stimul va to’siqlar:innovatsion jarayonlar

PPTX 26 pages 1.6 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint taqdimot stimul va to’siqlar:innovatsion jarayonlar reja: 1.stimul to‘siqlarning iqtisodiy mazmuni va ularning turlari 2. innovatsion jarayon mohiyati, bosqichlari va iqtisodiyotga ta’siri 3. stimul to‘siqlarning innovatsion jarayonlarga ta’siri va ularni kamaytirish mexanizmlari 4. innovatsion infratuzilmani rivojlantirishning institutsional omillari 5.xulosa stimul to‘siqlarning iqtisodiy mazmuni va ularning turlari stimul to‘siqlar innovatsion rivojlanish mexanizmini cheklovchi, iqtisodiy agentlarning xatti-harakatida ijobiy rag‘batlarni kuchsizlashtiruvchi omillar majmui hisoblanadi. iqtisodiyot nazariyasida stimul — bu muayyan qaror qabul qilishga undovchi iqtisodiy signal, ya’ni foyda olish, xarajatni kamaytirish yoki bozor pozitsiyasini yaxshilashga olib keluvchi rag‘bat. agar ushbu rag‘bat tizimi noto‘g‘ri shakllansa, u holda “stimul to‘siqlari” paydo bo‘ladi. bunday vaziyatda iqtisodiy sub’ektlar inson kapitaliga, texnologiyaga, innovatsiyaga sarmoya kiritishdan voz kechadi, chunki risk foydadan ko‘proq deb baholanadi. shu sababli stimul to‘siqlarni aniqlash — innovatsion iqtisodiyot uchun strategik muhim masaladir. stimul to‘siqlar, eng avvalo, institutsional omillar bilan bog‘liq. masalan, egalik huquqining zaif himoyasi investorlar uchun yuqori tavakkalni bildiradi. intellektual mulk ob’ektlari bo‘yicha …

2 / 26

zori yetarlicha shakllanmagan hududlarda ayniqsa shu jarayon kuchli ko‘rinadi. uchinchi tur — huquqiy-byurokratik to‘siqlar. soliq siyosatining tez-tez o‘zgarishi, tartibga solishning murakkabligi, litsenziya va ruxsatnomalarning ortiqcha bo‘lishi innovatsiya uchun eng kuchli demotivatsion faktorlar bo‘lib hisoblanadi. innovatsion korxona har bir qarorida huquqiy aniqlik bo‘lishini xohlaydi. agar bu aniqlik bo‘lmasa, tadbirkor strategiyani “minimal xavf + minimal yangilik” modeli asosida quradi. zero, noma’lumlik — bozor signalini buzadi. to‘rtinchi tur — axborot to‘siqlari. innovatsion g‘oya bozorida axborot assimetriyasi kuchli. investor loyihaning haqiqiy qiymatini bilmaydi, tadbirkor esa investorga ishonch bera olmaydi. bu — nobel mukofatiga ega iqtisodchilar aytgan “axborot nosimmetriyasi”dir. natijada, potentsial rentabel bo‘lgan loyihalar ham moliyalashtirilmay qoladi. hammasini umumlashtirib aytganda, stimul to‘siqlar — bu bozor signalining yomonlashuvi. rag‘bat tizimi noto‘g‘ri bo‘lsa, iqtisodiyot “innovatsion yo‘l”dan “reproduktiv yo‘l”ga qaytadi. demak stimul to‘siqlarni bartaraf etish — innovatsion iqtisodiyotga o‘tishning boshlang‘ich sharti. rag‘bat to‘g‘ri ishlamasa, korxona riskni oshgan deb baholaydi va natijada “yangilik yaratish” emas, balki “mavjud holatni takrorlash” …

3 / 26

ijada yaratilgan mahsulot innovatsiyaga aylanadi, ya’ni bozor talab qiladigan yangilik. innovatsion jarayonning uchta shakli mavjud: 1) oddiy tashkilot ichi (tabiiy); 2) oddiy tashkilotlararo (tovar); 3) kengaytirilgan. oddiy innovatsion jarayon bir xil tashkilot ichida yangilik yaratish va undan foydalanishni o‘z ichiga oladi. mazkur holatda yangilik to‘g‘ridan-to‘g‘ri mahsulot shaklini olmaydi. oddiy tashkilotlararo innovatsion jarayonda innovatsiyalar oldi-sotdi predmeti sifatida ishlaydi. innovatsiya jarayonining ushbu shakli yangilik yaratuvchisi va ishlab chiqaruvchisi funksiyasini uning iste’molchi funksiyasidan ajratilishini anglatadi. mazkur holat qachonki, ishlab chiqaruvchi tadqiqot institutidan patent sotib olgan taqdirdagina yuz beradi. kengaytirilgan innovatsion jarayon (diffuziya) ilg’or ishlab chiqaruvchining monopoliyasini buzgan holatda tobora ko‘proq yangi ishlab chiqaruvchilar paydo bo‘lishida namoyon bo‘ladi. shu bilan birgalikda ishlab chiqarilayotgan mahsulotning iste’mol xususiyatlarini yaxshilash uchun raqobat orqali o‘z hissasini qo‘shadi. diffuziya - bu allaqachon o‘zlashtirilgan va yangi sharoitlarda yoki oldin qo‘llaniladigan yangilikning tarqalishi. j.shumpeterning innovatsiya nazariyasiga ko‘ra, innovatsiyalarning diffuziyasi - ko‘proq foyda kutib, innovatordan keyin yangiliklarni kiritadigan taqlidchilar sonining kümülatif ko‘payish …

