ruhiyrivojlanishisustlashganbolalar

PPTX 22 pages 3.8 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar psixologiyasi ruxiy rivojlanshi sustlashgan bolalarini o'qitish va tarbiyalash fanining predmeti maqsadi va vazifalari reja 1. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarning boshqa aloxida yordamga muxtoj bolalardan farqi. 2.kliniko-psixologik belgilariga ko‘ra ruhiy rivojlanishi sustlashgan xillari 3.ruxiy rivojlanishdagi sustlikning kelib chiqish sabablari. 4. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar uchun differensial va integratsiyalashgan ta’limning tashkil etilishi. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar ulgurmovchi o‘quvchilar orasida ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar ham uchrab turadi. ularning bilish faoliyati– intellekti mantiqiy tafakkuri, idroki, xotirasi,ixtiyoriy diqqati, ish qobiliyati va boshqa xislatlariga birinchi o‘rinda markaziy nerv sistemasining kasalliklari natijasida ruhiy rivojlanishi sustlashadi. bunday bolalarda hissiyot, iroda sferasidagi kamchiliklar birlamchi, aqliy zaiflik esa ikkilamchi hodisa bo‘lib hisoblanadi. t.a.vlasova, m.s.pevzner, v.i.lubovskiy, t.v.yegorova, k.s.lebedinskaya, n.a.nikashina, k.k.mamedov, ђ.b.shoumarov, n.a.sipina, r.d.triger va boshqa olimlarning ma’lumotlariga ko‘ra boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining 5, 8 foizini ana shunday bolalar tashkil etadi. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar aqliy darajasi jihatidan asosan ikki guruhga bo‘linadi: yengil nuqsoni bor bolalar – bular maxsus …

2 / 22

lik qiladi. dastur materiallarini yaxshi o‘zlashtira olmaganligi tufayli ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar doim muvaffaqiyatsizliklarga uchrayveradi, bu narsa ularning hulq-atvorida aksariyat turli salbiy xislatlar yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi. olimlardan k.s.lebedinskaya, g.p.berto‘n, e.m.dunayeva va boshqalar ruhan sust rivojlanganlikni klinik-psixologik jihatdan quyidagi hillarga bo‘lishni tavsiya etadilar: konstitutsional; 2) somatogen; 3) psixogen; 4)serebral shakli. ruhan sust rivojlanganlikning konstitutsional shaklini harakterlovchi belgilarga quyidagilar kiradi: bolaning gavda tuzilishi sog‘lom tengdoshlarinikiga nisbatan 1- 2 yosh kichik ko‘rinadi. u o‘zini bog‘cha yoshidagilarga o‘xshab tutadi va ta’lim olish uchun hali “yetilmagan” bo‘ladi.bunday bola o‘quv faoliyatiga yaxshi kirishib ketmaydi, chunki unda o‘qishga qiziqish yo‘q, ish qobiliyati past. mas’uliyatsizlik, motivlarning sustligi, ruhiy jarayonlardan analiz, sintez qobiliyatlarining yaxshi rivojlanmaganligi tufayli o‘qish va yozishni, matematikani katta qiyinchiliklar bilan o‘zlashtiradi. dars vaqtida tez charchab qolish hollari, bosh og‘rib turishi konstitutsion shakldagi bunday bolada ish qobiliyati, faollik yanada pasayib ketishiga sabab bo‘ladi. rivojlanishdagi bu kamchilikka bola onasining homiladorligi davrida qalqonsimon bezlari faoliyatining buzilganligi, yurak-tomir kasalliklari …

3 / 22

b qolaveradi. bunda bola psixikasida nevrozga o‘xshash holatlardan o‘z kuchiga ishonmaslik, qo‘rqoqlik, injiqlik, erkalik, qiziqishning pastligi va boshqalar kuzatiladi. shu xildagi kamchiliklarning kelib chiqish sabablarini 3 guruhga bo‘lish mumkin: ruhan sust rivojlanganlikning psixogen shaklida bola erta yoshligidan noqulay, noto‘g‘ri sharoitda tarbiyalanadi va shu tarbiyaning salbiy tomonlari ruhan rivojlanishiga ta’sir o‘tkazgan bo‘ladi. 1 bola tarbiyasi bilan mutlaqo shug‘ullanmaslik, uni butunlay o‘z holiga tashlab qo‘yish, bunda bolalarda burch va mas’uliyat hissi shakllanmaydi. aql-idrokning rivojlanishi, qiziqishlari, bilish faoliyati,his-tuyg‘u va iroda yetishmasligi ustiga o‘quv fanlarini o‘zlashtirish uchun zarur bilim va taassurotlarning yetishmasligi ham qo‘shiladi. 2 bolani har tomonlama erkalatish,yetarli mustaqil faoliyatga o‘rgatmaslik, tashabbuskorlik, mas’uliyat xissini shakllantirmaslik bolani «oila erkasi» qilib o‘stirish,haddan tashqari uning ko‘ngliga qarab ish tutish natijasida ham bola ruhiy rivojlanishida bir qadar orqada qolishi mumkin. 3 bolaga nisbatan qo‘pol munosabatda bo‘lish, jismoniy jazolash, qattiq qo‘llik qilish, ota-onalarning alkogolizmga aloqador tajovvuzkorona munosabatlari bolani mudom asabiylashtirib, ruhan rivojlanishdan orqada qolishiga sabab bo‘ladi. bunday bolalarda …

