mutatsiyavauningxillari

PPTX 20 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 20

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: mutatsiya va uning xillari 1. mutatsiyalar: ta'rif, turlari va sabablari 2. mutatsiyalar oqibatlari va evolyutsiyadagi roli 3. mutatsiyalar bilan bog'liq kasalliklar, diagnostika va davolash reja: mutatsiya: ta'rif va mohiyati mutatsiya - bu organizmning genetik materialida (dnk yoki rnk) yuzaga keladigan doimiy o'zgarish, bu esa yangi allellar va fenotiplarning paydo bo'lishiga olib keladi. mutatsiyalar xujayralarning replikatsiya jarayonida xatolar tufayli sodir bo'lishi mumkin, bu esa dnk zanjirida noto'g'ri asoslar joylashuviga va gen kodining o'zgarishiga olib keladi. nuqtali mutatsiyalar nuqtali mutatsiyalar bitta asos juftligini o'zgartiradi, bu esa oqsilning aminokislota ketma-ketligida o'zgarishlarga olib kelishi mumkin; masalan, 1 ta asos juftligining o'zgarishi beta-globulin genida o'roq hujayrali anemiyaga sabab bo'ladi. transversiya - bu nuqtali mutatsiya turi bo'lib, purin (a yoki g) pirimidin (c yoki t) bilan almashtiriladi yoki aksincha. bu 12 ta mumkin bo'lgan transversiya kombinatsiyasi bilan transversiyalarga qaraganda kamroq uchraydi. xromosoma mutatsiyalari xromosoma …

2 / 20

bo'lib, ba'zi fiziologik afzalliklarni beradi. spontan mutatsiya sabablari spontan mutatsiyalar replikatsiya jarayonidagi xatolar tufayli yuzaga kelishi mumkin, masalan dnk polimeraza 10^9 asosiy juftlikka bitta xato qilishi mumkin, bu esa asosiy juftlikning noto'g'ri birikishiga olib keladi. dnkning tabiiy buzilishi, masalan, depurinatsiya (taxminan 10^4 purin asoslari hujayradan kuniga yo'qoladi) va deaminatsiya (sitozin uratsilga aylanadi), mutatsiyalarga olib kelishi mumkin, agar ularni tiklash mexanizmlari bartaraf eta olmasa. induktsiyalangan mutatsiya sabablari ba'zi kimyoviy moddalar, masalan, 5-bromouratsil va etil metansulfonat (ems), dnk bazalarining noto'g'ri birikishiga olib kelishi mumkin bo'lgan dnkga integratsiyalash orqali mutatsiyalarni keltirib chiqaradi. ionlashtiruvchi nurlanish, masalan, rentgen nurlari va gamma nurlari, dnk molekulasida bevosita sinishlarni keltirib chiqarishi mumkin, bu esa xromosoma aberratsiyalari va mutatsiyalarga olib keladi. mutatsiyaning foydali oqibatlari ba'zi mutatsiyalar organizmlarga yangi muhitlarga moslashishga yordam beradi. misol uchun, 1980-yillarda moslashuvchan mutatsiya bakteriyalarga yangi neylon tarkibli mahsulotlarni parchalash imkonini berdi. mutatsiyalar o'simliklar va mikroorganizmlar uchun qishloq xo'jaligi jihatidan foydali bo'lishi mumkin. masalan, o'simliklarda hosildorlikni …

