davlat va huquq nazariyasi

PPTX 27 pages 9.6 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.6 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

cyber crime: a growing global threat davlat va huquq nazariyasi 3-mavzu:“davlat haqida umumiy taʼlimot.”. reja: 1. davlatning tushunchasi va mohiyati 2. davlatning mohiyati haqidagi turli nazariyalar 3. davlatning asosiy va qoʻshimcha belgilari 4. davlat tipologiyasi. davlatning tushunchasi va mohiyati davlat siyosiy tizimning asosiy subyekti bo‘ib, jamiyat uchun hayotiy muhim bo‘lgan funksiyalarni bajaradi va uning bir butunligini ta’minlaydi. davlat fuqarolarning huquq va erkinliklarini kafolatlashga, jamiyatda mustahkam va insonparvar bo‘lgan huquq-tartibotni qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi. qadimgi rimlik faylasuf mark tulliy sitseron davlatni umumiy huquqiy tartibot sifatida tushungan. alisher navoiy o‘z asarlarida adolatli davlatdagina farovonlik bo‘lishi g‘oyasini ilgari surgan. nemis faylasufi immanuil kant “davlat bu huquqiy qonunlarga bo‘ysunadigan ko‘pchilik insonlar uyushmasidir” deb yozgan. davlat (umumijtimoiy mazmunda) — bu muayyan hududda oliy hokimiyatni amalga oshiruvchi, maxsus boshqaruv apparatiga ega bo‘lgan, jamiyatdagi barcha ijtimoiy-siyosiy guruhlarning manfaatlarini ifoda etuvchi, ularni birlashtirib va muvofiqlashtirib turuvchi siyosiy tashkilot; davlat (yuridik mazmunda) — bu muayyan hududda ommaviy hokimiyatni amalga oshiradigan, …

2 / 27

n. mazkur nazariyaning bosh g‘oyasi, go‘yo xalq ommasi davlatni idora etishga qodir emas, shuning uchun boshqarish jamiyatning hukmron doirasi — elitasi tomonidan amalga oshirilishi lozim. elita tarkibi turli belgilar (kelib chiqishi, ma’1umoti, tajribasi, qobiliyati kabilar)ga qarab aniqlanadi. mazkur nazariyaning salbiy jihati shundaki, unda aholining muayyan darajada hokimiyat ishlaridan chetlashtirilishi nazarda tutiladi. texnokratik nazariya. mazkur nazariya xx asrning 20-yillarida vujudga kelgan bo‘lib, 60—70-yillarida ancha keng tarqalgan. mazkur nazariyaga ko‘ra jamiyatni mutaxassis-boshqaruvchilar, ya’ni menejerlar idora etishlari lozim. chunki aynan ular jamiyatning haqiqiy ehtiyojlarini, uning eng maqbul rivojlanish yo‘llarini, buning uchun zarur vositalarni aniqlashga qodirdirlar. bunday nazariya vakillari davlatni katta bir korporatsiya sifatida tasavvur qiladilar. plyuralistik demokratiya nazariyasi. mazkur nazariya xx asrda yuzaga kelgan bo‘lib, ushbu nazariya rivojlangan mamlakatlardagi davlat hokimiyati uchun kurash olib borayotgan ham sotsial-demokratik, ham liberal qarashlarga ega bo‘lgan kuchlarning manfaatlarini o‘zida ifodalaydi. umumiy farovonlik davlati nazariyasi. mazkur nazariya ikkinchi jahon urushidan keyin vujııdga kelgan bo‘1ib, uning namoyandalari davlatning ijtimoiy …

3 / 27

ida tarixiy materializm va sinfiy kurash g‘oyalari yotadi (k. marks, f. engels). konvergensiya nazariyasi. ushbu nazariya davlatning istiqboldagi rivojini bashorat qiluvchi nazariyalardan biri sifatida xx asrning 50—60-yillarida yuzaga kelgan. ma’lumki, xx asrning o‘rtalarida jahon miqyosida ikki tizim (kapitalistik va sotsialistik lager) shakllangan. mazkur nazariya vakillarining fikricha, har ikkala tipdagi davlatlarning mohiyatida ham ijobiy va salbiy jihatlar mavjud. davlatning asosiy va qoʻshimcha belgilari. davlatning belgilari uning ichki mazmuni va mohiyatini o‘zida ifoda etadi. manbalarda davlatning asosan quyidagi belgilari ko‘rsatiladi: aholining hududiy asosga ko‘ra birlashganligi. hozirgi zamon yuridik fanida davlat hududi deganda, muayyan davlatning suvereniteti tatbiq etiladigan aniq chegaralangan hudud nazarda tutiladi. davlat hududi o‘z ichiga quruqlik, suv, yer osti va havo makonlarini qamrab oladi. shu hududda yashaydigan aholi davlatning fuqarosi hisoblanadi. maxsus boshqaruv apparatining mavjudligi. davlat o‘z oldiga qo‘ygan vazifa va funksiyalarini amalga oshirish hamda jamiyat ustidan boshqaruvni tashkil etish uchun murakkab mexanizm (apparat)ga ega bo‘ladi. maxsus tarzda tashkil etilgan ushbu …

