tuberkulyoz etiologiyasi va patogenezi

PPTX 24 pages 7.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.7 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

tuberkulyoz etiologiyasi va patogenezi mikobakteriya taksonomiyasi va tasnifi 1.o’sishi tezligi va uning qulay harorati,pigment hosil qilish xususiyati bo’yicha 2.komplekslarning klinik ahamiayti bo’yicha tuberkulyoz chaqiradigan mikobakteriy turlari m.sargae m.pinnipeddi m.africanum m.bovis m.microtti m.canetti m.tuberculosis tuberkulyoz bolmagan qogan mikobakteriyalar turi scrofulaceum m.intracellulare m.ovarum m.fortuitum m.chelonae m.terrae ekmalarning farqi asosida ranon tomonidan tuzilgan mikobakteriyalar guruhi 1-guruh fotoxromogen mikobakteriyalar bu guruhga qo-rong'ilikda o'stir-ganda pigment hosil bo'l-maydigan, lekin yorug'likda saqlaganda yorqin sariq yoki sarg'ish zarg'aldoq pigment hosil qiladigan mikobakteriyalar kiradi . bu guruhdagi potensial patogen shtammlarga-m.asiaticum, m.kansasii, m.marinum va m.simiaelar kiradi. bu guruhdagi mikobakteriyalar orasida tez o'suvchi (m.marinum) va sekin o'suvchilari (m.asiaticum, m.kansasii) bor. o'sish uchun qulay harorat m. simiaega 25°s, m. marinumga 32-33°s, m. asiaticumga 37°s ni tashkil qiladi. ii guruh - skotoxromogen mikobakteriyalar (yunoncha scotos - qorong'ilik). bu guruhdagi mikobak-teriyalar qorong'ilikda pigment hosil qiladi. o'sish tezligi 30-60 kun. bu guruhga m.aquae (m. gordonae) va m.scrofulaceum kiradi . rasm . skotoxromogen mikobakteriyalar bu guruhga …

2 / 24

asm tez o'sadigan mikobakteriyalar m.tuberculosis evolyusion yosh hosiladir. so'nggi paytlarda m.tuberculosisni oila yoki klasterlarga bo'linish moyilligi kuzatilmoqda. beijing oilasiga kiruvchi shtammlarning klonal xatti-harakati tuberkulyozning mikrochaqnashini chaqirish xususiyatiga ega mikobakteriyalar morfologiyasi tuberkulyoz miko-bakte-riyasini karbolli fuksin bilan boʻyaganda ingichka, sal qiyshaygan, pushti-qizil rangli, turli miqdorda granulalar saqlagan tayoqchalar ko'rinadi. mikobakteriya uzunligi o'rtacha 1-10 mkm, eni 0.2-0.7 mkmni tashkil qiladi. ba'zida egilgan yoki burmali shakllarini ko'rish mumkin. yakka, juft yoki guruh boʻlib joylashgan mikroorganizmlar boshqa preparatlarning havorang fonida yaxshi ajralib turadi. bakterial hujayralar ko'pincha «v» rim raqami ko'rinishida joylashadi. rasm . kislotaga chidamli mikobakteriyalar. sw. 1000. sil-nelsen bo'yicha bo'yalgan. preparatda o'zgargan koksimon, kislotaga chidamli, dumaloq yoki mitseliysimon strukturali qo'zg'atuvchining shakllari ham bo'lishi mumkin. bu holatda musbat javob qo'shimcha tadqiqot usullari orqali tasdiqlanishi kerak. hujayra devorini tuzilishi mikobakteriyning hujayra devori solishtirganda eng murakkab tuzilgan . boshqa prokariotlarniki bilan ayni vaqtda grammanfiy bakteriyalarga o'xshab ikki qavat membranasi bo'ladi, mikobakteriyning hujayra devori bir nechta qavatlardan iborat, …

3 / 24

l kislotalari erkin sulfolipidlar va kord-fa sifatida hujayra yuzasida joylashib, bu m. tuberculosisni chilvir ko'rinishida koloniyalar hosil qilishiga sabab bo'ladi. mikol kislotalari mikobakteriyaning struktur tuzilishi, fiziologiyasida o'ziga xosligi hamda kalit rolini o'ynashi, etiotrop davolashda mikobakteriyalarni yaqqol nishonga aylantiradi. tuberculosis hujayra devorining tuzilishi. glikolipidlar qavati "mikozidlar" deb nomlanadi va ba'zida ular mikrokapsula bilan solishtiriladi. mikozidlar strukturasi va funksional holati bo'yicha grammanfiy bakteriyalarning tashqi membranasidagi lipopolisaxaridlarni eslatadi, lekin ularda agressivlik xususiyati yo'q, shunga qaramay ular zaharli va granulyoma hosil boʻlishiga olib keladi (kord omil va sulfolipidlarga o'xshab). hujayra membranasi va hujayra qobig'i qatlamlaridan kanallar yoki teshiklar o'tgan boʻlib, ularni moddalar diffuziyasi boshqaruvini ta'minlovchi qisqa muddatda yashovchi sust teshiklar va energiyaga qaram transport moddalarni ta'minlovchi uzoq muddat yashovchi kanallarga boʻlish mumkin. mikobakteriya hujayra devorining yana bir qismi bo'lib lipoarabinomannan hisoblanadi. u plazmatik membranadan chiqib, hujayra devori orqali o'tadi va uning yuzasiga chiqadi. bu tomondan u grammanfiy bakteriyalardagi lipoteyx kislotalariga yoki grammanfiy bakteriyalardagi lipopolisaxaridli …

