hujjatların paydo bo‘lishi va tarixi

PPTX 18 pages 3.7 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint hujjatlarning paydo bo‘lishi va tarixi kirish 1. hujjatlarning kelib chiqish tarixiy bosqichlari 2. yevropa va sharqda hujjat ishlarining rivojlanishi 3. zamonaviy hujjatshunoslikning shakllanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish hujjatlarning paydo bo‘lishi va tarixi mavzusi insoniyat tsivilizatsiyasining eng qadimiy va muhim jihatlaridan biridir. hujjatlar deganda, odatda, yozma shaklda saqlanadigan ma’lumotlar, yozuvlar yoki rasmiy qaydlar tushuniladi, ular orqali jamiyatlar o‘z tajribalarini, qonunlarini va voqealarini kelajak avlodlarga yetkazib kelgan. bu mavzuning kirish qismi sifatida, biz hujjatlarning dastlabki shakllaridan boshlab, ularning evolyutsiyasini ko‘rib chiqamiz, chunki bu jarayon insoniyatning yozuv ixtiro qilishi bilan chambarchas bog‘liq. № davr bosqichi asosiy xususiyatlar misollar ahamiyati 1 dastlabki yozuv davri (mil. avv. iv–iii asrlar) loy taxtachalarga mix yozuvi bilan yozilgan ma’lumotlar shumer, bobil, misr yozuvlari yozuv va hujjatlashning boshlanishi 2 qog‘ozgacha bo‘lgan davr (mil. avv. ii–i asrlar) papirus, pergament, tosh va yog‘och plastinkalarda yozilgan hujjatlar misr papiruslari, rim qonun to‘plamlari davlat va savdo yozishmalari rivojlandi 3 qog‘oz davri …

2 / 18

ari jamiyatlarning rivojlanishida muhim oʻrin tutadi. bu jarayon ming yillar davomida takomillashib, oddiy belgilardan murakkab tizimlarga aylangan. eng qadimgi yozuv turlaridan biri mixxat, yaʼni takozsimon yozuvdir. bu yozuv mesopotamiya hududida, hozirgi iroq yerida miloddan avvalgi 3200-yillarda sumerlar tomonidan yaratilgan. qadimgi misr, mesopotamiya, xitoy va rimdagi hujjatchilik an’analari qadimgi misrda hujjatchilik anʼanalari miloddan avvalgi 3100-yillarda boshlangan, bu yerda hierogliflar papirusda ishlatilgan. misr hujjatlari asosan maʼmuriy va diniy maqsadlarda boʻlgan: firʼavnlarning farmonlari, yer ajratish hujjatlari va soliq hisobotlari. masalan, rosetta toshi kabi topilmalar bir nechta tillarda yozilgan farmonlarni oʻz ichiga olgan, bu esa qadimiy tillarni ochishga yordam bergan. misrda hujjatlarning rasmiylashtirilishi piramidalar va ibodatxonalarda topilgan yozuvlar orqali amalga oshirilgan, ular firʼavnlarning qudratini koʻrsatgan. davlat boshqaruvida hujjatlarning tutgan o‘rni davlat boshqaruvida hujjatlarning roli qadimdan boshlanadi va ularsiz samarali idora qilish mumkin emas edi. yevropada, masalan, qadimgi rim imperiyasida hujjatlar davlatning markaziy elementi bo'lgan. rimliklar papirus va pergamentdan foydalanib, qonunlar, farmonlar va soliq hisoblarini …

