daromad va xarajatlar

PPTX 20 pages 62.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.0 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

daromad va xarajatlar daromad va xarajatlar azizjon raxmatullayev reja: asosiy tushunchalar. daromadlarva xarajatlarni tan olishjarayoni va uning mezonlari. daromad va xarajatlarni tan olish tamoyillari. daromad va xarajatlarni tan olish usullari. kirish daromadlar, xarajatlar, foyda hamda zarar tushunchalarining quyidagi ta`riflari va ularning mohiyati talabaga buxgalteriya hisobining kontseptual asoslarini o`rganish davomida batafsil yoritib berilgandi: daromadlar - bu sub`ektning xo`jalik faoliyatinatijasida, odatda, ijara haqi, foizlar, litsenziya to`lovlari va dividendlar shaklida daromad keltiradigan faoliyat, ya`ni tovarlarning sotilishi, xizmatlarning ko`rsatilishi yoki boshqa shaxslarning xo`jalik sub`ektining resurslaridan foydalanishi natijasida aktivlarning kelib tushishi yoki majburiyatlarning kamayishi orqali ruy beradigan iqtisodiy resurslarning ko`payishidir. xarajatlar - bu aktivlarning kamayishi yoki foydaniko`paytirish maq-sadida xo`jalik faoliyatidan kelib chiqadigan majburiyatlarni o`z zimmasiga olish orqali ro`yberadigan iqtisodiy resurslarning kamayishidir. foyda - buxo`jalik sub`ektigata`sir etadigan asosiy va asosiy bo`lmagan faoliyat, hodisalar, sharoitlar natijasida kapitalning ko`payishi bo`lib, xususiy kapitalgato`lanadigan badallar bundan mustasnodir. zararlar - bu asosiy faoliyatva barcha boshqa operatsiyalar, hodisalar, sharoitlar natijasida xususiy kapitalining …

2 / 20

alik sub`ektlari oddiy faoliyati davomida olingan daromadlar, shu jumladan mahsulotni sotish (ishlarni bajarish vaxizmat ko`rsatish)dan olingan daromadlar, olingan foizlar, dividendlar, royaltilarva boshqalar tushuniladi.” (o`zbekiston respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standartlari, toshkent, 2004 y ,38-bet). daromadlarva xarajatlarni tan olishjarayoni va uning mezonlari. xo`jalik faoliyatidan olinadigan daromadlar va xarajatlarni hisobga olishdagi asosiy masala ularni tan olish paytini aniqlash hisoblanadi. daromad va xarajatlarni tan olish ularni modda sifatida moliyaviy hisobotlarga kiritilish jarayonidir. buxgalter daromad va xarajatlarni moliyaviy hisobot moddasi sifatida tan olishi uchun quyidagi : sotish yoki boshqa turdagi daromad yoki xarajatni yuzaga keltiruvchi xo`jalik muomalasi tahlil qilinib, u amalga oshirilgan sana o`rnatiladi; xo`jalik muomalasi natijasida yuzaga kelgan daromad yoki xarajat qiy-mati aniqlanadi; xo`jalik muomalasiga nom berish orqali moliyaviy hisobotning u yoki bu moddasiga taalluqli ekanligi belgilanadi, ya`ni turkumlanadi. masalan: mahsulot sotishdan tushum yoki daromad, ijara daromadi, foiz ko`rinishidagi daromadlar va hokazo. turkumlash odatda jurnallarga ikki yoqlama yozuvlarni yozish orqali amalga oshiriladi. ikki yoqlama …

3 / 20

natijalar to`g`risidagi hisobotlarga kiritiladi, chunki ular ana shu hisobot davrida ishlab topilgan daromadlarga tegishlidir deb hisoblanadi. bu tan olish paytida muvofiqlik tamoyilining namoyon bo`lishidir. masala: “navbahor mchj” 2025-yil 20-dekabrda xaridorga 10 000 000 so‘mlik mahsulot sotdi. mahsulotning tannarxi — 6 000 000 so‘m. xaridor to‘lovni 2026-yil yanvarda amalga oshiradi. mahsulot 2025-yil 20-dekabrda yetkazilgan, ya’ni mulk huquqi xaridorga o‘tgan. talab qilinadi: daromad va xarajatlarni tan olish davrini aniqlash. shu asosda buxgalteriya yozuvlarini (provodkalarni) tuzish. 1. mahsulot sotilganda (daromadni tan olish): debet 4010 – xaridorlar va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar kredit 9010 – mahsulot (ish, xizmat)larni sotishdan olingan daromad summasi: 10 000 000 so‘m 2. sotilgan mahsulotning tannarxini hisobdan chiqarish: debet 9010 – mahsulot (ish, xizmat)larni sotish tannarxi kredit 2810 – tayyor mahsulotlar summasi: 6 000 000 so‘m 3. xaridordan to‘lov kelib tushganda (keyingi davrda): debet 5110 – hisob-kitob schyoti kredit 4010 – xaridorlar va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar summasi: 10 000 000 so‘m …

