soddapsixikjarayonlar: diqqat

PPTX 19 pages 487.9 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 487.9 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

sodda psixik jarayonlar: diqqat sodda psixik jarayonlar: diqqat kirish diqqatning psixologik mohiyati diqqatning xususiyatlari diqqatning fiziologik asoslari diqqat turlari diqqatni shakllantirish va rivojlantirish omillari diqqatning buzilish holatlari xulosa foydalanilgan manbalar kirish diqqat insonning barcha faoliyatida muhim o‘rin tutadigan sodda psixik jarayonlardan biridir. har qanday bilish, o‘rganish, eslab qolish yoki muammoni hal qilish jarayoni diqqatning faolligiga bog‘liq. diqqat shaxsning tashqi muhitdagi signallarni tanlab olishiga, zarur axborotga yo‘nalishiga va faoliyatni ongli boshqarishiga yordam beradi. u psixik jarayonlarning tartibga soluvchi kuchi sifatida idrok, xotira, tafakkur va nutq kabi jarayonlarning samarali ishlashini ta’minlaydi. diqqat nafaqat ruhiy jarayon sifatida, balki organizmning fiziologik holati bilan ham bevosita bog‘liq bo‘lib, asab tizimi faoliyatining umumiy barqarorligini aks ettiradi. shuning uchun diqqatning xususiyatlari, shakllanish omillari va buzilish sabablari inson faoliyatini chuqur tushunishda muhim ahamiyatga ega. diqqat inson psixikasining asosiy tarkibiy qismi sifatida ongning ma’lum bir ob’ektga, hodisaga yoki faoliyatga yo‘nalganligi va jamlanganligini ifodalaydi. bu jarayon psixik faoliyatning samaradorligini ta’minlashda …

2 / 19

a darajasi. hajm bir vaqtning o‘zida nechta ob’ektni qamrab olish mumkinligi. bo‘linuvchanlik bir vaqtning o‘zida bir nechta faoliyatni bajarish qobiliyati. ko‘chuvchanlik diqqatning bir ob’ektdan boshqasiga tez o‘tishi. fiziologik asoslar miya po‘stlog‘idagi qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonlari; dominanta. diqqat turlari ixtiyorsiz, ixtiyorli, ixtiyoriydan keyingi, tashqi va ichki diqqat. ixtiyorsiz diqqat tabiiy ravishda paydo bo‘ladi, kuchli yoki noodatiy ta’sir bilan uyg‘onadi. ixtiyorli diqqat maqsadga asoslangan holda ongli boshqariladi. ixtiyoriydan keyingi diqqat dastlabki kuch talab qiluvchi, keyin o‘z- o‘zidan saqlanadigan diqqat turi. diqqatni rivojlantiruvchi omillar qiziqish, motivatsiya, sog‘lom muhit, to‘g‘ri tashkil etilgan mashg‘ulotlar. diqqatni kuchaytirish usullari mashqlar, tartibli reja, chalg‘ituvchi omillarni kamaytirish, fokuslash texnikalari. diqqatning buzilishi chalg‘ish, tez charchash, stress, diqqat yetishmovchiligi. amaliy ahamiyati ta’lim, mehnat, sport, boshqaruv va kundalik faoliyat samaradorligini oshiradi. psixik jarayonlar tizimidagi o‘rni diqqat psixik jarayonlar tizimida markaziy o‘rinni egallaydi, chunki u barcha kognitiv funksiyalarni birlashtiruvchi ko‘prik vazifasini bajaradi. idrok jarayoni diqqatsiz to‘liq bo‘lmaydi, zero atrofdagi ob’ektlar diqqat orqali tanlab …

3 / 19

atning ma’lum bir ob’ektga qaratilganligini bildiradi. jamlanish esa diqqatning chuqurligi va intensivligini ko‘rsatadi. tanlab olish atrofdagi ko‘p ta’sirlardan eng muhimini ajratishdir. musiqa kontsertida tinglovchi diqqatini faqat orkestrga qaratsa, zalning shovqini yoki yonidagi odamlarning harakati uning ongiga kirmaydi. bu tanlab olish belgisi diqqatning samarali filtr vazifasini bajarishini namoyon qiladi. diqqatning xususiyatlari. barqarorlik diqqatning barqarorligi uning uzoq vaqt davomida bir ob’ektda saqlanish qobiliyatidir. bu xususiyat psixik charchoqqa qarshilik ko‘rsatish va samaradorlikni saqlashda muhim. barqaror diqqat professional faoliyatda zarur: olim tajriba o‘tkazayotganda soatlab diqqatini asboblar va natijalarga qaratadi. agar barqarorlik past bo‘lsa, xatolar ko‘payadi. talaba uzoq darsda diqqatini doska va o‘qituvchi nutqiga saqlasa, materialni yaxshi o‘zlashtiradi. ammo charchoq yoki tashqi ta’sirlar barqarorlikni pasaytiradi.barqarorlikni oshirish uchun mashqlar va motivatsiya muhim. sportchilar trenirovkaa orqali diqqat barqarorligini rivojlantiradi. o‘qituvchi darsda bolalarning diqqatini saqlash uchun qiziqarli usullardan foydalanadi: rasmlar, savollar. bu barqarorlikni oshiradi. professional hayotda barqarorlik muvaffaqiyat kaliti: muhandis loyihani uzoq vaqt tahlil qilganda, innovatsion yechimlar topadi. …

