (issiqlik miqdori) va δa (ish) to‘liq differensial emas, ya’ni ular jarayonning qanday kechishiga bog‘liq bo‘ladi.. 7 termodinamikada aylanma yoki siklik jarayonlar alohida ahamiyatga ega. bunday jarayonlarda sistema bir qancha oraliq holatlarni bosib o‘tib, o‘zining dastlabki holatiga qaytadi. 8 termodinamikaning birinchi qonunidan sikl uchun; ya’ni, sistema tomonidan sikl davomida bajarilgan ish tashqaridan berilgan issiqlikka teng bo‘ladi.shuning uchun, tashqaridan berilgan energiyadan ko‘proq ish bajaruvchi davriy ishlovchi dvigatelni yaratish mümkin emas.bu termodinamikaning birinchi qonunining bir ifodasi bo‘lib, u quyidagicha aytiladi:👉 “birinchi turdagi abadiy dvigatelni yaratish mumkin emas.” 9 ideal gazning issiqlik sig'imi. mayer tenglamasi jismning issiqlik sig‘imi — bu jismni bir darajaga qizdirish uchun zarur bo‘lgan issiqlik miqdori bilan tavsiflanadi. solishtirma issiqlik sig‘imi — bu moddaning bir birlik massasini 1 °c (yoki 1 k) ga qizdirish uchun kerak bo‘lgan issiqlik miqdoridir. 10 gazlar uchun molyar issiqlik sig‘imi (cμ) dan foydalanish qulay …

3 / 54

di. 13 binobarin, berilgan issiqlik ham isitish, ham ishlarni bajarish uchun sarflanadi. bundan ko'rinib turibdiki, sr va sv miqdorlari oddiy munosabat bilan bog'liq. 14 bir mol ideal gazni doimiy hajmda qizdirganda, termodinamikaning birinchi qonuni quyidagicha yoziladi: doimiy hajmdagi issiqlik quvvati teng bo'ladi : 15 umumiy holda quyidagicha yozish mumkin: chunki u nafaqat haroratga bog'liq bo'lishi mumkin. ideal gaz holatida formula to'g'ri keladi bundan kelib chiqadiki 16 ideal gazning ichki energiyasi faqat haroratning funktsiyasidir (va v, p ga bog'liq emas), shuning uchun formula har qanday jarayon uchun amal qiladi. ixtiyoriy ideal gaz massasi uchun: 17 izobarik jarayon davomida ichki energiyaning ko'payishiga qo'shimcha ravishda, ish gaz tomonidan amalga oshiriladi: klapeyron-mendeleyev tenglamasidan olingan natijani tenglamaga almashtirib, biz hosil qilamiz 18 bu bir mol gaz uchun mayer tenglamasi. u universal gaz konstantasining fizik ma'nosini bildiradi. r izobarik jarayonda bir daraja qizdirilganda bir mol gazning bajargan ishiga son jihatdan teng. 19 biratomli va ko'p atomli …

4 / 54

chilar soni va i bilan belgilanadi. ko'rinib turibdiki, moddiy nuqtaning (monatomik molekula) pozitsiyasi uchta koordinata bilan belgilanadi, shuning uchun u uchta erkinlik darajasiga ega. 27 ko'p atomli molekula ham aylanishi mumkin. masalan, ikki atomli molekulalarda aylanish harakati ikkita mustaqil aylanishga ajralishi mumkin. har qanday aylanishni o'zaro perpendikulyar o'qlar atrofida uchta aylanishda hal qilish mumkin. biroq, ikki atomli molekulalar uchun z o'qi atrofida aylanish uning fazodagi holatini o'zgartirmaydi. 28 29 30 ikki atomli qattiq molekulalarda besh erkinlik darajasi (i = 5) mavjud,uch atomli molekulalarda esa olti erkinlik darajasi (i = 6) bo‘ladi.agar molekula qattiq bo‘lmasa, u holda u tebranish (vibratsion) erkinlik darajalariga ham ega bo‘ladi.har bir tebranish erkinlik darajasi uchun energiya quyidagicha taqsimlanadi:— ½ kt kinetik energiyaga,— ½ kt potensial energiyaga.shunday qilib, har bir tebranish erkinlik darajasi uchun umumiy energiya kt ga teng bo‘ladi. 31 energiyaning erkinlik darajalari bo‘yicha bir tekis taqsimlanish qonuni bu qonunga ko‘ra, molekulalarning har bir erkinlik darajasi …

5 / 54

arayon 37 izobarik jarayon adiabatik jarayon 38 politrop jarayonni ko‘rib chiqamiz — bu shunday jarayonki, unda sistemaning barcha asosiy parametrlari (p, v, t) o‘zgaradi, biroq issiqlik sig‘imi (c) doimiy bo‘lib qoladi, ya’ni c = const. politropa tenglamasi quyidagicha ifodalanadi: politropik tenglama n - politropik ko'rsatkich. politrop jarayon — bu gazning bosimi (p), hajmi (v) va harorati (t) bir vaqtning o‘zida o‘zgaradigan, biroq issiqlik sig‘imi (c) doimiy bo‘lib qoladigan termodinamik jarayondir. 39 n ko'rsatkichidan foydalanib, har qanday izojarayonni osongina tasvirlash mumkin: 1. izobarik jarayon r = const, n = 0 2. izotermik jarayon t = const, n = 1, 40 izoxorik jarayon adiabatik jarayon q = 0, n = γ, sad = 0. 41 ushbu jarayonlarning barchasida ishni bitta formula yordamida hisoblash mumkin: 42 sistemaning hajmi nihoyatda kichik miqdorga (dv) o‘zgarganda, u tomonidan bajarilgan ish quyidagiga teng bo‘ladi: a = fdx = (f/s)dxs = pdv 43 turli jarayonlarda bajarilgan ishni ko‘rib …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ideal gazlarning turli jarayonlardagi ishi"

powerpoint presentation ideal gazlarning turli jarayonlardagi ishi reja: ichki energiya. ish va issiqlik biratomli va ko'p atomli gazlarning issiqlik sig‘imlari politrop jarayon termodinamikaning birinchi qonunini izoprotsesslarga qo‘llash ichki energiya. ish va issiqlik mexanik energiyadan tashqari, har qanday jism (yoki sistema) ichki energiyaga ham ega bo‘ladi.ichki energiya — bu tinch holatdagi energiyadir. u jismlarni tashkil etuvchi molekulalarning issiqlik harakati (xaotik harakati) energiyasi, ularning o‘zaro joylashishiga bog‘liq potensial energiya, atomlardagi elektronlarning kinetik va potensial energiyasi, yadrodagi nuklonlarning energiyasi va boshqa shunga o‘xshash tarkibiy qismlardan iborat bo‘ladi. 2 termodinamikada ichki energiyaning mutlaq qiymatini emas, balki uning o‘zga...

This file contains 54 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "ideal gazlarning turli jarayonlardagi ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ideal gazlarning turli jarayonl… PPTX 54 pages Free download Telegram