safayilar hokimyatining o’rnatilishi. ichki va tashqi siyosat

PPTX 20 pages 9.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.4 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint safaviylar hokimyatining o’rnatilishi. ichki va tashqi siyosat stranitsa 1 1 stranitsa 2 kirish 2 kirish. safaviylar sulolasining shakllanishi safaviylar hokimiyatining o’rnatilishi davlat boshqaruvi va ichki siyosat va tashqi siyosati shoh tohmasp va shoh abbos davrining siyosiy islohotlari xulosa va foydalanilgan mabalar stranitsa 3 kirish xvi asr boshlarida yaqin va o’rta sharqda siyosiy kuchlar nisbatining keskin o’zgarishi, turli sulolalar o’rtasidagi raqobat va diniy-mafkuraviy qarama-qarshiliklar yangi davlatlarning shakllanishiga zamin yaratdi. ana shunday murakkab sharoitda safaviylar davlati tashkil topib, eron va kengroq ma’noda butun musulmon sharqi tarixida muhim o’rin egalladi. safaviylar hokimiyatga kelishi nafaqat siyosiy tuzum almashinuvi, balki mazhabiy-siyosiy tizimning tubdan o’zgarishi bilan ham ahamiyatli bo’ldi.safaviylar sulolasining hokimiyat tepasiga kelishida shayx safiyuddin, uning avlodlari va tasavvufiy tariqat sifatida shakllangan safaviylar harakatining o’rni beqiyos bo’ldi. shah ismoil i boshchiligidagi qizilbosh lashkarlari yordami bilan xv asr oxiri – xvi asr boshlarida eron hududlarida markazlashgan davlat barpo etildi. bu davlatning siyosiy dasturi va mafkurasi …

2 / 20

gan. tariqatning rivojlanishi xv asrda shayx junayd (oʻldirilgan 1460) va shayx haydar (oʻldirgan 1488) davrida tezlashdi. ular tariqatni shiʼa yoʻnalishiga oʻtkazib, oʻz tarafdorlarini “qizilbosh” deb atalgan harbiy guruhga birlashtirdilar. qizilboshlar oʻn ikki bosh kiyim bilan ajralib turadigan jangchilar boʻlib, ularning sadoqati sulola asoschilariga cheksiz edi. stranitsa 4 shoh ismoil hokimiyatga kelishi shoh ismoil 1487 yilda tugʻilgan boʻlib, otasi shayx haydar vafotidan keyin qizilboshlar tomonidan himoya qilingan. 1499–1500 yillarda u ozarbayjon va anadolu hududlarida qoʻshin toʻpladi. 1500 yilda sharur jangida oq-qoʻyünlu hukmdori alvand mirzoni magʻlub etib, birinchi yirik gʻalabaga erishdi. bu jang ismoilga tebriz shahrini egallash imkonini berdi. 1501 yil bahorida u tebrizga kirib, oʻzini shoh deb eʼlon qildi. bu voqea safaviylar sulolasining rasmiy boshlanishi hisoblanadi.ismoil hokimiyatga kelishi jarayonida qizilbosh qabilalari – shamli, ustojlu, afshor, qojar va boshqalar – asosiy tayanch boʻldi. ularning soni 7–10 ming atrofida edi va ular shohga mutlaq sadoqat koʻrsatdilar. ismoil oʻzini shiʼa islomining himoyachisi sifatida koʻrsatib, …

3 / 20

aratildi. bu tuzum qizilbosh qabilalariga asoslangan edi, ammo ismoil mahalliy eronlik amaldorlarni ham jalb qila boshladi. stranitsa 6 stranitsa 7 safaviylar hokimiyatining oʻrnatilishi shoh ismoilning eron hududlarini birlashtirish siyosati shoh ismoil hokimiyatni mustahkamlash uchun eron hududlarini birlashtirishga kirishdi. 1501–1510 yillarda u bir qator harbiy yurishlar oʻtkazdi. birinchi navbatda, ozarbayjon va armaniston hududlari toʻliq nazoratga olindi. 1503 yilda bagʻdod yaqinidagi jangda oq-qoʻyünlu qoldiqlarini tor-mor qildi. keyin sharqqa yuzlanib, 1504 yilda yazd va kermon shaharlarini egalladi. 1507 yilda xurosonni temuriylar sulolasidan tortib oldi va hirotni poytaxtga aylantirdi.birlashtirish siyosati majburiy shiʼalashtirish bilan birga kechdi. sunniy masjidlar shiʼa ibodatxonalariga aylantirildi, diniy marosimlar oʻzgartirildi. bu jarayon baʼzi hududlarda qarshiliklarga sabab boʻldi, masalan, 1508 yilda bagʻdodda sunniylar qoʻzgʻoloni boʻldi, ammo tezda bostirildi. ismoil bu siyosatni “dindan chiqqanlarni toʻgʻri yoʻlga solish” deb asosladi. stranitsa 8 shirvon, ozarbayjon va iroqning egallanishi shirvonni egallash 1501 yilda boshlandi. shoh ismoil shirvonshoh farrux yassarni magʻlub etib, 1501 yil oxirida boku va …