4 / 19

g`atuvchi asosida yuzaga keladi. beixtiyoriylik, engillik, bir faoliyatdan ikkinchi faoliyatga tez o`tiladi. shaxsni qiziqishini namoyon qilyvch yoki xarakterlovchi dominanta ko‘chuvchanlik diqqatning ko‘chuvchanligi uning bir ob’ektdan ikkinchisiga tez va silliq o‘tish qobiliyatidir. bu xususiyat dinamik muhitda muhim. politsiyachi ko‘chada diqqatini avtomobillardan piyodalarga, keyin esa shovqinga o‘tkazadi. ko‘chuvchanlik yuqori bo‘lsa, moslashuvchanlik oshadi. bolalar o‘yinda diqqatini tez o‘zgartiradi: mashinadan qo‘g‘irchoqqa o‘tadi.ko‘chuvchanlikning pastligi qattiqqo‘llikka olib keladi. ishchi bir vazifadan ikkinchisiga o‘tishda qiyinchilik cheksa, vaqt yo‘qotadi. mashqlar ko‘chuvchanlikni yaxshilaydi: o‘yinlar orqali bolalarda rivojlantiriladi. sportda futbolchi to‘pni kuzatib, raqibga o‘tadi – bu ko‘chuvchanlik. kundalik hayotda ko‘chuvchanlik xavfsizlikni ta’minlaydi: piyoda yo‘lda diqqatini belgilar va transport o‘rtasida o‘tkazadi.ko‘chuvchanlik motivatsiya va qiziqishga bog‘liq. yangi ob’ekt qiziqarli bo‘lsa, o‘tish tez bo‘ladi. o‘qituvchi darsda mavzuni o‘zgartirganda, bolalar diqqati osongina ko‘chadi. ammo charchoq ko‘chuvchanlikni pasaytiradi. professional hayotda ko‘chuvchanlik muvaffaqiyat omili: dasturchi kod satrlarini tez almashtirib, xatolarni topadi. jamlanish darajasi diqqat jamlanishi uning intensivligi va chuqurligidir. yuqori jamlanish tashqi ta’sirlarga qarshilik ko‘rsatadi. yozuvchi …

5 / 19

professional hayotda jamlanish samaradorlik kaliti: olim tajribada jamlanib, kashfiyot qiladi. jamlanish darajasi diqqatning eng muhim ko‘rsatkichi bo‘lib, psixik resurslarni optimal ishlatishni ta’minlaydi.diqqatning barcha xususiyatlari o‘zaro bog‘langan. barqarorlik bo‘linuvchanlikka ta’sir qiladi, ko‘chuvchanlik hajmni kengaytiradi. diqqat turlari diqqat turlari uning paydo bo‘lish sabablari, boshqaruv mexanizmlari va yo‘nalishiga qarab tasniflanadi. asosiy turlari ixtiyorsiz diqqat, ixtiyorli diqqat va ixtiyoriydan keyingi diqqatdir. bundan tashqari, tashqi va ichki diqqat shakllari mavjud. ixtiyorsiz diqqat eng sodda va tabiiy tur bo‘lib, u tashqi stimullarning kutilmaganligi yoki kuchliligi natijasida paydo bo‘ladi. bu diqqat ixtiyoriy harakatlarsiz, reflektor tarzda sodir bo‘ladi. fiziologik jihatdan u retikulyar formatsiyaning faollashuvi bilan bog‘liq. masalan, ko‘chada kutilmagan portlash sodir bo‘lganda, odamlar avtomatik ravishda o‘sha tarafga qaraydilar. bu tur diqqatning orientatsion refleksi deb ataladi va hayotni saqlash uchun muhim. ixtiyorsiz diqqat qisqa muddatli bo‘lib, stimullar susayganda yo‘qoladi. uning afzalligi – tez javob berish, kamchiligi esa barqaror emasligi. u miya po‘stlog‘ining oldingi qismlarining faolligi bilan ta’minlanadi. bu diqqat …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "soddapsixikjarayonlar: diqqat"

sodda psixik jarayonlar: diqqat sodda psixik jarayonlar: diqqat kirish diqqatning psixologik mohiyati diqqatning xususiyatlari diqqatning fiziologik asoslari diqqat turlari diqqatni shakllantirish va rivojlantirish omillari diqqatning buzilish holatlari xulosa foydalanilgan manbalar kirish diqqat insonning barcha faoliyatida muhim o‘rin tutadigan sodda psixik jarayonlardan biridir. har qanday bilish, o‘rganish, eslab qolish yoki muammoni hal qilish jarayoni diqqatning faolligiga bog‘liq. diqqat shaxsning tashqi muhitdagi signallarni tanlab olishiga, zarur axborotga yo‘nalishiga va faoliyatni ongli boshqarishiga yordam beradi. u psixik jarayonlarning tartibga soluvchi kuchi sifatida idrok, xotira, tafakkur va nutq kabi jarayonlarning samarali ishlashini ta’minlaydi. diqqat nafaqat ruhiy jar...

This file contains 19 pages in PPTX format (487.9 KB). To download "soddapsixikjarayonlar: diqqat", click the Telegram button on the left.

Tags: soddapsixikjarayonlar: diqqat PPTX 19 pages Free download Telegram