mintaqalar tabiiy-resurs salohiyati va ularning hududiy taraqqiyotda tutgan o'rni

PPTX 34 pages 1.9 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

2-mavzu. innovatsion o'zgarishlar davrida mintaqalarning mineral-homashyo va tabiiy resurslari mavzu: mintaqalar tabiiy-resurs salohiyati va ularning hududiy taraqqiyotda tutgan o'rni. (4-soat) reja 1. mineral homashyo resurslari tushunchasi. 2. mineral homashyo resurslarining iqtisodiy ahamiyati. 3. mineral xom ashyo resurslarini xududiy joylashuvi, ularni iqtisodiyotda tutgan o'rni. 5. mamlakatimizda mineral resurslarning hozirgi xolati 4 . mineral homashyo resurslaridan oqilona foydalanish. 6 . tabiiy resurslardan oqilona foydalanish muammolari. 1. mineral homashyo resurslari tushunchasi mineral-xom ashyo resurslari har bir mamlakatning eng muhim boylik manbaidir. undan olinayotgan mahsulotlar insonning xilma-xil ehtiyojini qondiradi. mineral-xom ashyodan turli metallar, yoqilg'i, qurilish materiallari, himikatlar, qishloq xo'jaligi uchun o'g'itlar ishlab chiqarishda foydalaniladi. foydali qazilma - bu ishlab chiqarish kuchlarini rivojlantirishning hozirgi darajasida sanoatda foydalanish uchun yaroqli bo'lgan er qobig'idagi tabiiy mineral moddalardir. ular er ostidan qazib olingandan keyin mineral xom ashyo ko'rinishiga ega bo'ladi. shunday qilib, er bag'ridan qazib olingan, xalq xo'jaligi ahamiyatiga ega bo'lgan foydali qazilmalar mineral xom ashyo deyiladi. mamlakatda …

2 / 34

patas, daugyztov, charmiton, gujumsoy, sarmich, biron, marjonbuloq, ko‘chbuloq, qayrog‘och, qizilolmasoy, kovuldi, pirmirob, guzaksoy va boshqa konlar ma’lum. yer ostidan oltin qazib olish, shaxtalar orqali va er yuzasida karer hosil qilish yo‘li bilan olinadi. “olmaliq kmk ” va “navoiy kmk” mamlakatimizda oltin ishlab chiqaruvchi etakchi tashkilotlar hisoblanadi. davlat balansida jami 2 537 ta foydali qazilma konlari hisobga olingan. mamlakatimizda 101 ta oltin va 3 ta kumush koni hisobga olingan. konlarning asosiy qismi navoiy va olmaliq kon-metallurgiya kombinatlari xomashyo bazasi sifatida berilgan. ular quyidagi konlaridan iborat: 1 855 tasi qurilish materiallari; 296 tasi uglevodorodlar; 128 tasi tog‘-kon xomashosi; 92 tasi qimmatbaho metallar; 61 tasi tog‘-kimyo xomashosi; 41 tasi radioaktiv metallar; 31 ta rangli toshlar; 20 tasi rangli va kamob metallar; 8 tasi ko‘mir hamda yonuvchi slaneslar; 5 tasi qora metall. molibden molibden (yunoncha: molibdos — qoʻrgʻoshin; ), mo — mendeleyev davriy sistemasining vi guruh elementi. tartib rakami 42, atom massasi 95,94. molibdenni …

3 / 34

“karlin” koni; rossiyadagi “olimpiada” koni; avstraliyadagi “buddington” koni; kongo demokratik respublikasidagi “dibali” koni; kanadadagi “detour leyk” koni; aqshdagi “kortez” koni; dominika respublikasi “pueblo viejo” koni; malidagi “loulo gounkoto”koni. mamlakatimizdagi mis konlari “10 ta mis koni hisobga olingan bo‘lib, uning asosiy zaxiralari toshkent viloyatidagi “oliy ziyo”, “saricheku”, “qizata” konlariga to‘g‘ri keladi. qo‘rg‘oshin va ruxning 5 ta konlari ma’lum (xondiza, uchquloch, chinorsoy, lashkerek, kulchuloq)” vatanimiz foydali qazilma boyliklari zaxirasi bo‘yicha dunyoda 20 ta davlat qatoriga kiradi. mamlakatimiz dunyoda oltin bo‘yicha ikkinchi, mis bo‘yicha yettinchi, volfram bo‘yicha sakkizinchi, kumush — to‘qqizinchi, uran — o‘n ikkinchi, tabiiy gaz bo‘yicha o‘n oltinchi o‘rinni egallaydi. dunyodagi kumush qazib oluvchi 20 ta yirik davlatlar 1. meksika — 178,1 (jahon hajmining 22,7%) 2. peru — 109,7 million (14%) 3. xitoy — 108,6 million (14%) 4. chili — 47,4 million (6%) 5. avstraliya — 43,8 million (5,6%) 6. rossiya — 42,5 million (5,4%) 12. qozog’iston — 17,3 million (2,2%) …

