ruhiy kasalliklarning etiologiyasi va patogenezi

DOC 166 стр. 1,9 МБ Бесплатная загрузка

166 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,9 МБ

Тип файла DOC

Страницы 166

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 166

n ruhiy kasalliklarning etiologiyasi va patogenezi ruhiy kasalliklarning sabablari turlichadir. ruhiy kasalliklarni kelib chiqishi haqidagi tushunchalarda ko'p noaniqliklar bor. ruhiy kasalliklarga ko'pgina omillar sabab bo'ladi. ruhiy kasalliklarning kelib chiqishi, rivojlanishi, kechishi va yakuni uni keltirib chikargan sabab, muxitning turli zararli ta'sirotlari, tashqi (ekzogen) va ichki (endogen) omillarning o'zaro munosabatiga bog'liqdir. shunday qilib, ruhiy xastaliklarning sabablari ichki va tashqi omillarga bo'linar ekan. endogen omillarga irsiyat, nerv faoliyatining holati, odamning konstitutsional va xastalikdan oldingi davridagi xususiyatlari, jinsi, yoshi, organizmning immunologik va reaktiv holatlari kiritiladi. ekzogen omillarga infektsion (gripp, surunkali tonzillit, revmatizm, brutsellyoz, terlama kasalliklari, zaxm, spid, entsefalitlar, meningo-entsefalitlar va hokazolar), intoksikatsiyalar (alkogolizm, narkomaniyalar, giyohlar, sanoat va qishloq xo'jalik zaharlari), bosh miya jarohatlari, tananing o'tkir yoki surunkali kasalliklari (yurak-qon tomirlari, o'pka, me'da, hazm yo'llarining kasalliklari), endogen bezlar faoliyatining buzilishlari (qalqonsimon, me'da osti, buyrak usti va boshq), bosh miya tomirlarining kasalliklari (tserebral arterioskleroz, xafaqon kasalligi), bosh miya o'smalari va parazitlari (exinokokk, tsistitserkoz, ruhiy jarohatlar …

2 / 166

ning kelib chiqishida boshqa kasalliklardagi kabi ichki va tashqi muhit ta'siri hal etuvchi ahamiyatga ega. sabab hamma vaqt ham kasallikni paydo qilavermaydi, balki ma'lum sharoitlar bo'lgandagina uni yuzaga keltiradi, bu fikr barcha sabablarga ham tegishlidir. infektsiya qo'zg'ovchilari organizmga tushganda ba'zilari albatta kasallik qo'zg'aydi (o'lat), boshqalari ma'lum bir sharoit bo'lgandagina (gripp, bo'g'ma, ichburug') kasallik paydo qiladi. har qanday infektsiya kasallik paydo qilmaganidyoq har bir infektsion xastalik ham psixoz keltirib chiqarmaydi. nima uchun bitta sabab, masalan, gripp, bir hodisada o'tuvchi, boshqasida surunkali psixoz chaqiradi, juda ko'p odamlarda esa hech qanday ruhiy o'zgarishlarsiz o'tadi, degan savolga javob topish qiyindir. ruhiy jarohatga nisbatan ham shunday hol ro'y beradi, ya'ni bir holatda o'tuvchi, boshqasida surunkali psixoz, uchinchisida esa hech qanday o'zgarish paydo qilmaydi. kasallikning sababi o'ziga xos usulda ta'sirotni qabul qila oladigan organizmning kasallik chaqiruvchi ta'siri bilan o'zaro munosabati jarayonidir. masalan, hatto bir xil rasmiy asosga ega bo'lgan bir tuxumli egizaqlarda birining shizofreniya yoki maniakal-depressiv …

3 / 166

va xomilaning zararlanishi ham ma'lum ahamiyatga egadir. homiladorlik davrida onadagi xastaliklar (infektsion, alkogol intoksikatsiyasi, somatik, endokrin va boshqa kasalliklar), homiladorlik toksikozi, jismoniy va ruhiy jaroxatlar, tug'ish vaqtidagi kasalliklar xomilaning holatiga ta'sir ko'rsatib, u yoki bu ruhiy o'zgarishlar yoki kasalliklarni paydo qilishi mumkin. 20 — 30 yosh orasida shizofreniya eng ko'p uchraydi, o'rta va katta yoshda anchagina kamayadi. jinsning ta'siri, ayniqsa qarilik involyutsion, tomirlar, alkogolizm, alkogolli va jarohat psixozlarida, bangilikda, maniakal-depressiv psixozlarda yaqqol bilinadi. qarilik boshlanishida, qarilikda maniakal-depressiv psixozlar ayollarda ko'proq uchraydi. ijtimoiy xayot tarzi bilan bog'liq bo'lgan alkogolizm psixozlari, bangiliq jarohat; tomirlar, zaxm psixozlari erkaklarda ko'proq uchrashi tabiiydir. shizofreniyaga kelganda erkaklar va ayollar baravar kasallanadilar. davriy kechuvchi endogen psixozlar uchun mdp, tutqanoq, asosan mavsumiy omillar ma'lum ahamiyatga egadir. shunday qilib, kasallik sabablari ham, ularning paydo bo'lish sharoitlari ham ichki va tashqi bo'lishi mumkin. klinik amaliyotda ko'pincha kasallikning aniq sababi va sharoitlarini, kasallik rivoji davomida sabab va oqibatlarini aniqlash juda qiyin …

