diskret va raqamli boshqarish tizimlari

DOCX 3 pages 28.4 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.4 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

diskret va raqamli boshqarish tizimlari 1. kirish boshqarish tizimlari inson faoliyatining barcha sohalarida muhim ahamiyatga ega. ular yordamida ishlab chiqarish, transport, energetika, aloqa, robototexnika va boshqa sohalarda murakkab jarayonlarni avtomatik tarzda nazorat qilish va boshqarish mumkin bo‘ladi. boshqarish tizimlari ikki asosiy turga bo‘linadi: analog va raqamli. analog tizimlarda signallar uzluksiz, ya’ni vaqtning har bir momentida ma’lum qiymatga ega bo‘ladi. raqamli yoki diskret boshqarish tizimlarida esa signallar faqat ayrim vaqt oraliqlarida o‘lchanadi va raqamli ko‘rinishda ifodalanadi. bu turdagi tizimlar zamonaviy kompyuter texnologiyalari rivoji bilan keng qo‘llanila boshladi. 2. diskret tizimlar nazariyasi diskret tizim — bu kirish signali uzluksiz bo‘lishiga qaramay, chiqish signali faqat ayrim vaqt momentlarida yangilanadigan tizimdir. bunday tizimlarda boshqaruv algoritmlari diskret vaqt oralig‘ida ishlaydi. diskret tizimlarning ishlashini matematik jihatdan quyidagicha ifodalash mumkin: y(k) = f[x(k), x(k−1), ..., u(k), u(k−1), ...] bu yerda y(k) — chiqish signali, u(k) — kirish signali, x(k) — holat vektori. diskret tizimlarda asosiy tushuncha bu …

2 / 3

gartirgich — analog signalni raqamli kodga o‘tkazadi; - hisoblash qurilmasi (mikroprotsessor yoki plc) — matematik ishlov beradi; - d/a o‘zgartirgich — raqamli natijani qayta analog signalga o‘tkazadi; - ijro mexanizmi — boshqaruv ta’sirini obyektga uzatadi. 4. raqamli boshqaruv tizimlarining matematik tavsifi raqamli boshqaruv tizimi differensial tenglama bilan tavsiflanadigan uzluksiz tizim asosida quriladi, ammo u raqamli hisoblash uchun farqlanma tenglamaga o‘tkaziladi. masalan, uzluksiz tizimning differensial tenglamasi quyidagicha bo‘lsa: dy(t)/dt + a1·y(t) = b0·u(t) u holda uning diskret ekvivalenti quyidagicha yoziladi: y(k+1) = (1−a1t)y(k) + b0t·u(k), bu yerda t — namuna olish davri. ushbu tenglama raqamli kompyuter yordamida iterativ tarzda hisoblanadi. 5. z-o‘zgartirish va uning qo‘llanilishi z-o‘zgartirish — diskret tizimlarni tahlil qilishda qo‘llaniladigan asosiy matematik usuldir. bu usul laplas o‘zgartirishiga o‘xshash, ammo diskret vaqtli signallar uchun mo‘ljallangan. diskret signal s(k) uchun z-o‘zgartirish quyidagicha aniqlanadi: s(z) = σ [s(k)·z^(−k)], k=0 dan ∞ gacha. z-o‘zgartirish yordamida tizimlarning uzatish funksiyasini aniqlash, barqarorlikni tahlil qilish, va …

3 / 3

at tizimlarida qo‘llaniladi. 7. amaliy qo‘llanilish sohalari diskret va raqamli boshqarish tizimlari sanoat, energetika, robototexnika, telekommunikatsiya va transport sohalarida keng qo‘llaniladi. masalan, avtomobil boshqaruv tizimlarida (abs, esp, ecu) raqamli regulyatorlar yordamida tezlik, tormoz va dvigatel ishlashini optimallashtirish amalga oshiriladi. sanoatda esa plc (programmable logic controller) asosidagi raqamli tizimlar yordamida ishlab chiqarish jarayonlari avtomatik boshqariladi. energetika tizimlarida esa raqamli boshqaruv elektr energiyasi oqimini muvofiqlashtiradi, yuklama balansini saqlaydi. 8. xulosa diskret va raqamli boshqarish tizimlari nazariyasi bugungi kunda avtomatika va hisoblash texnikasining asosi hisoblanadi. ularning afzalliklari — aniqlik, barqarorlik, dasturlash imkoniyati va shovqinlarga chidamlilik — raqamli boshqaruvni deyarli barcha sohalarda qo‘llash imkonini beradi. kelajakda sun’iy intellekt asosidagi raqamli boshqaruv tizimlari yanada keng qo‘llanilishi kutilmoqda.

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diskret va raqamli boshqarish tizimlari"

diskret va raqamli boshqarish tizimlari 1. kirish boshqarish tizimlari inson faoliyatining barcha sohalarida muhim ahamiyatga ega. ular yordamida ishlab chiqarish, transport, energetika, aloqa, robototexnika va boshqa sohalarda murakkab jarayonlarni avtomatik tarzda nazorat qilish va boshqarish mumkin bo‘ladi. boshqarish tizimlari ikki asosiy turga bo‘linadi: analog va raqamli. analog tizimlarda signallar uzluksiz, ya’ni vaqtning har bir momentida ma’lum qiymatga ega bo‘ladi. raqamli yoki diskret boshqarish tizimlarida esa signallar faqat ayrim vaqt oraliqlarida o‘lchanadi va raqamli ko‘rinishda ifodalanadi. bu turdagi tizimlar zamonaviy kompyuter texnologiyalari rivoji bilan keng qo‘llanila boshladi. 2. diskret tizimlar nazariyasi diskret tizim — bu kirish signali uzluksiz bo‘lishiga qara...

This file contains 3 pages in DOCX format (28.4 KB). To download "diskret va raqamli boshqarish tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: diskret va raqamli boshqarish t… DOCX 3 pages Free download Telegram