3 / 18

alan, qirollik xartiyalarida oltin muhrlar boʻlgan. sharq madaniyatida, xususan, movarounnahrda hujjat madaniyatining shakllanishi sharq madaniyatida hujjat madaniyati islom davrida rivojlangan, unda arab yozuvi pergament va qogʻozda ishlatilgan. movarounnahrda (markaziy osiyo) viii-x asrlarda islomiy olimlar tomonidan hujjatlar shakllangan, masalan, al-xorazmiy va al-beruniyning ilmiy asarlari. bu hududda sufiy taʼlimotlari va qoʻlyozmalar keng tarqalgan, unda diniy va adabiy hujjatlar boʻlgan. movarounnahrning hujjat madaniyati turk va fors tillarida rivojlangan, masalan, timuriylar davrida saroy hujjatlari. bu anʼanalar savdo va diplomatiyani rivojlantirgan. turkiston hududida hujjatchilik an’analari (xonlik davrida) turkiston hududida hujjatchilik an'analari qadimiy va boy bo'lib, xonlik davrida (15-19-asrlar) yuqori darajada rivojlangan. kokon, buxoro va xiva xonliklarida hujjatlar davlat boshqaruvining asosi bo'lgan. xonlik saroylarida maxsus divonlar (idora) mavjud bo'lgan, unda farmonlar, shartnomalar va soliq registrlari yozilgan. hujjatlar arab va fors tillarida, chag'atoy turkiyda tuzilgan, muhr va guvohlar bilan tasdiqlangan. turkiston hududida hujjatchilik an’analari (mustamlaka davrida) mustamlaka davrida (1860-1917-yillar) rossiya imperiyasi turkistonni bosib olgach, hujjatchilik an'analari o'zgardi. …

4 / 18

loy lavhalar va pergamentlarda yozilgan hujjatlar savdo va boshqaruvni ta'minlagan. o'rta asrlarda temuriylar davrida devonxona tizimi shakllandi, unda hujjatlarning rasmiy shakli (farmonlar, bitiklar) va ish yuritish tartibi (diwan-i a'la) belgilandi. xulosa zamonaviy hujjatshunoslikning shakllanishi xx asrning global o'zgarishlari va mahalliy kontekstlarning sintezi natijasida sodir bo'lgan murakkab jarayon bo'ldi. arxiv ishi va hujjatshunoslik fanining rivojlanishi professional tizimni yaratdi, o'zbekistonda esa milliy ish yuritish tizimi mustahkamlandi. elektron hujjatlar va raqamli arxivlarning kirib kelishi an'anaviy usullarni to'ldirib, axborotni demokratlashtirdi. hujjatlar tarixini o'rganish esa fanda yangi kashfiyotlarga, amaliyotda esa barqaror rivojlanishga xizmat qiladi. foydalanilgan dabiyotlar o‘zbekiston respublikasi “arxiv ishi to‘g‘risida”gi qonuni (2010-yil 15-iyul, o‘rq–258-son) https://lex.uz/docs/1659823 “elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi qonun (2004-yil 29-aprel, o‘rq–611-son, so‘nggi tahriri 2021-yil) https://lex.uz/docs/175798 “davlat arxivlari faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida”gi prezident farmoni (pf–5192-son, 2018-yil 24-avgust) https://lex.uz/docs/3862619 image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 18

hujjatların paydo bo‘lishi va tarixi - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujjatların paydo bo‘lishi va tarixi"

prezentatsiya powerpoint hujjatlarning paydo bo‘lishi va tarixi kirish 1. hujjatlarning kelib chiqish tarixiy bosqichlari 2. yevropa va sharqda hujjat ishlarining rivojlanishi 3. zamonaviy hujjatshunoslikning shakllanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish hujjatlarning paydo bo‘lishi va tarixi mavzusi insoniyat tsivilizatsiyasining eng qadimiy va muhim jihatlaridan biridir. hujjatlar deganda, odatda, yozma shaklda saqlanadigan ma’lumotlar, yozuvlar yoki rasmiy qaydlar tushuniladi, ular orqali jamiyatlar o‘z tajribalarini, qonunlarini va voqealarini kelajak avlodlarga yetkazib kelgan. bu mavzuning kirish qismi sifatida, biz hujjatlarning dastlabki shakllaridan boshlab, ularning evolyutsiyasini ko‘rib chiqamiz, chunki bu jarayon insoniyatning yozuv ixtiro qilishi bilan chambarchas bog‘...

This file contains 18 pages in PPTX format (3.7 MB). To download "hujjatların paydo bo‘lishi va tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujjatların paydo bo‘lishi va t… PPTX 18 pages Free download Telegram