raqobat va yakka hokimlik

PPTX 14 pages 494.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
raqobat va yakka xokimlik raqobat va yakka hokimlik ma'muriy-buyruqbozlik iqtisodiyoti sharoitida erkin bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobat “sotsialistik musobaqa” bilan almashtirilib kelindi. “raqobat” so'zini ishlatish taqiqlanar edi. raqobat rag'batlantiruvchi, iqtisodiyotni harakatga soluvchi kuchdir. shu sababli u bozor iqtisodiyoti mexanizmida asosiy o'rin oladi. musoboqa kim o'zish, kim yaxshi natijalarga erishish uchun bo'lgan qalbaki bellashuv edi. chunki, erishilmagan yutuq va bajarilmagan rejalarning erishilishi “raqamlar”da ta'minlanardi. sotsialistik musoboqadagi majburiy safarbarlik usuli: -tashabbuskorlik ruhini so'ndirardi; -sifatini yaxshilash va ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirish imkonini bermas edi; “yalpi mahsulot” mafkurasi hukmronligiga musobaqa ko'rsatkichlari ko'pincha miqdoriy ko'rsatkichlarga qarab bajarilar edi. raqobat rejalashtirilmaydi va qattiq nazorat ostiga olinmaydi. raqobatchilikni bozordagi: -talab va taklif; -narx-navo; -oligopoliya va monopoliya darajasi; -davlatning antimonopol siyosati belgilaydi. raqobatda majburiy safabarlik bo'lmaydi. bu erda halol va erkin iqtisodiy raqobatni rivojlantirish evaziga ishlab chuqaruvchi va sotuvchilar ustidan xaridorlarning xukmronligi o'rnatiladi. sof monopoliya - bu bitta sotuvchi va ko'p xaridorlar qatnashgan bozor, yoki o'rnini bosadigan tovar bo'lmagan …
2 / 14
ega bo'ladi, qachonki u o'zining sotadigan tovari narxiga ta'sir qilaolsa, ya'ni o'zgartiraolsa. monopol hokimiyat darajasi ushbu tovar o'rnini bosuvchi tovarning mavjudligi va tovarning bozordagi ulushi bilan belgilanadi. monopol hokimiyatga ega bo'lish uchun firmaning sof monopolist bo'lishi shart emas. firma mahsulotiga bo'lgan talab chizig'i raqobatlashgan bozordagiday garizontal bo'lmasdan, pastga yotiq bo'lishi kifoyadir. agar talab chizig'i pastga yotiq bo'lsa, firma taklif hajmini oshirib yoki kamaytirib, mahsulot narxini o'zgartirishi mumkin. raqobatlashgan bozorda firmaning chekli daromadi mahsulot narxiga teng va talab chizig'i gorizontal bo'lsa, monopol bozorda monopolist mahsulotiga bo'lgan talab chizig'i pastga yotiqroq va monopolistning chekli daromadi har doim narxdan kichik bo'ladi. monopol bozorda talabning o'zgarishi narxning va taklifning raqobatlashgan bozordagiday proportsional o'zgarishiga olib kelmaydi. monopolist, talab o'zgarganda mahsulot hajmini o'zgartirmasdan narxni o'zgartirishi yoki narxni o'zgartirmasdan mahsulot hajmini o'zgartirishi yoki bir vaqtning o'zida narxni hamda mahsulot miqdorini o'zgartirish mumkin . sof monopoliyada firmaning mahsulotiga talab, uning chekli va umumiy daromadi. daromad r talab chizig'i …
3 / 14
ushbu formula monopol narx belgilashda «bosh barmoq» qoidasi nomi bilan yuritiladi (esdan chiqarmaslik kerak , demak ifodaning o'ng tomoni har doim musbat). tenglamaning chap tomonidagi ifoda narxning chekli xarajatdan qanchalik yuqori ekanligini, narxga nisbatan foiz hisobida ko'rsatadi va bu farq teskari olingan manfiy elastiklik koeffitsientiga teng. (5) tenglikni narxga bog'liq holda ham yozish mumkin: monopol shokimiyat ko'rsatkichi. raqobatlashgan bozorda narx chekli xarajatga teng bo'lishi, maksimal foyda olishning zaruriy sharti edi. monopol bozorda narx chekli xarajatdan yuqori belgilanadi . ana shu farq , ya'ni foydani maksimallashtiradigan narx bilan chekli xarajat o'rtasidagi farq monopol hokimiyatni o'lchash usuli bo'lishi mumkin. monopol shokimiyatni xuddi ushbu usulda aniqlashni 1934 yilda iqtisodchi olim abba lerner tomonidan taklif qilinganligi uchun, bu ko'rsatgich lernerning monopol ko'rsatkichi degan nomni olgan bu erda: - monopol hokimiyatning lerner indeksi; - monopol narx; - chekli xarajat; - talabning narxga ko'ra elastikligi. amaliyotda chekli xarajatni hisoblash qiyin bo'lgani uchun, uni o'rtacha xarajat bilan …
4 / 14
tartiblashtiriladi. agar tarmoqda yagona firma bo'lib, uning mahsuloti tarmoq mahsulotini tashkil qilsa, s2=100% bo'ladi va bunday hol sof monopoliya bo'ladi, ya'ni xerfindal-xirshman indeksi i=10000 ga tengdir. e'tiborlaringiz uchun rahmat tolibi ilm ahllari! image1.jpeg image3.wmf image4.wmf oleobject1.bin oleobject2.bin image5.wmf image6.wmf oleobject3.bin oleobject4.bin image7.wmf image8.wmf image9.wmf oleobject5.bin oleobject6.bin oleobject7.bin image10.wmf image11.wmf image12.wmf image13.wmf oleobject8.bin oleobject9.bin oleobject10.bin oleobject11.bin image15.wmf image16.wmf image17.wmf image14.jpeg oleobject12.bin oleobject13.bin oleobject14.bin image18.wmf oleobject15.bin image19.wmf image20.wmf oleobject16.bin oleobject17.bin image21.wmf oleobject18.bin image2.jpeg p mr = p mr < ( ) q q p q r mr d × d = d d = . p q p q q q p q q p mr + d d × = d d × + d × d = q p q p mr d d × + = p q q p e d p d d × = d p e q p q p × = d d , …
5 / 14
raqobat va yakka hokimlik - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobat va yakka hokimlik"

raqobat va yakka xokimlik raqobat va yakka hokimlik ma'muriy-buyruqbozlik iqtisodiyoti sharoitida erkin bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobat “sotsialistik musobaqa” bilan almashtirilib kelindi. “raqobat” so'zini ishlatish taqiqlanar edi. raqobat rag'batlantiruvchi, iqtisodiyotni harakatga soluvchi kuchdir. shu sababli u bozor iqtisodiyoti mexanizmida asosiy o'rin oladi. musoboqa kim o'zish, kim yaxshi natijalarga erishish uchun bo'lgan qalbaki bellashuv edi. chunki, erishilmagan yutuq va bajarilmagan rejalarning erishilishi “raqamlar”da ta'minlanardi. sotsialistik musoboqadagi majburiy safarbarlik usuli: -tashabbuskorlik ruhini so'ndirardi; -sifatini yaxshilash va ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirish imkonini bermas edi; “yalpi mahsulot” mafkurasi hukmronligiga musobaqa ko'rsatkichl...

This file contains 14 pages in PPTX format (494.7 KB). To download "raqobat va yakka hokimlik", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobat va yakka hokimlik PPTX 14 pages Free download Telegram