3 / 20

maydi, chunki ular gen mahsulotining funksiyasini oʻzgartirmaydi yoki funksional boʻlmagan hududlarda sodir boʻladi. kodon degeneratsiyasi tufayli 64 ta kodonning koʻplari bir xil aminokislotani kodlaydi; shuning uchun, mutatsiya dnk ketma-ketligini oʻzgartirsa ham, 1 ta oqsil tarkibi oʻzgarmaydi. genetik kasalliklar o'roqsimon hujayrali anemiya - bu bitta nukleotid mutatsiyasi natijasida kelib chiqadigan genetik kasallik bo'lib, gemoglobin molekulalarida o'zgarishlar yuzaga keladi va qizil qon hujayralarining shakliga ta'sir qiladi. kistik fibroz - bu cftr genidagi mutatsiyalar natijasida kelib chiqadigan nasliy kasallik bo'lib, bu organizmdagi shilimshiq, ter va hazm qilish suvi ishlab chiqarishiga ta'sir qiladi. mutatsiyaning evolyutsiyadagi roli mutatsiyalar evolyutsion o'zgarishlarning asosiy manbai bo'lib, yangi allellarni kiritadi; ularning 0.1% dan kami populyatsiyada foydali bo'lishi mumkin va tabiiy tanlanish orqali tarqaladi. foydali mutatsiyalar organizmlarga o'z muhitiga moslashishga yordam beradi; masalan, 1960-yillarda hasharotlarda ddt ga qarshilik mutatsiyasi evolyutsiyaga turtki berdi. mutatsiya tezligi gendagi mutatsiya tezligi odatda juda past bo'ladi, odatda har bir gen uchun 100 000 dan 1 …

4 / 20

ni nazorat qiluvchi proto-onkogenlar va o'sma suppressor genlaridagi mutatsiyalar tufayli yuzaga keladi, bu nazoratsiz o'sishga olib keladi. dnkni tuzatish genlaridagi mutatsiyalar, masalan, brca1 va brca2, dnk shikastlanishini to'g'ri tuzatish qobiliyatini pasaytiradi, saraton kasalligining rivojlanish xavfini oshiradi. mutatsiyalarning oldini olish radiatsiyaga ta'sir qilishni cheklash muhimdir. ish joylarida himoya choralarini ko'rish va tibbiy rentgen nurlaridan keraksiz foydalanishdan qochish orqali radiatsiya ta'sirini kamaytirish mutatsiyalar xavfini kamaytiradi. kimyoviy mutagenlarga ta'sir qilishni kamaytirish zarur. masalan, benzol yoki asbest kabi zararli moddalar bilan ishlashda 100% himoya vositalaridan foydalanish mutatsiyalarning oldini olishga yordam beradi. mutatsiyalarni davolash yondashuvlari geniya terapiyasi genning mutatsiyasini to'g'rilash uchun crispr-cas9 kabi texnologiyalardan foydalanadi, bu esa 80% muvaffaqiyat darajasi bilan ba'zi genetik kasalliklarni davolashga imkon beradi. farmakoterapion yondashuvlar, masalan, enzim o'rnini bosuvchi terapiya (ert), almashtirilgan protein funksiyasini qisman tiklash uchun 75% hollarda fermentlar yo'qligini bartaraf etadi. xulosa xulosa qilib aytganda, mutatsiyalar dnk ketma-ketligining o'zgarishi bo'lib, ular spontan ravishda yoki mutagenlar ta'sirida yuzaga keladi va …

5 / 20

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mutatsiyavauningxillari" haqida

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: mutatsiya va uning xillari 1. mutatsiyalar: ta'rif, turlari va sabablari 2. mutatsiyalar oqibatlari va evolyutsiyadagi roli 3. mutatsiyalar bilan bog'liq kasalliklar, diagnostika va davolash reja: mutatsiya: ta'rif va mohiyati mutatsiya - bu organizmning genetik materialida (dnk yoki rnk) yuzaga keladigan doimiy o'zgarish, bu esa yangi allellar va fenotiplarning paydo bo'lishiga olib keladi. mutatsiyalar xujayralarning replikatsiya jarayonida xatolar tufayli sodir bo'lishi mumkin, bu esa dnk zanjirida noto'g'ri asoslar joylashuviga va gen kodining o'zgarishiga olib keladi. nuqtali mutatsiyalar nuqtali mutatsiyalar bitta asos juftligini o'zgartiradi, bu esa oqsilning aminokislota ke...

Bu fayl PPTX formatida 20 sahifadan iborat (1,1 MB). "mutatsiyavauningxillari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mutatsiyavauningxillari PPTX 20 sahifa Bepul yuklash Telegram