bosqinchilik siyosati

DOCX 3 pages 20.0 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.0 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

xvi-xvii asrlarda usmoniylar imperiyasining bosqinchilik siyosati esse kirish usmoniylar imperiyasi (1299–1922) tarixning eng qudratli va uzoq umr ko’rgan davlatlaridan biri bo’lib, xvi va xvii asrlarda o’zining eng yuqori cho’qqisiga chiqdi. bu davr imperiyaning «oltin asri» deb ataladi, chunki u yevropa, osiyo va afrikada keng hududlarni egallab, bosqinchilik siyosati orqali o’z ta’sirini kengaytirdi. bosqinchilik siyosati usmoniylar uchun nafaqat hududiy kengayish, balki iqtisodiy, diniy va siyosiy maqsadlarni amalga oshirish vositasi edi. imperiya sultoni sulaymon qonuniy (1520–1566) davrida eng faol bosqinlar amalga oshirildi, keyinchalik esa salim ii (1566–1574), murad iii (1574–1595) va boshqa hukmdorlar davrida davom etdi. ushbu esse xvi–xvii asrlarda usmoniylar bosqinchilik siyosatining asosiy yo’nalishlarini, sabablarini, muvaffaqiyatlarini va cheklovlarini batafsil yoritadi. ma’lumotlar tarixiy manbalarga, jumladan, usmonli arxivlari, yevropa sayyohlarining yozuvlari va zamonaviy tadqiqotlariga asoslanadi. bosqinchilik siyosatining asosiy sabablari usmoniylar bosqinchilik siyosati bir nechta omillarning natijasi edi: 1. diniy motivlar: imperiya sunniy islomning himoyachisi sifatida o’zini ko’rsatdi. «g’azovat» (muqaddas urush) tushunchasi bosqinlarni oqladi. …

2 / 3

ish xvi asr usmoniylar uchun yevropa yo’nalishidagi eng muvaffaqiyatli davr bo’ldi. - balkan va vengriya bosqinlari: 1521 yilda belgrad egallandi, bu vengriya eshigini ochdi. 1526 yildagi mohach jangida vengriya qiroli lyudovik ii mag’lub etilib, mamlakatning katta qismi usmonli nazoratiga o’tdi. 1529 yilda vena qamali amalga oshirildi, ammo muvaffaqiyatsiz tugadi (qish va logistik muammolar sababli). natijada, vengriya uch qismga bo’lindi: usmonli viloyati, avstriya gabsburglari va transilvaniya knyazligi. - o’rta yer dengizi va shimoliy afrika: 1517 yilda mamlyuklar sultoni o’ldirilib, misr bosib olindi. bu bilan hijoz, suriya va falastin imperiyaga qo’shildi. 1538 yilda preveza dengiz jangida andrea doria boshchiligidagi nasroniy flot mag’lub etildi, o’rta yer dengizining sharqiy qismi usmonli nazoratiga o’tdi. jazoir (1518), tunis (1574) va liviya egallandi, bu shimoliy afrikada «barbar reyderlari» bazasini yaratdi. - sharqiy yo’nalish: 1514 yilda chaldiron jangida safaviylar mag’lub etilib, sharqiy anadolu va iroqning shimoli bosib olindi. 1534–1535 yillarda bag’dod egallandi, bu fors ko’rfazi savdosini nazorat qildi.sulaymon …

3 / 3

tomonidan mag’lubiyatga uchradi. bu «vena mag’lubiyati» imperiyaning yevropadagi hujumiy kuchini yo’qotganini ko’rsatdi. - sharqiy front: safaviylar bilan urushlar (1603–1618, 1623–1639) davom etdi. 1638 yilda bag’dod qaytarib olindi, ammo bu mudofaa xarakteridagi edi. - dengiz bosqinlari: 1669 yilda krit oroli venetsiyadan to’liq bosib olindi (24 yillik urushdan keyin). bu o’rta yer dengizidagi oxirgi katta g’alaba edi. xvii asrda ichki muammolar (yangi cheri isyonlari, inflyatsiya, «ayollar saltanati») bosqinchilikni chekladi. 1699 yildagi karlovits sulhi bilan birinchi marta hududlar yo’qotildi (vengriya, transilvaniya). bosqinchilik siyosatining oqibatlari va bahosi - muvaffaqiyatlar: imperiya madaniy, ilmiy va me’morchilikda gulladi (sinemar masjidi, topqapi saroyi). savdo va soliq tizimi kuchaydi. - salbiy tomonlar: doimiy urushlar iqtisodni charchatdi, qullik va zo’ravonlik keng tarqaldi. yevropada «turk xavfi» tushunchasi paydo bo’ldi. - tarixiy baho: usmoniylar bosqinchiligi «imperializmning klassik namunasi» deb ataladi (halil inalcik tadqiqotlari). u yevropa renessansiga ta’sir qildi (texnologiya almashinuvi), ammo xvii asr oxirida «tanazzul» boshlandi. xulosa xvi–xvii asrlarda usmoniylar imperiyasining bosqinchilik …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosqinchilik siyosati"

xvi-xvii asrlarda usmoniylar imperiyasining bosqinchilik siyosati esse kirish usmoniylar imperiyasi (1299–1922) tarixning eng qudratli va uzoq umr ko’rgan davlatlaridan biri bo’lib, xvi va xvii asrlarda o’zining eng yuqori cho’qqisiga chiqdi. bu davr imperiyaning «oltin asri» deb ataladi, chunki u yevropa, osiyo va afrikada keng hududlarni egallab, bosqinchilik siyosati orqali o’z ta’sirini kengaytirdi. bosqinchilik siyosati usmoniylar uchun nafaqat hududiy kengayish, balki iqtisodiy, diniy va siyosiy maqsadlarni amalga oshirish vositasi edi. imperiya sultoni sulaymon qonuniy (1520–1566) davrida eng faol bosqinlar amalga oshirildi, keyinchalik esa salim ii (1566–1574), murad iii (1574–1595) va boshqa hukmdorlar davrida davom etdi. ushbu esse xvi–xvii asrlarda usmoniylar bosqinchilik siyosa...

This file contains 3 pages in DOCX format (20.0 KB). To download "bosqinchilik siyosati", click the Telegram button on the left.

Tags: bosqinchilik siyosati DOCX 3 pages Free download Telegram