oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar: olinishi, xossalari va qo'llanilishi

DOCX 1 стр. 216,3 КБ Бесплатная загрузка

1 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 216,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 1

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 1

foydalanilgan adabiyotlar oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: oksidlar,asoslar, kislotalar va tuzlarning olinishi , xossalari, ishlatilishi.modda tuzilishi tayyorladi: shukirbaev ersultan reja: kirish 1. oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar: olinishi, xossalari va qo'llanilishi 2. modda tuzilishi: atomlardan ion birikmalargacha 3. kimyoviy xossalari, sanoatda qo'llanilishi va atrof-muhitga ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar kimyoning asosiy sinflari bo'lib, ularning xossalari va qo'llanilishi fan va texnologiya sohalarida muhim ahamiyatga ega. ushbu birikmalar turli xil tabiiy jarayonlarda, sanoat ishlab chiqarishida va kundalik hayotda keng qo'llaniladi. modda tuzilishini, atomlar, molekulalar va ionlar o'rtasidagi bog'lanishlarni tushunish ushbu kimyoviy birikmalarning xususiyatlarini va reaksiyalarini izohlash uchun zarurdir. so'nggi yillarda ushbu birikmalarning sintez usullari, xossalari va qo'llanilishini o'rganishga bag'ishlangan tadqiqotlar soni ortib bormoqda. atrof-muhitga ta'siri va xavfsizlik masalalari ham tobora dolzarb bo'lib bormoqda. biroq, ushbu mavzular bo'yicha to'liq va tizimli ma'lumotlar hali ham etishmaydi. ushbu hujjatning maqsadi oksidlar, asoslar, kislotalar va …

2 / 1

am sekin oksidlanish jarayoni bo'lib, uzoq vaqt davomida atmosfera kislorodi ta'sirida temir oksidi hosil bo'lishiga olib keladi. qimmatli metallar, masalan, oltin va platina kislorod bilan reaksiyaga kirmaydi. oksidlarni hosil qilishning yana bir usuli - bu gidroksidlarning parchalanishi yoki karbonatlarning yuqori haroratda qizdirilishidir. misol uchun, metall gidroksidlarini qizdirish natijasida suv ajralib chiqadi va mos metall oksidi hosil bo'ladi. kaltsiy karbonat (ohaktosh) yuqori haroratda qizdirilganda kaltsiy oksidi (ohak) va karbonat angidrid gaziga parchalanadi. bu jarayon sanoatda keng qo'llaniladi. shuningdek, sulfidlarni kuydirish orqali ham oksidlar olinishi mumkin, bunda sulfidlar kislorod bilan reaksiyaga kirishib, mos oksid va oltingugurt dioksidini hosil qiladi. ⚖️ oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlarning qiyosiy jadvali oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlarning olinishi, xossalari va qo'llanilishining qiyosiy tahlili. item olinishi xossalari qo'llanilishi tuzilishi oksidlar elementlar bilan nordon/asosli metallurgiya ionli/kovalent asoslar metall gidroksidlari ishqoriy neytrallash ionli kislotalar nometall oksidlar nordon kataliz kovalent oksidlarning asosiy xossalari oksidlar o'z tuzilishiga ko'ra asosan to'rt guruhga bo'linadi: …

3 / 1

proq energiya talab etiladi. kovalent bog'lanishli nometal oksidlar esa pastroq erish va qaynash nuqtalariga ega. suvda eruvchanligi ham oksidning turiga bog'liq; ba'zi metall oksidlar suvda erimaydi, boshqalari esa gidroksidlarni hosil qilib eriydi. kislotali oksidlar, ko'pincha, suvda erib kislotalarni hosil qiladi. asoslarning olinishi va tasnifi asoslar, odatda, metall oksidlarining suv bilan reaksiyasi natijasida hosil bo'ladi. bu reaksiyadan gidroksidlar, ya'ni tarkibida oh- ionlari bo'lgan birikmalar hosil bo'ladi. ishqoriy metallar (litiy, natriy, kaliy va boshqalar)ning oksidlarining suv bilan reaksiyasi juda ekzotermik bo'lib, kuchli asoslar hosil qiladi. asoslarning kuchliligi ularning suvda dissotsiyalanish darajasiga bog'liq. kuchli asoslar suvda to'liq dissotsiyalanadi, zaif asoslar esa qisman dissotsiyalanadi. asoslar suvda eruvchanligiga qarab ham tasniflanadi. suvda yaxshi eriydigan asoslar ishqorlar deb ataladi. masalan, natriy gidroksid (naoh) va kaliy gidroksid (koh) kuchli ishqorlardir va sanoatda keng qo'llaniladi. suvda kam eriydigan asoslarga mis gidroksid (cu(oh)2) va temir gidroksid (fe(oh)3) misol bo'ladi. asoslarning eruvchanligi ularning qo'llanilish sohalariga ta'sir qiladi; ishqorlar ko'pincha eritma …

