kombinatsion qurilmalar

DOCX 4 pages 23.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

mavzu: kombinatsion qurilmalar reja: 1. kirish 2. kombinatsion qurilmalar haqida umumiy tushuncha 3. mantiqiy amallar va kombinatsion qurilmalarning asosiy elementlari 4. kombinatsion qurilmalar sinflari va ularning ishlash prinsipi 5. dekoder, multipleksor va demultipleksorlarning tuzilishi 6. arifmetik kombinatsion qurilmalar: qo‘shuvchilar, ayiruvchilar 7. kodlovchi va dekodlovchilarning ishlash algoritmlari 8. kombinatsion qurilmalarning amaliy qo‘llanilishi 9. kombinatsion qurilmalarning afzalliklari va kamchiliklari 10. xulosa 11. foydalanilgan adabiyotlar 1. kirish hozirgi kunda raqamli texnologiyalar hayotimizning deyarli barcha sohalarida qo‘llanilmoqda. har qanday kompyuter, raqamli tizim yoki avtomatik boshqaruv qurilmasining yuragi — bu raqamli mantiqiy qurilmalardir. ushbu qurilmalar ikkiga bo‘linadi: kombinatsion qurilmalar va ketma-ket (sekventsial) qurilmalar. kombinatsion qurilmalar kirish signallari qiymatlarining ayni paytdagi holatiga bog‘liq bo‘lib, chiqish qiymatlari faqat shu kirish holatlari bilan aniqlanadi. ular xotira elementlariga ega emas, ya’ni oldingi holatlar ta’siri hisobga olinmaydi. bunday qurilmalar mantiqiy hisoblashlarni tez, aniq va ishonchli amalga oshiradi. shuning uchun kombinatsion qurilmalar mikroprotsessorlar, raqamli filtrlar, kodlovchilar, dekodlovchilar, qo‘shuvchilar va boshqa ko‘plab …

2 / 4

$iy va (and) elementi quyidagicha ifodalanadi: y=a⋅by = a \cdot by=a⋅b ya’ni chiqish faqat ikkala kirish ham 1 bo‘lganda 1 qiymatni oladi. 3. mantiqiy amallar va kombinatsion qurilmalarning asosiy elementlari kombinatsion qurilmalarning ishlashini tushunish uchun avvalo asosiy mantiqiy amallarni bilish lozim. asosiy mantiqiy amallar: 1. va (and) – chiqish 1 bo‘lishi uchun barcha kirishlar 1 bo‘lishi kerak. 2. yoki (or) – kamida bitta kirish 1 bo‘lsa, chiqish 1 bo‘ladi. 3. emas (not) – kirishni teskari qiymatga o‘zgartiradi. 4. eksklyuziv yoki (xor) – faqat bitta kirish 1 bo‘lganda chiqish 1 bo‘ladi. 5. eksklyuziv va (xnor) – kirishlar bir xil bo‘lsa, chiqish 1 bo‘ladi. bu amallar asosida istalgan mantiqiy funksiyani qurish mumkin. har qanday kombinatsion qurilma aynan shu elementlardan tashkil topadi. 4. kombinatsion qurilmalar sinflari va ularning ishlash prinsipi kombinatsion qurilmalar funksiyasiga qarab bir necha sinflarga ajratiladi: 1. arifmetik qurilmalar – qo‘shish, ayirish, solishtirish kabi matematik amallarni bajaradi. 2. kodlovchi va dekodlovchilar …$

