o'qituvchilarda hissiy charchash sindromi

PPTX 20 pages 1019.1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1019.1 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg‘ona davlat universiteti pedagogika -psixologiya va sanʼatshunoslik fakulteti amaliy psixologiya yoʼnalishi 4-kurs 22.38-guruh talabasi karimjonov alisherning pedagogika psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti o'qituvchilarda hisiy charchash sindromi reja: kirish i. hissiy charchash sindromi (hcs) tushunchasi va asosiy xususiyatlari ii. o‘qituvchilar va hissiy charchash sindromi: sabablar va omillar iii. o‘qituvchilarda hissiy charchash sindromining oqibatlari iv. hissiy charchash sindromini oldini olish va bartaraf etish usullari v. o‘qituvchilarda hissiy charchash sindromi bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar va tajribalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish bugungi kunda ta’lim tizimida o‘qituvchilar roli juda katta va muhimdir. ular nafaqat bilim beruvchi, balki yosh avlodni tarbiyalash, ularning ijtimoiy va emotsional rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatadigan yetakchi shaxslar hisoblanadi. shu bois, o‘qituvchilarning ruhiy va jismoniy holati ta’lim jarayonining sifatiga bevosita ta’sir qiladi. ayniqsa, uzoq muddat davomida yuqori bosim ostida ishlash, ko‘p va murakkab vazifalarni bajarish, talabalar va ota-onalar bilan doimiy munosabatda bo‘lish kabilar ularning psixologik …

2 / 20

igiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. hissiy charchash sindromi tushunchasi va asosiy xususiyatlari hissiy charchash sindromi (ingliz tilida burnout syndrome) so‘nggi asrlarda ijtimoiy va psixologik tadqiqotlarda keng o‘rganilayotgan mavzulardan biridir. ayniqsa, inson bilan doimiy aloqada bo‘ladigan kasb egalari, jumladan, o‘qituvchilar orasida ushbu sindromning tarqalishi juda yuqori. hissiy charchash sindromi — bu uzoq muddat davomida doimiy stress, psixologik bosim va emotsional zo‘riqish natijasida yuzaga keladigan ruhiy va jismoniy charchoq holatidir. hissiy charchash sindromining ta'rifi hissiy charchash sindromi atamasi birinchi bo‘lib amerikalik psixolog herbert freydenberger tomonidan 1974-yilda ishlatilgan. u ushbu holatni ko‘ngilli faoliyatda faol ishtirok etgan shaxslarda kuzatgan va uning emotsional charchoq, ijtimoiy munosabatlardagi sovuqlik hamda shaxsiy ish faoliyatidan qoniqishning pasayishini o‘z ichiga olishini ta’riflagan. keyinchalik, amerikalik psixolog kristina maslach hissiy charchash sindromini ilmiy ravishda o‘rganib, uning asosiy uch komponentini aniqladi: emotsional charchoq — shaxsning o‘zining ichki energiyasi tugab, ruhiy va jismoniy holatining yomonlashuvi, kuchsizlanishi; depersonalizatsiya — insonning o‘z ishiga yoki mijozlariga nisbatan sovuq, …

3 / 20

isbatan sovuqqonlik, befarqlik ko‘rsatadi. bu esa o‘z navbatida o‘quvchilar bilan munosabatlarning buzilishiga olib keladi. shaxsiy qoniqishning pasayishi: kasbiy muvaffaqiyat va o‘z-o‘ziga ishonch kamayadi. o‘qituvchi o‘z ishining foydasizligi yoki ahamiyatsizligini his qiladi, bu esa ruhiy tushkunlikka olib keladi. hissiy charchash sindromining turlari va darajalari psixologlar hissiy charchash sindromini uch darajada ko‘rib chiqadilar: birinchi daraja — boshlang‘ich bosqichda shaxsda o‘z-o‘zini ishda haddan tashqari talab qilish, katta mas’uliyat his qilish kuzatiladi. emotsional charchoq hali kuchli emas, lekin sezilarli darajada paydo bo‘ladi. ikkinchi daraja — emotsional charchoq yanada kuchayadi, shaxsiy munosabatlarda sovuqlik paydo bo‘ladi. o‘z ishidan qoniqish kamayadi, ijtimoiy faoliyatda susayish kuzatiladi. uchinchi daraja — bu sindromning eng og‘ir bosqichi bo‘lib, bunda shaxsda ruhiy tushkunlik, kasbiy motivatsiya yo‘qolishi, jismoniy va ruhiy sog‘liq muammolari paydo bo‘ladi. ishdan bo‘shash yoki kasbni o‘zgartirish istagi kuchayadi. hissiy charchash sindromini aniqlash usullari bugungi kunda hissiy charchash sindromini o‘lchash va aniqlash uchun turli psixologik testlar va so‘rovnomalar ishlab chiqilgan. eng …