4 / 27

quqiy tartibga solish orqali jamiyatda qonuniylik, huquqiy tartibot va ijtimoiy adolat o‘rnatadi. huquq davlat va davlat hokimiyati faoliyatini aniq huquqiy tartibga bo‘ysundiradi. soliq tizimiga egaligi. faqat davlatgina aholidan rasmiy tartibda soliq yig‘ish huquqiga ega. davlat hududida yashayotgan barcha shaxslar davlat xazinasiga, ya'ni byudjetiga majburiy tartibda qonunchilikda belgilangan soliqlarni to‘lab borishlari shart. soliqlardan tashqari davlat foydasiga boshqa yig‘imlar va davlat bojlari ham undiriladi. ular yordamida davlatning faoliyat yuritishi uchun zarur bo‘lgan moddiy-moliyaviy baza shakllantiriladi. ushbu moddiy baza asosida davlat organlari faoliyati moliyalashtiriladi hamda iqtisodiyot, tabiatni muhofaza qilish, ta'lim, sog‘liqni saqlash va boshqa ijtimoiy sohalar yuzasidan davlat dasturlarining amalga oshirilishi ta'minlanadi. suverenitetga egaligi. davlat suvereniteti bu – davlatning siyosiyhuquqiy xususiyati, belgisi bo‘lib, u davlat hokimiyatining oliyligi va mustaqilligida ifodalanadi. davlat hokimiyatining oliyligi quyidagilarda ko‘rinadi: davlat hokimiyatining umumiyligi, ya'ni uning hokimiy kuchi, ta'siri butun mamlakat hududiga, barcha aholiga, hamma tashkilot va muassasalarga, barcha siyosiy partiyalar va jamoat tashkilotlariga tarqalishida ifodalanadi; davlat hokimiyatining o‘ziga …

5 / 27

nopol huquqga egaligida ifodalanadi. demak, davlat hokimiyatining xususiyati (atributi) sifatida suverenitet – ma’lum bir hududda oliy hokimiyatga egalik, davlatning ichki va tashqi siyosatdagi to‘la mustaqilligidir. hokimiyat — umumiy ma’noda muayyan sub’ektning (individ, jamoa, tashkilot) boshqa sub’ekt (individ, jamoat, tashkilot) irodasini o‘z manfaatlariga bo‘ysundirishiga oid munosabatlar tushuniladi. muayyan hodisa sifatida hokimiyat quyidagi jihatlarga ega: hokimiyat ijtimoiy hodisa hisoblanadi. hokimiyat jamiyat rivojlanishining barcha bosqichlariga xos bo‘lgan hodisadir. hokimiyat faqat ijtimoiy munosabatlar doirasidagina amalda bo‘ladi. hokimiyat munosabatlari ikki tomonlama ko‘rinishga ega bo‘lib, uning muayyan bir subyekti hokimiyat subyekti bo‘lsa, ikkinchi tomoni esa hokimiyatga bo‘ysunuvchi subyekt hisoblanadi. hokimiyatning eng muhim belgilaridan biri, bu uning muayyan kuchga egaligidadir. bunday kuch turli xil shaklda bo‘lishi mumkin, ya’ni harbiy kuch, avtoritet kuchi, ishonch, estetik ta'sir va boshq. hokimiyatni turli xil mezonlar bo‘yicha tasniflash mumkin. xususan, ijtimoiy darajalariga ko‘ra u quyidagicha tasniflanadi: butun jamiyat doirasidagi hokimiyat; u yoki bu jamoa doirasidagi hokimiyat; ikki individ munosabatlari o‘rtasidagi hokimiyat. davlat …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat va huquq nazariyasi"

cyber crime: a growing global threat davlat va huquq nazariyasi 3-mavzu:“davlat haqida umumiy taʼlimot.”. reja: 1. davlatning tushunchasi va mohiyati 2. davlatning mohiyati haqidagi turli nazariyalar 3. davlatning asosiy va qoʻshimcha belgilari 4. davlat tipologiyasi. davlatning tushunchasi va mohiyati davlat siyosiy tizimning asosiy subyekti bo‘ib, jamiyat uchun hayotiy muhim bo‘lgan funksiyalarni bajaradi va uning bir butunligini ta’minlaydi. davlat fuqarolarning huquq va erkinliklarini kafolatlashga, jamiyatda mustahkam va insonparvar bo‘lgan huquq-tartibotni qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi. qadimgi rimlik faylasuf mark tulliy sitseron davlatni umumiy huquqiy tartibot sifatida tushungan. alisher navoiy o‘z asarlarida adolatli davlatdagina farovonlik bo‘lishi g‘oyasini ilgari surgan. ...

This file contains 27 pages in PPTX format (9.6 MB). To download "davlat va huquq nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat va huquq nazariyasi PPTX 27 pages Free download Telegram