4 / 22

qoladilar miyaga aloqador organik infantilizmni ikkiga bo‘lishi mumkin: kayfi-ruxiyati o‘zgarib, aksari, ko‘tarinki ruhda bolalar, ularda o‘zlaridan yosh bolalarga xos hislatlar saqlangan bo‘ladi. kuproq kayfiyati past bo‘lib mayus tortib yuradigan bolalar, ularda vazifani mustaqil hal qila olmaslik, tashabbus ko‘rsata olmaslik, qo‘rqish holatlari ko‘riladi. miyaga aloqador organik harakterdagi yana shu ikki xil infantilizm ko‘p holatlarda qator qo‘shimcha hodisalar bilan birga davom etadi.bularga quyidagilar kiradi: serebral-endokrin infantilizm. bunda asosan ichki sekretsiya bezlari faoliyati buzilgan bo‘ladi.natijada bolalarda his-tuyg‘ular yaxshi rivojlanmay nevropatiya holatlari yuzaga keladi. bolaning uyqusi, ishtahasi yaxshi bo‘lmaydi, dispepsiya holatlariga moyillik paydo bo‘ladi. serebrastenik holatlar, bular ham tez-tez uchrab turadi. markaziy nerv sistemasi tez charchaydi, neyrodinamik o‘zgarishlar kuzatiladi. natijada aqliy qobiliyati susayib, xotira pasayadi, diqqati tarqoq bo‘lib qoladi, tez ta’sirlanish, qiz bolalarda yig‘loqilik, o‘g‘il bolalarda xaddan tashqari qo‘zg‘aluvchanlik kuzatiladi, bola ish qobiliyati past, arzimagan narsaga tez charchaydigan bo‘lib qoladi. tabiatan nevrozga yaqin holatlar, bular qorong‘udan, yakkalikdan qo‘rqish, o‘zi va atrofdagilar sog‘lig‘i uchun xavfsirash, …

5 / 22

tashabbuskorlik pasayishi, aqliy faoliyat sustligi, xaddan tashqari emotsional bo‘shanglik bilan harakterlanadi. ruhan rivojlanish kamchiliklarining ba’zi bir shakllarida bolalarni vaqti-vaqti bilan maxsus psixonevrologik sanatoriylarda davolash foydalidir.sanatoriyada bola kollektiv ishiga asta-sekinlik bilan jalb etiladi. unda charchash alomatlari paydo bo‘lganda, u o‘quv mashg‘ulotlaridan vaqtincha ozod etiladi yoki unga soddaroq boshqa vazifalar beriladi.sanatoriyda davolanib kelgandan so‘ng bola o‘qishni o‘z maktabida davom ettiraveradi. ruhiy sust rivojlanishning serebral shakli miya shikastlari, meningit, meningoensefalit, gidrotsefaliya va boshqa kasalliklar natijasi bo‘lib hisoblanadi.ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarni o‘qishi pasayib ketadi, biroq bu holat o‘z vaqtida va to‘g‘ri aniqlansa,bolalarga tegishli yordam tashkil etilsa, ular ommaviy maktab dasturini o‘zlashtira oladilar. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar uchun mamlakatimizda maxsus maktabgacha tarbiya muassasalari internatlari, kuni uzaytirilgan maktablarda tenglashtirish sinflari tashkil etilgan. ushbu masalalarda ta’lim umumta’lim oddiy bog‘cha yoki maktab dasturi va darsliklari asosida olib boriladi,himoyalaydigan muloyim davolovchi maxsus tartib tashkil etiladi. ta’lim-tarbiyaviy ishlar bolalarning fikrlash qobiliyati, diqqati, ish qobiliyati, xotirasi, nutqi va tafakkuridagi kamchiliklarni bartaraf …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ruhiyrivojlanishisustlashganbolalar"

ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar psixologiyasi ruxiy rivojlanshi sustlashgan bolalarini o'qitish va tarbiyalash fanining predmeti maqsadi va vazifalari reja 1. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarning boshqa aloxida yordamga muxtoj bolalardan farqi. 2.kliniko-psixologik belgilariga ko‘ra ruhiy rivojlanishi sustlashgan xillari 3.ruxiy rivojlanishdagi sustlikning kelib chiqish sabablari. 4. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar uchun differensial va integratsiyalashgan ta’limning tashkil etilishi. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar ulgurmovchi o‘quvchilar orasida ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar ham uchrab turadi. ularning bilish faoliyati– intellekti mantiqiy tafakkuri, idroki, xotirasi,ixtiyoriy diqqati, ish qobiliyati va boshqa xislatlariga birinchi o‘rinda markaziy ner...

This file contains 22 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "ruhiyrivojlanishisustlashganbolalar", click the Telegram button on the left.

Tags: ruhiyrivojlanishisustlashganbol… PPTX 22 pages Free download Telegram