4 / 166

r sababdan paydo bo'ladigan kasalliklarning rivojlanish mexanizmi turlicha bo'lsa, nozologik mustaqil kasallikka kiritilmaydi. etiologiyasi jixatidan bir hil, nozologik jihatidan har turli bo'lgan kasalliklarga zaxm psixozi, orqa miyaning qurishi, rivojlanuvchi falajliklarni kiritish mumkin. bu barcha kasalliklar zaxm infektsiyasi tufayli vujudga kelsada, ammo ularning patogenezi o'zgacha va bularni nozologik turli kasalliklar deb qaraladi. oq alahlash, alkogolli gallyutsinoz, alkogoldan rashk vasvasasi, korsakov psixozi haqida ham shunday deyish mumkin. ularning etiologiyasi bitta — surunkali alkogolizm, ammo patogenezi turlicha bo'lgani uchun har biri alohida kasallik deb qaraladi. shuning bilan birga turli sabablar bir xil patogenezga ega bo'lishi mumkin. masalan, deliriy (alahlash) sabablari bo'lib ko'pgina infektsiyalar, miya jaroxati, zaharlanishlar, tana kasalliklari xizmat qilishi mumkin. ammo alohida olingan na sabab, na patogenez nozologik shakl mohiyatini ochib berolmaydi. nozologik shaklda etiologiya va patogenez birlikda bo'ladi. etiologiya va patogenez birligi barcha ruhiy kasalliklarda ham o'rganilgan emas. bir qator ruhiy kasalliklarning sababi topilgan bo'lsa ham patogenezi xali tekshirilmagan. boshqalarida esa …

5 / 166

lardir. o'tkir kechadigan ruhiy sindrom va kasalliklarning davomiyligi minut, soat, kun va kam hollarda— haftalab davom etadi. ruhiy kasalliklarning boshqa qismi sekin rivojlanadi (zimdan), shunda ruhiy sog'lomlik va kasallik orasi aniq bo'lmay qoladi, kasallikning boshlanish sanalarida yillab xato qilinishi mumkin. shunga o'xshash sezilarsiz, aniqmas, asta-sekin boshlanuvchi holat surunkali kechadigan kasalliklarga shizofreniya, tutqanoq, alkogolli paranoidlar (rashk vasvasasi) va surunkali gallyutsinozlar uchun xosdir. ruhiy kasalliklar kechishi bo'yicha progredientli va gredientsizlarga bo'linadi. kasallik progredientli usulda kechsa kasallik holati asta-sekin yomonlashib, og'irlashib, doimiy mayiblikka olib boradi. miyaning organik kasalliklari (keksalik psixozi, ayniqsa miya jaroxatidan keyin paydo bo'lgan zaxm psixozlari, tomir psixozlari, ayniqsa miyaga qon qo'yilgandan so'ng va boshqalar), alkogolizm, nashavandliq shizofreniya, tutqanoq va boshqalar aqlsizlikka olib keladi. kasallik chegaralarida progredient darajalari turlicha bo'lishi mumkin. masalan, oz progredientlisiga rekurrent shizofreniya, qo'pol progredientlisiga yomon kechuvchi, o'smirlarda bo'ladigan kasallikni kiritish mumkin. ruhiy kasalliklarning kechishi uzluksiz yoki xurujsimon bo'lishi mumkin. uzluksiz davom etganda kasallik kechishi davriy bo'lib (qaytalanuvchi) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 166 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ruhiy kasalliklarning etiologiyasi va patogenezi"

n ruhiy kasalliklarning etiologiyasi va patogenezi ruhiy kasalliklarning sabablari turlichadir. ruhiy kasalliklarni kelib chiqishi haqidagi tushunchalarda ko'p noaniqliklar bor. ruhiy kasalliklarga ko'pgina omillar sabab bo'ladi. ruhiy kasalliklarning kelib chiqishi, rivojlanishi, kechishi va yakuni uni keltirib chikargan sabab, muxitning turli zararli ta'sirotlari, tashqi (ekzogen) va ichki (endogen) omillarning o'zaro munosabatiga bog'liqdir. shunday qilib, ruhiy xastaliklarning sabablari ichki va tashqi omillarga bo'linar ekan. endogen omillarga irsiyat, nerv faoliyatining holati, odamning konstitutsional va xastalikdan oldingi davridagi xususiyatlari, jinsi, yoshi, organizmning immunologik va reaktiv holatlari kiritiladi. ekzogen omillarga infektsion (gripp, surunkali tonzillit, revma...

Этот файл содержит 166 стр. в формате DOC (1,9 МБ). Чтобы скачать "ruhiy kasalliklarning etiologiyasi va patogenezi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ruhiy kasalliklarning etiologiy… DOC 166 стр. Бесплатная загрузка Telegram