4 / 26

ash, marketing, narxlash modelidir. beshinchi bosqich — massiv replikatsiya, ya’ni bozor ulushini kengaytirish. bu 5 bosqichning har biri strategik jihatdan muhim, chunki innovatsiya bir bosqichda muvaffaqiyatsizlansa, butun jarayon to‘xtaydi. stimul to’siqlarning iqtisodiyotga ta’siri stimul to‘siqlar innovatsion jarayonning har bir bosqichida iqtisodiy motivatsiyani zaiflashtiradi va bozor signallarini buzadi. innovatsion iqtisodiyotda rag‘bat mexanizmi juda muhim: tadbirkor yoki korxona “yangilik yaratish” bilan “mavjud holatni takrorlash” o‘rtasida tanlov qiladi. agar rag‘bat – foyda – bozor imkoni yetarlicha aniq bo‘lsa, u holda iqtisodiy agent innovatsiyani tanlaydi. aksincha, agar risk yuqori, huquq mavhum, moliyaviy resurslar qimmat bo‘lsa — unda u “innovatsiya yo‘li”ga emas, balki “xavfsiz eski texnologiya” yo‘liga qaytadi. bu esa innovatsion jarayonning sekinlashuviga, natijada iqtisodiy o‘sish sur’atlarining pasayishiga olib keladi. stimul to‘siqlarning ta’sir mexanizmi mana shu “tanlov modeli” orqali ishlaydi. birinchidan, stimul to‘siqlar ilmiy tadqiqotlar bosqichida sarmoya oqimini kamaytiradi. investor fundamental yoki sekin qaytuvchi loyihaga kirishga jur’at qilmaydi. natijada ilmiy izlanishlar qisqaradi, innovatsion g‘oya bazasi …

5 / 26

ast bo‘lishiga olib keladi. shuning uchun ham innovatsiya — bu shunchaki “yangilik chiqarish” emas, balki iqtisodiy raqobatning asosiy manbai. rivojlangan davlatlar (masalan aqsh, janubiy koreya, yaponiya, germaniya) eng birinchi bo‘lib rag‘bat tizimini mustahkamlagan. sababi — rag‘bat bor joyda innovatsiya bor, rag‘bat yo‘q joyda innovatsiya bo‘maydi. shunday qilib, stimul to‘siqlar innovatsion jarayonni ichkaridan “sekinlashtiruvchi kuch” vazifasini bajaradi. rag‘bat tizimi noto‘g‘ri bo‘lsa, bozor agentlari riskga yaqinlashmaydi. innovatsiya bozor mexanizmi bilan ishlaydi: iqtisodiy manfaat yo‘q joyga hech kim kapital qo‘ymaydi. demak, stimul to‘siqlarning kamayishi — innovatsion jarayonning tezlashishi demakdir. shu sababli iqtisodiyot siyosatida rag‘bat tizimini to‘g‘ri sozlash — innovatsion rivojlanish strategiyasining eng asosiy shartidir. stimul to’siqlar ta’siri ilmiy tadqiqotga sarmoya kamayishi raqobat pasayishi pilot loyiha risklari kuchayishi tijoratlashtirish sekinlashishi stimul to‘siqlarni kamaytirish mexanizmlari stimul to‘siqlar innovatsion rivojlanishni sekinlashtiradi, shuning uchun iqtisodiy siyosatda eng muhim vazifa — ushbu to‘siklarni maqsadli mexanizmlar orqali kamaytirishdir. bu mexanizmlar davlat, bozor va xususiy sektor o‘rtasidagi muvozanat asosida ishlab …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "stimul va to’siqlar:innovatsion jarayonlar"

prezentatsiya powerpoint taqdimot stimul va to’siqlar:innovatsion jarayonlar reja: 1.stimul to‘siqlarning iqtisodiy mazmuni va ularning turlari 2. innovatsion jarayon mohiyati, bosqichlari va iqtisodiyotga ta’siri 3. stimul to‘siqlarning innovatsion jarayonlarga ta’siri va ularni kamaytirish mexanizmlari 4. innovatsion infratuzilmani rivojlantirishning institutsional omillari 5.xulosa stimul to‘siqlarning iqtisodiy mazmuni va ularning turlari stimul to‘siqlar innovatsion rivojlanish mexanizmini cheklovchi, iqtisodiy agentlarning xatti-harakatida ijobiy rag‘batlarni kuchsizlashtiruvchi omillar majmui hisoblanadi. iqtisodiyot nazariyasida stimul — bu muayyan qaror qabul qilishga undovchi iqtisodiy signal, ya’ni foyda olish, xarajatni kamaytirish yoki bozor pozitsiyasini yaxshilashga olib kel...

This file contains 26 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "stimul va to’siqlar:innovatsion jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: stimul va to’siqlar:innovatsion… PPTX 26 pages Free download Telegram