3 / 4

$0–i3), 2 ta tanlov kirishi (s0, s1) va 1 ta chiqishga ega. tanlov signallari orqali qaysi kirish chiqishga uzatilishi belgilanadi. demultipleksor (demux) demultipleksor esa multipleksorning teskari ko‘rinishidir. u bitta kirish signalini tanlangan chiqishga uzatadi. ular raqamli aloqa va ma’lumotlarni yo‘naltirish tizimlarida muhim rol o‘ynaydi. 6. arifmetik kombinatsion qurilmalar: qo‘shuvchilar, ayiruvchilar yarim qo‘shuvchi (half adder) yarim qo‘shuvchi ikki bitni qo‘shadi va ikkita chiqish beradi: natija (s) va ortiqcha (c). formulalar: s=a⊕bs = a \oplus bs=a⊕b c=a⋅bc = a \cdot bc=a⋅b to‘liq qo‘shuvchi (full adder) uchta kirishni qabul qiladi: a, b, va oldingi bosqichdagi c_in. chiqishlar: s=a⊕b⊕cins = a \oplus b \oplus c_{in}s=a⊕b⊕cin cout=a⋅b+cin(a⊕b)c_{out} = a \cdot b + c_{in}(a \oplus b)cout=a⋅b+cin(a⊕b) bu sxemalar raqamli protsessorlarda ikkilik sonlarni qo‘shishda ishlatiladi. ayiruvchi (subtractor) ayiruvchi qurilma xuddi qo‘shuvchiga o‘xshaydi, faqat bir kirish teskari holatga o‘tkaziladi. ayirish a−b=a+(bˉ)+1a - b = a + (\bar{b}) + 1a−b=a+(bˉ)+1 ko‘rinishida amalga oshiriladi. 7. kodlovchi va dekodlovchilarning ishlash algoritmlari …$

4 / 4

amallarni bajarishda · raqamli soatlarda vaqtni hisoblash va ko‘rsatishda · avtomatik boshqaruv tizimlarida (masalan, lift boshqaruvi, svetoforlar) · telekommunikatsiya tarmoqlarida ma’lumotlarni yo‘naltirishda · kriptografik tizimlarda kodlash va dekodlash amallarida · robototexnika va sensor tizimlarda qaror qabul qilishda kombinatsion qurilmalar aniqlik, tezlik va ishonchlilik talab etiladigan joylarda asosiy rolni o‘ynaydi. 9. kombinatsion qurilmalarning afzalliklari va kamchiliklari afzalliklari: · yuqori tezlikda ishlaydi, kechikish juda kichik. · mantiqiy ifodalar bilan oson modellashtiriladi. · elektron sxemalarning umumiy tuzilishini soddalashtiradi. · xotira talab qilmaydi, shuning uchun apparat jihatdan ixcham. kamchiliklari: · vaqt bilan bog‘liq holatlarni hisobga olmaydi (xotira yo‘q). · katta kirish soni bilan murakkablashadi. · har bir kirish kombinatsiyasi uchun alohida mantiqiy formula talab qiladi. shu sababli, kombinatsion qurilmalar ko‘pincha ketma-ket qurilmalar bilan birgalikda ishlatiladi. 10. xulosa xulosa qilib aytganda, kombinatsion qurilmalar raqamli texnikaning asosiy poydevoridir. ular kirish signallarining hozirgi holatiga bog‘liq holda chiqishlarni aniqlaydi va mantiqiy funksiyalarni bajaradi. dekoderlar, multipleksorlar, kodlovchilar, qo‘shuvchilar va …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kombinatsion qurilmalar"

mavzu: kombinatsion qurilmalar reja: 1. kirish 2. kombinatsion qurilmalar haqida umumiy tushuncha 3. mantiqiy amallar va kombinatsion qurilmalarning asosiy elementlari 4. kombinatsion qurilmalar sinflari va ularning ishlash prinsipi 5. dekoder, multipleksor va demultipleksorlarning tuzilishi 6. arifmetik kombinatsion qurilmalar: qo‘shuvchilar, ayiruvchilar 7. kodlovchi va dekodlovchilarning ishlash algoritmlari 8. kombinatsion qurilmalarning amaliy qo‘llanilishi 9. kombinatsion qurilmalarning afzalliklari va kamchiliklari 10. xulosa 11. foydalanilgan adabiyotlar 1. kirish hozirgi kunda raqamli texnologiyalar hayotimizning deyarli barcha sohalarida qo‘llanilmoqda. har qanday kompyuter, raqamli tizim yoki avtomatik boshqaruv qurilmasining yuragi — bu raqamli mantiqiy qurilmalardir. ushbu qur...

This file contains 4 pages in DOCX format (23.4 KB). To download "kombinatsion qurilmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: kombinatsion qurilmalar DOCX 4 pages Free download Telegram