mantiqiy funksiyalar va ularning ifodalanishi

DOCX 4 pages 23.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.9 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

mantiqiy funksiyalar va ularning ifodalanishi reja: 1. kirish 2. mantiqiy funksiyalar tushunchasi 3. mantiqiy o‘zgaruvchilar va ularning qiymatlari 4. mantiqiy funksiyalarni ifodalash usullari · a) jadval orqali ifodalash · b) algebraik ifoda orqali ifodalash · c) grafik (sxematik) ifoda 5. mantiqiy amallar va ularning asosiy xossalari 6. mantiqiy funksiyalarni soddalashtirish usullari · a) algebraik soddalashtirish · b) karnaugh xaritasi usuli · c) veitch diagrammasi 7. mantiqiy funksiyalarning sxemalar orqali amalga oshirilishi 8. mantiqiy funksiyalarning amaliy qo‘llanilishi 9. xulosa 10. foydalanilgan adabiyotlar 1. kirish zamonaviy raqamli texnika va kompyuter tizimlarining asosi mantiqiy funksiyalar va ularni amalga oshiruvchi qurilmalardan iboratdir. har qanday raqamli qurilma – bu aslida mantiqiy bog‘lanishlar asosida ishlovchi sxemalar yig‘indisidir. mantiqiy funksiyalar raqamli tizimlarning axborotni qayta ishlash, qaror qabul qilish, boshqarish jarayonlarida asosiy rol o‘ynaydi. mantiqiy funksiyalar mantiqiy algebra (buls algebrasi) qonunlariga asoslanadi. ular yordamida raqamli tizimlarning ishlash printsiplari ifodalanadi, shuningdek, ularni soddalashtirish, optimallashtirish va texnik jihatdan qulay ko‘rinishga …

2 / 4

$; · yoki (or) – kamida bittasi 1 bo‘lsa, chiqish 1 bo‘ladi; · eksklyuziv yoki (xor) – faqat kirishlar turlicha bo‘lganda 1 beradi. 3. mantiqiy o‘zgaruvchilar va ularning qiymatlari har bir mantiqiy funksiya n ta o‘zgaruvchiga bog‘liq bo‘lishi mumkin: f(x1,x2,...,xn)f(x_1, x_2, ..., x_n)f(x1,x2,...,xn) bu o‘zgaruvchilarning har biri ikki qiymatli: xi∈{0,1}x_i \in \{0, 1\}xi∈{0,1} shu sababli n o‘zgaruvchili funksiya 2ⁿ xil kombinatsiyada qiymatga ega bo‘ladi. masalan: · 1 o‘zgaruvchili funksiya → 2 qiymat · 2 o‘zgaruvchili funksiya → 4 qiymat · 3 o‘zgaruvchili funksiya → 8 qiymat har bir kombinatsiya uchun chiqish qiymati belgilanadi va shu orqali funksiya to‘liq aniqlanadi. 4. mantiqiy funksiyalarni ifodalash usullari a) jadval orqali ifodalash (haqiqat jadvali) mantiqiy funksiyani ko‘rsatishning eng qulay usullaridan biri bu haqiqat jadvalidir. unda kirish o‘zgaruvchilarning barcha kombinatsiyalari va ularga mos chiqish qiymatlari keltiriladi. masalan: a b y = a • b 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 …$

3 / 4

y funksiyalarni soddalashtirishda muhim rol o‘ynaydi. 6. mantiqiy funksiyalarni soddalashtirish usullari a) algebraik soddalashtirish mantiqiy algebra qonunlariga tayanib, ifodani qisqartirish orqali kamroq elementlar bilan bir xil natijani olish mumkin. misol: y=a⋅b+a⋅¯b=a(b+¯b)=a⋅1=ay = a·b + a·¯b = a(b + ¯b) = a·1 = ay=a⋅b+a⋅¯b=a(b+¯b)=a⋅1=a natijada funksiya juda soddalashadi. b) karnaugh xaritasi (k-map) usuli bu usul 2 dan 6 tagacha o‘zgaruvchili funksiyalarni vizual tarzda soddalashtirish imkonini beradi. har bir katak mantiqiy kombinatsiyani ifodalaydi. 1 qiymatlar birlashtirilib, umumiy ifoda olinadi. masalan, 3 o‘zgaruvchili k-xarita 8 ta katakdan iborat bo‘ladi. guruhlash orqali minimal ifoda topiladi. c) veitch diagrammasi veitch xaritasi karnaugh xaritasiga o‘xshash, ammo boshqacha tartibda joylashtirilgan. bu usulda 1 qiymatlar ko‘rsatiladi va ular orqali minimal ifoda olinadi. 7. mantiqiy funksiyalarning sxemalar orqali amalga oshirilishi mantiqiy funksiyalar elektron sxemalarda maxsus mantiqiy elementlar yordamida amalga oshiriladi: · and – va elementi · or – yoki elementi · not – inkor elementi · nand, nor, xor, …

4 / 4

a asosida qurilgan sxemadir. 9. xulosa mantiqiy funksiyalar raqamli sxemalar va kompyuter tizimlarining nazariy hamda amaliy asosini tashkil etadi. ular yordamida murakkab boshqaruv tizimlari, avtomatik qurilmalar, mikroprotsessorlar yaratiladi. mantiqiy funksiyalarni turli usullarda ifodalash (jadval, algebraik, grafik), ularni soddalashtirish (algebraik yoki karnaugh usuli) va sxematik tarzda amalga oshirish orqali raqamli tizimlarni optimallashtirish mumkin. shunday qilib, mantiqiy funksiyalarni o‘rganish raqamli texnikaning asosiy nazariy poydevori hisoblanadi. 10. foydalanilgan adabiyotlar 1. karimov a., “raqamli sxemalar va mantiqiy qurilmalar”, toshkent, 2021. 2. to‘xtayev m., “raqamli elektronika asoslari”, o‘quv qo‘llanma, tatu, 2020. 3. floyd t., “digital fundamentals”, 11th edition, pearson, 2018. 4. mano m., “digital logic and computer design”, prentice-hall, 2017. 5. wikipedia.org – “boolean function”, “logic gates” maqolalari.

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mantiqiy funksiyalar va ularning ifodalanishi"

mantiqiy funksiyalar va ularning ifodalanishi reja: 1. kirish 2. mantiqiy funksiyalar tushunchasi 3. mantiqiy o‘zgaruvchilar va ularning qiymatlari 4. mantiqiy funksiyalarni ifodalash usullari · a) jadval orqali ifodalash · b) algebraik ifoda orqali ifodalash · c) grafik (sxematik) ifoda 5. mantiqiy amallar va ularning asosiy xossalari 6. mantiqiy funksiyalarni soddalashtirish usullari · a) algebraik soddalashtirish · b) karnaugh xaritasi usuli · c) veitch diagrammasi 7. mantiqiy funksiyalarning sxemalar orqali amalga oshirilishi 8. mantiqiy funksiyalarning amaliy qo‘llanilishi 9. xulosa 10. foydalanilgan adabiyotlar 1. kirish zamonaviy raqamli texnika va kompyuter tizimlarining asosi mantiqiy funksiyalar va ularni amalga oshiruvchi qurilmalardan iboratdir. har qanday raqamli qurilma – bu ...

This file contains 4 pages in DOCX format (23.9 KB). To download "mantiqiy funksiyalar va ularning ifodalanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mantiqiy funksiyalar va ularnin… DOCX 4 pages Free download Telegram

mantiqiy funksiyalar va ularning ifodalanishi

Page preview (4 pages)

Want to read more?

About "mantiqiy funksiyalar va ularning ifodalanishi"

Similar files