mehnatga haq to'lash

DOCX 7 pages 26.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu: xizmatlar sohasi korxonalarida mehnatga haq to'lash reja: 1. mehnatga haq to'lashning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. servis sohasi korxonalarida ishlovchilarning mehnatiga haq to'lash shakllari. 3. rag'batlantirish to'lovlari. ish haqiga qo'shimchalar. 4. servis sohasi korxona va tashkilotlarida ish haqi ko'rsatkichlarini tahlil qilish, rejalashtirish tartibi. 1. mehnatga haq to'lashning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. korxonalarda mehnatga haq to'lashni oqilona tashkil qilish xodimlar faoliyatini rag'batlantirish, tayyor mahsulot va mehnat bozorida raqobatchilikni, rentabellikni va mahsulotlarning daromadliligini ta'minlashi lozim. mehnatga haq to'lashni oqilona tashkil etishdan maqsaduning hajmi va xodimning korxona xo'jalik faoliyatiga mehnat faoliyatida qo'shgan hissasiga mos kelishini ta'minlash, ya'ni mehnat o'lchami va iste'mol o'lchami o'rtasidagi mutanosiblikni ta'minlashdir. ish haqi - har bir xodimning sarflagan mehnati miqdori va sifatiga mos ravishda taqsimlanuvchi va xodim tasarrufiga pul shaklida kelib tushuvchi milliy daromadning bir qismidir. ish haqibu mehnat uchun mukofotdir. xodimlar mehnatiga haq to'lash ishlab chiqarish jarayoniga jalb qilingan mehnat resurslarining bahosidir. boshqacha qilib aytganda, ish haqi – bu, mahsulot ishlab …

2 / 7

lari va og'ir jismoniy mehnatni hisobga olish; · sifatli, sidiqidildan mehnat qilishni rag'batlantirish, yo'l qo'yilgan yo'qotishlar yoki o'z majburiyatlariga mas'uliyatsiz yondashishni moddiy jazolash; · mehnat unumdorligi sur'atini o'rtacha ish haqining o'sish sur'atlariga nisbatan tezroq o'stirish; · ish haqi miqdorini inflyatsiya sur'atlariga mos ravishda muvofiqlashtirish; · mehnatga haq to'lashning korxona ehtiyojlariga to'liq javob beruvchi ilg'or shakl va tizimlarini qo'llash. zamonaviy sharoitlarda korxonalarda mehnatga haq to'lashning turli tizim va shakllari qo'llanilib, ulardan eng ko'p tarqalganlari sifatida ishbay va vaqtbay usulni ko'rsatish mumkin. mehnatga ishbay haq to'lash ishlab chiqarilgan mahsulot (bajarilgan ish, ko'rsatilgan xizmat) uchun to'lanadigan haqni anglatadi. korxonalarda ko'pincha faqat ishbay emas, balki ishbay-mukofotli haq to'lashdan foydalaniladi. mehnatga ishbay-mukofotli haq to'lashda ishchi bajargan ishiga haq olishdan tashqari, mukofotga ham ega bo'ladi. mukofot asosan ma'lum bir ko'rsatkichlarga erishish - mahsulot ishlab chiqarish rejasini bajarish, mahsulot sifatini oshirish, xom ashyo va materiallarni tejash va shu kabilar uchun beriladi. mehnatga vaqtbay haq to'lash tarif tizimida …

3 / 7

odda vaziyatlar (yong'in, sel, zilzila, suv toshqini yoki jiddiy sabablarga ko'ra asosiy texnologik liniyalarning ishdan chiqish hollari) ro'y berganda; · alohida ishlarni bajarishga o'ta zarurat tug'ilganda yoki korxonada yangi asbob-uskunalar ishga tushirilganda. ko'pchilik korxonalarda ish haqini hisoblash tarif tizimi, ayniqsa uning tarif stavkasi va tarif setkalari kabi elementlari asosida amalga oshiriladi. tarif stavkasiturli guruh va kategoriyadagi ishchilarning vaqt birligidagi mehnati uchun to'lanuvchi haqning mutlaq (absolyut) o'lchamidir. minimal tarif stavkasi yoki birinchi razryadli stavka boshlang'ich hisoblanadi. u eng oddiy mehnat turiga to'lanuvchi haq darajasini belgilab beradi. tarif setkalari mehnatga haq to'lashdagi mutanosibliklarni malaka darajasini hisobga olgan holda, belgilash uchun xizmat qiladi. u tarif razryadlari va ularga mos keluvchi tarif koeffitsientlari yig'indisini ifodalaydi. tarif koeffitsientining eng past razryadi birga teng deb olinadi. undan keyingi tarif razryadlari mos keluvchi tarif stavkalari birinchi razryadli tarif stavkasidan necha marta katta bo'lishini ko'rsatadi. kadrlar, mehnat unumdorligi va ish haqi o'zaro chambarchas bog'liq bo'lgan tushunchalar hisoblanadi. har …

4 / 7

haqi esa oddiy (bevosita) ishboy, ishboy-mukofatli, bilvosita-ishboy, akkord tizimlariga bo'linadi. yuqoridagilar hammasi ta'rifli tizimga kiradi. bulardan tashqari tarifsiz tizim ham qo'llaniladi. ish haqi shakllari va tizimlarini quyidagi chizmada ifoda etamiz. ish haqini tashkillashtirish xo'jalik sub'ektlarida quyidagi elementlar (ko'rsatkichlar)ni ishlab chiqarish (shakllantirish, hisoblash, tasdiqlash) bilan amalga oshiriladi: birinchidan, mehnatni normallashtirish; ikkinchidan, tarif tizimini aniqlash; uchinchidan, ish haqini muqobil shakli va tizimini tanlash; to'rtinchidan, ish haqi fondini shakllantirish; beshinchidan, moddiy rag'batlantirish turlarini belgilash. mehnatni normallashtirish mehnat sifatini va umumiy natijaga induvidual shaxslarni hissasini aniqlash vositasi sifatida xizmat qiladi. mehnatni samaradorligini oshirish hamda ish haqini oqilona belgilash, uni tashkil qilish uchun ilmiy asoslangan mehnat normasi va normativlarini ishlab chiqish katta ahamiyatga ega. norma va normativlar orqali mehnat va ish haqi ko'rsatkichlarini chuqur tadqiqot qilish, prognozlash va rejalashtirish osonlashdi. bozor iqtisodiyoti sharoitida norma va normativlar mehnatni odilona, adolatli va va haqqona baholashni ta'minlaydi. bu esa o'z vaqtida korxona, tashkilot va boshqalarda jamoani jipslashishiga, mehnat …

5 / 7

yalash mehnatni murakkabligi, shart sharoiti, tabiiy-klimatik sharoiti, mehnatni intensivligi uni tavsifini hisobga olgan holda amalga oshiriladi. tarif tizimini quyidagi normativ xujjatlardan tarkib topadi: · tarifiy-malakaviy ma'lumotnoma. ushbu ma'lumotnoma normativ xujjat hisoblanib, ishchi va ishchiga, chavozimga qo'yiladigan talablarni malakaviy tasnifini belgilaydi. unda ishchiga yoki ishni bajarish uchun zarur bo'lgan bilim, ko'nikmalar va har xil professiya, malakaga ta'luqli ishlar turkumi tariflanadi; · tarifiy – malakaviy ma'lumotnoma ishchilar malakasi darajasini va tarif razryadini belgilaydi; · tarif stavkasi, ish vaqtini o'lchov birligiga to'lanadigan ish haqi miqdorini puldagi ifodasi. ishchilarga ish haqi to'lashda ish vaqti o'lchov birligida (soat, kun, oy) ishlab chiqarilgan mahsulot (xizmat) uchun to'lanadigan ish haqi miqdori belgilanadi. raxbarlar, mutaxasislar, xizmatchilar, yordamchi xizmatchilar va ayrim normalashtirish mumkin bo'lmagan ishlarni bajaruvchilar uchun tarif stavkada lavozim orqali belgilanadi; 3. rag'batlantirish to'lovlari. ish haqiga qo'shimchalar. servis korxona va tashkilotlarida ish haqi to'lovlaridan tashqari rag'batlantirish to'lovlari mavjud. rag'batlantirish to'lovlari – bu servis sohasidagi ishchi va xizmatchilarga, muhim …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnatga haq to'lash"

mavzu: xizmatlar sohasi korxonalarida mehnatga haq to'lash reja: 1. mehnatga haq to'lashning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. servis sohasi korxonalarida ishlovchilarning mehnatiga haq to'lash shakllari. 3. rag'batlantirish to'lovlari. ish haqiga qo'shimchalar. 4. servis sohasi korxona va tashkilotlarida ish haqi ko'rsatkichlarini tahlil qilish, rejalashtirish tartibi. 1. mehnatga haq to'lashning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. korxonalarda mehnatga haq to'lashni oqilona tashkil qilish xodimlar faoliyatini rag'batlantirish, tayyor mahsulot va mehnat bozorida raqobatchilikni, rentabellikni va mahsulotlarning daromadliligini ta'minlashi lozim. mehnatga haq to'lashni oqilona tashkil etishdan maqsaduning hajmi va xodimning korxona xo'jalik faoliyatiga mehnat faoliyatida qo'shgan hissasiga mos keli...

This file contains 7 pages in DOCX format (26.3 KB). To download "mehnatga haq to'lash", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnatga haq to'lash DOCX 7 pages Free download Telegram