4 / 24

a bo‘yaladi mycobacterium bovis – odatda sigirlarda uchraydi, odamga sut orqali yuqishi mumkin mycobacterium africanum – afrika mintaqalarida uchraydi mycobacterium microti – asosan hayvonlarda infeksiya manbai: faol sil bilan kasallangan odam (asosan o‘pka sili) bakteriyalar yo‘tal, aksa urish, nafas chiqarish orqali havo-tomchi yo‘li bilan yuqadi yuqtirish yo‘llari: 1. havo-tomchi yo‘li (eng asosiy yo‘l) 2. kamdan-kam hollarda – kontaminatsiyalangan oziq-ovqat (masalan, sigir suti orqali) 3. juda kam hollarda – teri orqali, transplantatsiya, yoki intrauterin (ona qornida) yuqtirish xavfini oshiruvchi omillar: immunitetning zaiflashuvi (masalan, oiv-infeksiya) yomon ijtimoiy-gigiyenik sharoitlar to‘yib ovqatlanmaslik sil bilan uzoq aloqada bo‘lish ichimlik va narkotik vositalardan foydalanish mikobakteriyaning o‘zgaruvchanligi va yashash shakli bakteriya persistensiyasi alohida patogenetik ahamiyatga ega. in vitro ‘ya in vivo laborator tajribalar shuni ko‘rsatdiki, bakteritsid bo‘lgan izoniazid va pirazinamid preparatlari mikobakteriyalarni faqat ulaming ko‘payish davridagina nobud qiladi, agarmikobakteriyalarning metabolik faolligi sust davrda bo'lsa (ya’ni akterial o'sish deyarli to'liq to'xtagan va bakteriyalami “uyqu holatida” deyish mumkin), bakteritsid …

5 / 24

tashgari matriks qalinligini oshirishga yo'nalgan nisbatan sust metabolik faoliyatda bo'ladi. bundan tashqari mikobakteriyada genetik materiallar to‘ planishi sodir bo'lib, u qulay sharoit yuzaga kelganda hujayraning me’yoriy faoliyatining tiklash ehtimolini oshirish imkonini beradi. standart mikrobiologik usullar bilan l-shaklni aniglash giyin. tuberkulyoz patogenezi tuberkulyoz mikobakteriyasi organizmga turli yo'llar bilan tushishi mumkin: aerogen, enteral (oshqozon-ichak yo'li orqali), shikastlangan teri va shilliq qavatidan, homila rivojlanayotganda yo'ldosh orqali. biroq asosiy yuqtirish yo'li aerogen hisoblanadi. aerogen yuqishda bronxlarga tushgan, tarkibida mikroorganizmlar saqlagan chang bo'lakchalari, shilliq tomchilar, so'lak va balg'amni qisman chiqarib tashlashga imkon beradigan mukotsilliar klirens tizimi ma'lum bir himoya rolini o'ynaydi. enteral yuqishda ichaklarning so'ruvchi funksiyasi ma'lum bir ahamiyatga ega bo'lishi mumkin mikobakteriya kirgan joydagi mahalliy oʻzgarishlar, avvalambor fagotsitoz vamikobakteriyaning parchalanishini amalga oshiradigan, makrofaglar ishtirokidagi himoya reaksiyasining eng mukammal shakli o'rin oladigan, polinuklear hujayralarning reaksiyasiga bog'liq. makrofaglar va mikobakteriyalarning oʻzaro ta'siri natijasida immunitet holati, tuberkulyoz infeksiyasi jarayonida rivojlanadigan sryus darajasi, shuningdek, boshqa bir qancha omillar, …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuberkulyoz etiologiyasi va patogenezi"

tuberkulyoz etiologiyasi va patogenezi mikobakteriya taksonomiyasi va tasnifi 1.o’sishi tezligi va uning qulay harorati,pigment hosil qilish xususiyati bo’yicha 2.komplekslarning klinik ahamiayti bo’yicha tuberkulyoz chaqiradigan mikobakteriy turlari m.sargae m.pinnipeddi m.africanum m.bovis m.microtti m.canetti m.tuberculosis tuberkulyoz bolmagan qogan mikobakteriyalar turi scrofulaceum m.intracellulare m.ovarum m.fortuitum m.chelonae m.terrae ekmalarning farqi asosida ranon tomonidan tuzilgan mikobakteriyalar guruhi 1-guruh fotoxromogen mikobakteriyalar bu guruhga qo-rong'ilikda o'stir-ganda pigment hosil bo'l-maydigan, lekin yorug'likda saqlaganda yorqin sariq yoki sarg'ish zarg'aldoq pigment hosil qiladigan mikobakteriyalar kiradi . bu guruhdagi potensial patogen shtammlarga-m.asiaticu...

This file contains 24 pages in PPTX format (7.7 MB). To download "tuberkulyoz etiologiyasi va patogenezi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuberkulyoz etiologiyasi va pat… PPTX 24 pages Free download Telegram