4 / 20

di. moliya tizimi divan orqali boshqarilib, soliqlar naqd va natural shaklda yigʻilardi.diniy institutlar markazlashuvda muhim edi. sadr lavozimi shiʼa ulamolariga berildi, ular sud va taʼlimni nazorat qildi. ismoil oʻzbeklar va usmonlilar tahdidiga qarshi mudofaa tizimini yaratdi. 1510 yilda marv yaqinida oʻzbek xoni shiboniy bilan jang qilib, gʻalaba qozondi. bu gʻalaba xurosonni mustahkamladi. stranitsa 9 ichki siyosatning asosiy yoʻnalishlari ichki siyosat diniy birlashtirish va iqtisodiy mustahkamlashga qaratildi. shiʼa islomining majburiy joriy etilishi jamiyatni oʻzgartirdi. masalan, 1501 yildan keyin tebrizda sunniy masjidlar yopildi, oʻrniga husayniyalar qurildi. bu jarayon 10–15 yil davom etib, eronni shiʼa mamlakatiga aylantirdi.iqtisodiy jihatdan savdo rivojlandi. ipak yoʻli nazoratga olinib, tebriz va hirot savdo markazlariga aylandi. qishloq xoʻjaligida sugʻorish tizimlari taʼmirlandi, masalan, xuroson kanallari. soliq tizimi qayta tashkil etilib, xiroj va zakot yigʻildi.madaniy siyosat fors tilini davlat tili qilib belgiladi. shoh ismoil oʻzi shoir boʻlib, “xotoyiy” taxallusi bilan gʻazallar yozdi. bu davrda miniatyura sanʼati rivojlandi, tebriz maktabi shakllandi. tashqi …

5 / 20

vafot etdi, ammo uning 23 yillik hukmronligi eronni birlashtirdi. davlat hududi ozarbayjondan xurosongacha choʻzildi. ichki siyosat orqali shiʼa identifikatsiyasi yaratildi, bu keyingi asrlarda eronning oʻziga xosligini belgiladi.tashqi siyosatda muvozanat saqlangan boʻlsa-da, choldiron magʻlubiyati harbiy islohotlarni talab qildi. bu islohotlar shoh tohmasp davrida amalga oshirildi. umuman, safaviylar oʻrnatgan tuzum 200 yildan ortiq davom etib, eron tarixida muhim bosqich boʻldi.qizilboshlar davlatning harbiy asosi boʻlib, ularning sadoqati shoh shaxsiyatiga bogʻliq edi. ismoil ularni oila aʼzolaridek koʻrib, nikohlar orqali qarindoshlik aloqalarini oʻrnatdi. masalan, ustojlu qabilasi rahbari bilan qizini uylantirdi. bu siyosat ichki barqarorlikni taʼminladi, ammo qabilaviy raqobatni keltirib chiqardi.viloyatlarda qizilbosh amirlari yer iqtolarga ega boʻlib, mahalliy soliq yigʻuvchilarga aylandi stranitsa 11 davlat boshqaruvi va ichki siyosat safaviylar sulolasi hokimiyatni o’rnatgach, davlat boshqaruvida qizilbosh qabilalari markaziy o’rinni egalladi. bu qabilalar, asosan, turkman va boshqa ko’chmanchi guruhlardan iborat bo’lib, shoh ismoil i ning harbiy kuchining asosini tashkil etgan edi. ular saroyda kuchlar muvozanatini ta’minlashda muhim rol …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "safayilar hokimyatining o’rnatilishi. ichki va tashqi siyosat"

prezentatsiya powerpoint safaviylar hokimyatining o’rnatilishi. ichki va tashqi siyosat stranitsa 1 1 stranitsa 2 kirish 2 kirish. safaviylar sulolasining shakllanishi safaviylar hokimiyatining o’rnatilishi davlat boshqaruvi va ichki siyosat va tashqi siyosati shoh tohmasp va shoh abbos davrining siyosiy islohotlari xulosa va foydalanilgan mabalar stranitsa 3 kirish xvi asr boshlarida yaqin va o’rta sharqda siyosiy kuchlar nisbatining keskin o’zgarishi, turli sulolalar o’rtasidagi raqobat va diniy-mafkuraviy qarama-qarshiliklar yangi davlatlarning shakllanishiga zamin yaratdi. ana shunday murakkab sharoitda safaviylar davlati tashkil topib, eron va kengroq ma’noda butun musulmon sharqi tarixida muhim o’rin egalladi. safaviylar hokimiyatga kelishi nafaqat siyosiy tuzum almashinuvi, balki ma...

This file contains 20 pages in PPTX format (9.4 MB). To download "safayilar hokimyatining o’rnatilishi. ichki va tashqi siyosat", click the Telegram button on the left.

Tags: safayilar hokimyatining o’rnati… PPTX 20 pages Free download Telegram