4 / 20

nazaridan buxgalteriya balansida majburiyat sifatida aks ettirilgan mablag`larni to`lash yokixizmat ko`rsatish majburiyatini yuklaydi. moliyaviy natijalar to`g`risidagi hisobotda ushbu davrga tegishli bo`lgan daromadlar va xarajatlar aks ettirilishi kerak. hisoblash tamoyili muvofiqlik tamoyiliga to`g`ri keladi, ya`ni daromad pul mablag`lari olinganda emas, tovar sotilganda yoki xizmat ko`rsatilganda hisoblanadi. hisoblash tamoyili qo`llanilganda xarajatlar pul mablag`lari to`langan vaqtidan qat`iy nazar ular bilan bog`liq bo`lgan daromad tan olingan davrda tan olinadi. masala: “andijon qurilish mchj” 2025-yil 10-noyabrda binoga ta’mirlash xizmatini ko‘rsatish bo‘yicha 15 000 000 so‘mlik shartnoma tuzdi. ish 2025-yil 20-dekabrda to‘liq bajarildi. xizmatni bajarish uchun sarflangan xarajatlar — 9 000 000 so‘m. buyurtmachi to‘lovni 2026-yil 15-yanvarda amalga oshiradi. tahlil: xizmat 2025-yil dekabrda to‘liq bajarilgan → daromad 2025-yilda tan olinadi. xizmatni bajarish uchun sarflangan xarajatlar ham shu daromad bilan bog‘liq → xarajat ham 2025-yilda tan olinadi. to‘lov 2026-yilda kelgani sababli, u faqat pul tushumi, daromad emas. buxgalteriya yozuvlari (provodkalar): 1. 2025-yil 20-dekabrda (xizmat bajarilganda): debet 4010 …

5 / 20

anishi, ularni tan olish jarayoni hamda tamoyillarining xususiyatlari amalda daromad vaxarajatlarni tan olishning turlicha usullaridan foydalanishni belgilab beradi. daromad va xarajatlarni tan olish usullari asosan iqtiso-diyotning turli xil sohalari xususiyatlaridan kelib chiqib mahsulot yoki tovarni jo`natish, bajarilgan ishlarni topshirish payti bilan belgilanadi. daromadlarni tan olishning turlicha holatlarini quyidagicha tasniflash mumkin: 1. mahsulotniyoki tovarni jo`natish payti (sotish payti)da tan olingan daromad; 2. mahsulot yoki tovarni jo`natish paytidan keyin tan olingan daromad; 3. mahsulot yoki tovarni jo`natgunga qadar tan olingan daromad. daromadlarni tan olish bo`yicha keltirilgan uchta holatning har birining o`ziga xos jihatlari mavjud bo`lib, ana shu jihatlari daromadlarni hisobga olish tartibini belgilab beradi. 1) mahsulotni yoki tovarni jo`natish paytida daromadni tan olish. mahsulotni yoki tovarni jo`natish paytida daromadni tan olishning quyidagi usullari mavjud: kassa usuli hisoblash usuli kassa usuli daromadni tan olishning ikkala shartlari - shartnomani bajarish va tushum olish mavjud bo`lgan hollarda qo`llaniladi. daromadni tan olishning ikkala sharti ham odatda …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "daromad va xarajatlar"

daromad va xarajatlar daromad va xarajatlar azizjon raxmatullayev reja: asosiy tushunchalar. daromadlarva xarajatlarni tan olishjarayoni va uning mezonlari. daromad va xarajatlarni tan olish tamoyillari. daromad va xarajatlarni tan olish usullari. kirish daromadlar, xarajatlar, foyda hamda zarar tushunchalarining quyidagi ta`riflari va ularning mohiyati talabaga buxgalteriya hisobining kontseptual asoslarini o`rganish davomida batafsil yoritib berilgandi: daromadlar - bu sub`ektning xo`jalik faoliyatinatijasida, odatda, ijara haqi, foizlar, litsenziya to`lovlari va dividendlar shaklida daromad keltiradigan faoliyat, ya`ni tovarlarning sotilishi, xizmatlarning ko`rsatilishi yoki boshqa shaxslarning xo`jalik sub`ektining resurslaridan foydalanishi natijasida aktivlarning kelib tushishi yoki ...

This file contains 20 pages in PPTX format (62.0 KB). To download "daromad va xarajatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: daromad va xarajatlar PPTX 20 pages Free download Telegram