4 / 20

ladi. tashqi omillar — bu ish sharoiti va atrof-muhitga bog‘liq bo‘lgan sabablar, ichki omillar esa shaxsning psixologik holati, xususiyatlari va stressga chidamliligiga bog‘liq. kasbiy (tashqi) omillar a) yuqori ish yuklamasi o‘qituvchilar ko‘pincha ko‘p soatlar davomida faoliyat yuritadilar, bu esa jismoniy va ruhiy zo‘riqishga olib keladi. o‘quv rejalari, darslar tayyorlash, imtihonlarni baholash, ota-onalar bilan uchrashuvlar kabi ko‘p sonli vazifalar o‘qituvchilar uchun doimiy bosim manbai hisoblanadi. bu yuklama nazorat qilinmasa, u hissiy charchash sindromining asosiy sabablaridan biriga aylanadi. b) talabalar bilan munosabatdagi qiyinchiliklar o‘qituvchilarning kundalik faoliyatida talabalar bilan ishlash katta psixologik yuklama tug‘diradi. talabalarning muammolari, o‘zaro munosabatlar, talabalar orasidagi nizolar, ota-onalar bilan yuzaga keladigan mojarolar o‘qituvchilarda stressni kuchaytiradi. ayniqsa, qiyin sharoitda o‘qiyotgan talabalar bilan ishlash hissiy charchashni tezlashtiradi. c) ish sharoitlari va ta’lim tizimining bosimi ta’lim muassasalarining moddiy-texnik bazasi yetarli darajada rivojlanmagan, o‘qituvchilar uchun zarur sharoitlar yaratilmagan joylarda hissiy charchash sindromi ko‘proq uchraydi. shuningdek, ta’lim sohasidagi o‘zgarishlar, yangi qoidalar, sertifikatlashtirish va baholash …

5 / 20

da ular hissiy charchash sindromiga ko‘proq moyil bo‘ladi. b) kasbiy mahorat va malaka darajasi kasbiy malakasi past bo‘lgan o‘qituvchilar o‘z ishida ko‘proq qiyinchiliklarga duch keladi, bu esa stressni kuchaytiradi. shuningdek, o‘z ishiga bo‘lgan ishonch pastligi ham hissiy charchash sindromining rivojlanishiga olib keladi. c) stressni boshqarish qobiliyati stressga qarshi samarali kurashish usullarini bilmaslik va qo‘llay olmaslik ham hissiy charchashni keltirib chiqaradi. psixologik yordam va o‘z-o‘zini boshqarish ko‘nikmalarining yetishmasligi o‘qituvchilarda sindromning paydo bo‘lishiga turtki bo‘ladi. ijtimoiy-madaniy omillar a) jamiyat va ota-onalarning ta’limga bo‘lgan munosabati ba’zan jamiyatda o‘qituvchilarning kasbiga nisbatan hurmat yetarli emasligi, ota-onalarning talabalarning o‘qituvchilarga bo‘lgan munosabatini yomonlashtiruvchi holatlar mavjudligi o‘qituvchilarda hissiy zo‘riqishga sabab bo‘ladi. bunday muhitda hissiy charchash sindromining yuzaga kelish xavfi oshadi. b) kasb obro‘sining kamayishi agar o‘qituvchilar kasbining jamiyatdagi obro‘si pasaygan bo‘lsa, bu o‘z-o‘ziga bo‘lgan ishonch va motivatsiyani susaytiradi. o‘qituvchilar o‘z kasbidan qoniqish hosil qilmasligi hissiy charchashni yanada kuchaytiradi. tashkiliy omillar a) rahbarlik siyosati va qo‘llab-quvvatlash tizimi maktab yoki …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'qituvchilarda hissiy charchash sindromi"

prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg‘ona davlat universiteti pedagogika -psixologiya va sanʼatshunoslik fakulteti amaliy psixologiya yoʼnalishi 4-kurs 22.38-guruh talabasi karimjonov alisherning pedagogika psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti o'qituvchilarda hisiy charchash sindromi reja: kirish i. hissiy charchash sindromi (hcs) tushunchasi va asosiy xususiyatlari ii. o‘qituvchilar va hissiy charchash sindromi: sabablar va omillar iii. o‘qituvchilarda hissiy charchash sindromining oqibatlari iv. hissiy charchash sindromini oldini olish va bartaraf etish usullari v. o‘qituvchilarda hissiy charchash sindromi bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar va tajribalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish bugungi kunda ta’lim tizimi...

This file contains 20 pages in PPTX format (1019.1 KB). To download "o'qituvchilarda hissiy charchash sindromi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'qituvchilarda hissiy charchas… PPTX 20 pages Free download Telegram