4 / 34

gi zahiralari ruda jismlarining yotishi hollari, tabiiy turlari va sanoat sortlari aniqlanib hisoblanadi. bunday zapaslar qidirib topilgan va chegaralangan bo'ladi. c1 kategoriyaga kiritilgan foydali qazilmalar zahiralari konlarning alohida uchastkalaridan olingan texnologik namunalarni o'rganish asosida aniqlanadi foydali qazilmalarning v kategoriyadagi zahiralari ruda jismlarining yotishi hollari, tabiiy turlari va sanoat sortlari aniqlanib hisoblanadi. bunday zapaslar qidirib topilgan va chegaralangan bo'ladi. a kategoriyaga foydali qazilmalarning turlari va texnologik xossalari o'rganilgan zahiralari kiradi. c1 kategoriyaga kiritilgan foydali qazilmalar zahiralari konlarning alohida uchastkalaridan olingan texnologik namunalarni o'rganish asosida aniqlanadi mineral resurslarni sanoat yo'sinida o'zlashtirish ularni baholashga (ilmiy-tadqiqot, izlash va geologik qidiruv ishlari) va hajmiga, sanoatning o'ziga xos xususiyatlariga va jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga, xo'jalik mineral-xom ashyo sektorining mamlakat iqtisodiyotidagi roli bilan belgilanadi hamda qazib chiqarish, boyitish va qayta ishlashni o'z ichiga oladi. mineral-xom ashyo resurslariga bo'lgan ehtiyoj iste'mol mahsulotlari ishlab chiqarishga nisbatan jadal ortib bormoqda. bu asosan ishlab chiqarishni rivojlantirish va takomillashtirish, uning energetik va texnikaviy …

5 / 34

nayotgan foydali qazilma konlari boshqa mamlakatlardan o'zining juda katta zahiralari bilangina emas, balki quyidagi bir qator xususiyatlari bilan ham ajralib turadi: ular quyidagilar: birinchidan, tabiiy va mineral-xom ashyo zahiralari yirik konlarda to'plangan bo'lib, ularni qazib olingan joyning o'zidayoq kompleks qayta ishlash imkoniyati bor; ikkinchidan, foydali qazilmalarning ko'pgina turlari tarkibida foydali komponentlar yuqori darajada bo'libgina kolmay, katta miqdorda yo'ldosh elementlarga ham ega; uchinchidan, konlarning ko'pchiligida ochiq usulda ishlash mumkin, rudalarni boyitish texnologiyasi ham nisbatan oddiy. bu texnologiya ko'p miqdorda foydali komponentlar chiqarishni va jahon bozorida xaridorgir mahsulot olishni ta'minlaydi; to'rtinchidan, ko'pgina foydali qazilma konlari yaxshi o'zlashtirilgan, aholi zich yashaydigan hududlarda joylashgan. ular qulay transport infratuzilmasiga, shu jumladan suyuq va gaz holatidagi foydali qazilmalar uchun quvur transportiga ega. tog'-kon sanoati ishlab chiqarayotgan mahsulotlar milliy iqtisodiyotni quyidagi muammolarini echishga yo'naltirilgan bo'lishi lozim: • xalq xo'jaligi talabini an'anaviy turdagi mineral-xom ashyolar bilan to'liq ta'minlash; • tashqaridan kirib kelayotgan mineral-xom ashyolar o'rnini to'ldirish; • ekologik …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mintaqalar tabiiy-resurs salohiyati va ularning hududiy taraqqiyotda tutgan o'rni"

2-mavzu. innovatsion o'zgarishlar davrida mintaqalarning mineral-homashyo va tabiiy resurslari mavzu: mintaqalar tabiiy-resurs salohiyati va ularning hududiy taraqqiyotda tutgan o'rni. (4-soat) reja 1. mineral homashyo resurslari tushunchasi. 2. mineral homashyo resurslarining iqtisodiy ahamiyati. 3. mineral xom ashyo resurslarini xududiy joylashuvi, ularni iqtisodiyotda tutgan o'rni. 5. mamlakatimizda mineral resurslarning hozirgi xolati 4 . mineral homashyo resurslaridan oqilona foydalanish. 6 . tabiiy resurslardan oqilona foydalanish muammolari. 1. mineral homashyo resurslari tushunchasi mineral-xom ashyo resurslari har bir mamlakatning eng muhim boylik manbaidir. undan olinayotgan mahsulotlar insonning xilma-xil ehtiyojini qondiradi. mineral-xom ashyodan turli metallar, yoqilg'i, quril...

This file contains 34 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "mintaqalar tabiiy-resurs salohiyati va ularning hududiy taraqqiyotda tutgan o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: mintaqalar tabiiy-resurs salohi… PPTX 34 pages Free download Telegram