4 / 1

so'ndirilgan ohak qurilishda, tuproqni neytrallashda va suvni tozalashda qo'llaniladi. magniy gidroksid (mg(oh)2) esa tibbiyotda antatsid sifatida, ya'ni oshqozon kislotaligini kamaytirish uchun ishlatiladi. ammiak (nh3) o'g'itlar ishlab chiqarishda va tozalash vositalarida qo'llaniladi. har bir asosning o'ziga xos xususiyatlari uning muayyan sohada qo'llanilishini belgilaydi. 📊 asoslarning xossalari va qo'llanilishi ushbu jadval turli asoslarning olinishi, xossalari va qo'llanilish sohalarini taqqoslaydi, shuningdek ularning tuzilishini ko'rsatadi. asos nomi (formulasi) olinish usullari xossalari qo'llanilishi natriy gidroksid (naoh) metall natriyni suv bilan reaksiyasi: 2na + 2h₂o → 2naoh + h₂; natriy xlorid eritmasi elektrolizi kuchli ishqor, korroziv, suvda yaxshi eriydi, sovunli teginish, elektr tokini o'tkazadi sovun ishlab chiqarish, qog'oz ishlab chiqarish, neytrallash jarayonlarida, tozalovchi vositalarda kalsiy gidroksid (ca(oh)₂) kalsiy oksidni (ohakni) suv bilan aralashtirish: cao + h₂o → ca(oh)₂ kuchsiz ishqor, suvda kam eriydi, ohak suvi hosil qiladi, kislotalarni neytrallaydi qurilish (ohak), tuproqni neytrallash, chiqindi suvlarni tozalash, oziq-ovqat sanoati (konservant) kaliy gidroksid (koh) kaliyni suv bilan reaksiyasi: …

5 / 1

talar turli usullar bilan olinishi mumkin, ulardan eng keng tarqalgani - nometal oksidlarining suv bilan reaksiyasidir. oltingugurt trioksidi (so3) suv bilan reaksiyaga kirishib sulfat kislota (h2so4) hosil qiladi. fosfor pentoksidi (p2o5) suv bilan reaksiyaga kirishib fosfat kislota (h3po4) hosil qiladi. shuningdek, metallarning nometallar bilan reaksiyasi natijasida ham kislotalar olinishi mumkin, masalan, vodorodning xlor bilan reaksiyasi xlorid kislota (hcl) hosil qiladi. kislotalarning tuzilishi ularning kuchliligini belgilaydi. kuchli kislotalar suvda to'liq dissotsiyalanib, ko'p miqdorda vodorod ionlarini (h+) ajratib chiqaradi. zaif kislotalar esa qisman dissotsiyalanadi. kislotalarning kuchliligi ularning molekulyar tuzilishiga va bog'lanish energiyasiga bog'liq. masalan, galogen kislotalari (hf, hcl, hbr, hi) ichida vodorod iodid (hi) eng kuchlisi hisoblanadi, chunki h-i bog'lanishi eng zaifdir va osonlik bilan ionlarga ajraladi. kislotalarning tarkibida dissotsiyalanishi mumkin bo'lgan vodorod atomlarining soniga qarab bir asosli (hcl), ikki asosli (h2so4) va uch asosli (h3po4) kislotalarga bo'linadi. 📊 oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar: asosiy ma'lumotlar bu statistika oksidlar, asoslar, kislotalar va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar: olinishi, xossalari va qo'llanilishi"

foydalanilgan adabiyotlar oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: oksidlar,asoslar, kislotalar va tuzlarning olinishi , xossalari, ishlatilishi.modda tuzilishi tayyorladi: shukirbaev ersultan reja: kirish 1. oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar: olinishi, xossalari va qo'llanilishi 2. modda tuzilishi: atomlardan ion birikmalargacha 3. kimyoviy xossalari, sanoatda qo'llanilishi va atrof-muhitga ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar kimyoning asosiy sinflari bo'lib, ularning xossalari va qo'llanilishi fan va texnologiya sohalarida muhim ahamiyatga ega. ushbu birikmalar turli xil tabiiy jarayonlarda, sanoat ishlab chiqarishida va kundalik hayotda keng qo'llaniladi. modda tuzilishini, atomlar...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOCX (216,3 КБ). Чтобы скачать "oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar: olinishi, xossalari va qo'llanilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oksidlar, asoslar, kislotalar v… DOCX 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram