so‘zlashuvuslubi

PPTX 10 pages 80.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.1 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

prezentatsiya powerpoint so'zlashuv, badiiy, rasmiy, ommabop (publitsistik), ilmiy uslublar reja: so‘zlashuv uslubi. so‘zlashuv uslubining fonetik xususiyatlari. so‘zlashuv uslubining leksik-frazeologik va grammatik xususiyatlari. adabiy so‘zlashuv uslubi. oddiy so‘zlashuv uslubi. fonetik xususiyat. leksik-frazeologik xususiyat. grammatik xususiyat. talaffuz normalari. mavzuga oid asosiy muammolar: so‘zlashuv uslubi adabiy tilning boyishiga manba bo‘la oladimi? so‘zlashuv uslubida paralingvistik vositalarning qo‘llanilishi haqida qanday yangi fikr ayta olasiz? . 1-savol bo‘yicha dars maqsadi: so‘zlashuv uslubining oddiy so‘zlashuv va adabiy so‘zlashuv uslubi kabi turlarga bo‘linishi haqida tushuncha berish. og‘zaki nutqqa xos talaffuz xususiyatlarini tushuntirish. so‘zlashuv uslubiga mansub adabiy-normativ shakllardan farqlanuvchi fonetik belgilar haqida tushuncha berish. identiv o‘quv maqsadlari: so‘zlashuv uslubini tasavvur qiladi va tushuntira oladi. oddiy so‘zlashuv uslubiga xos so‘zlarni misollar orqali izohlaydi. so‘zlashuv uslubiga xos fonetik o‘zgarishlarni misollar asosida tushuntira oladi. 1-asosiy savolning bayoni: so‘zlashuv uslubi aloqaning norasmiy soxasidir. u kundalik erkin muomalaga asoslangan.ma’lum vaziyatda yuzaga kelib, og‘zaki nutq shaklida namoyon bo‘ladi.ko‘pincha savol-javobga asoslangan dialogik nutqda qo‘llaniladi. hech qanday …

2 / 10

ilishi kabilar tez-tez uchraydi. hozirgi o‘zbek tilining so‘zlashuv usuli ikki asosiy turga ajratiladi: adabiy so‘zlashuv uslubi va oddiy so‘zlashuv uslubi. adabiy so‘zlashuv usuli tilning adabiy me’yorlariga mos, tartibga solingan va ishlangan bo‘lishi bilan xarakterlanadi. uning tili sodda: jargon va sheva elementlaridan xolidir. adabiy so‘zlashuv usuli o‘z adabiy tilini bilgan kishilar uchun tanish va ma’lum bo‘lgan asosiy usul hisoblanadi. tilning adabiy so‘zlashuv usuli kundalik aloqa-aralashuv uchun xizmat qiladi: maktablarda va o‘quv yurtlarida o‘qitish ishlari shu usulda olib boriladi, undan badiiy adabiyotda juda keng foydalaniladi. qisqasi, adabiy so‘zlashuv usuli umumxalq adabiy tilining eng keng va universal turidir. oddiy so‘zlashuv usuli uchun esa betakalluflik bilan erkin muomala-aloqa qilish xarakterli xususiyatdir. unda so‘zlashuv nutqiga xos emotsionallik yaqqol sezilib turadi. oddiy so‘zlashuv usuli tarkibiga sodda tilga xos elementlarni, ya’ni u yoki bu darajada tilning adabiy me’yorlariga mos kelmaydigan fonetik, grammatik va leksik-frazeologik hodisalarni kiritish mumkin. so‘zlashuv usulining fonetik xususiyatlari. so‘zlashuv usulida umumiste’moldagi adabiy-neytral so‘zlarni talaffuz …

3 / 10

rchak), ko‘ynak (ko‘ylak), tanov (tarnov), qamich (qamish), nusqa (nusxa), qalmoq (qarmoq), qimillamoq (qimirlamoq), tiqillatmoq (tiqirlamoq), boylamoq (bog‘lamoq), maxtamoq (maqtamoq) va boshqalar. qo‘shimchalar qo‘shilishi natijasida o‘zak-negizlarda hosil bo‘ladigan qisqartmalar: opti (olipti), kepti (kelibdi), opkepti (olib kelibdi). talaffuzning bu usuliga xos ko‘rinishlaridan badiiy adabiyotda og‘zaki nutqini aks ettiruvchi o‘rinlarda, asar qahramonlari nutqida foydalaniladi. muhokama uchun savollar: jonli so‘zlashuv tiliga xos bo‘lgan so‘zlarga misollar keltiring. tovush tushish hodisasiga misollar keltiring. tovush orttirilishi hodisasiga misollar keltiring. tovush almashinishi xodisasiga misollar keltiring. so‘zlashuv uslubiga xos gap tuzing. aylanay, mehmon, kimdan xafa bo‘lib turdingiz? o‘zim girgitton bo‘lay? kim ozor berdi? ayting. ushbu gap qaysi uslubga xos. so‘zlashuv uslubiga oid gap yozing. ko‘p ma’noli so‘zlar, sinonim (ma’nodosh) so‘zlar va iboralarni so‘zlashuv uslubida ishlatilishini tushuntiring. 2-savol bo‘yicha o‘qituvchining asosiy maqsadi: so‘zlashuv uslubida ishlatiladigan aktiv leksik qatlam haqida tushuncha berish. umumadabiy leksikadagi neytral so‘zlar va bo‘yoqdor so‘zlarni xarakterlash. oddiy so‘zlashuv tili haqida tushuncha berish. ko‘p ma’noli so‘zlar, sinonim (ma’nodosh) …

4 / 10

odalashga oid bo‘lib, ular ham asosan, so‘zlashuv usulida ishlatiladi. masalan: non, osh, tuz, yer, osmon, quyosh, yulduz, kishi, bola, er, xotin, o‘rtoq, oyoq, qo‘l, ko‘z, ota, ona, kitob, qalam, xalq va boshqalar. so‘zlashuv usulidan kishilar faqat kundalik turmush muomalasidagina emas, balki xilma-xil sharoitlarda uyda, ko‘chada va ish joylarida ham foydalanadilar. shuning uchun so‘zlashuv uslubida kundalik turmushga oid lug‘atdan tashqari, siyosat, san’at, madaniyat, sport va so‘zlovchining kasb-hunariga mansub xilma-xil narsa va hodisalarni ifodalovchi umumadabiy leksika ko‘plab ishlatiladi. so‘zlashuv usulining asosini tashkil etuvchi umumadabiy leksika «maxsuslik» xususiyatiga ega bo‘lmay, balki har qanday nutq usulida ham, turli xil faoliyat doirasida va ijtimoiy muhitda ishlatilishi jihatdan usulubiy neytral hisoblanadi. so‘zlashuv usulini asosan so‘zlashuv bo‘yog‘iga ega bo‘lgan leksika xarakterlaydi. usulubiy bo‘yoqli so‘zlashuv elementlariga oddiy so‘zlashuv hamda sodda tilga oid leksika kiradi. oddiy so‘zlashuv leksikasiga, yuqorida aytib o‘tilganidek, adabiy til me’yorlariga mos keluvchi so‘zlashuv usulining oddiy so‘zlashuv turida ko‘proq ishlatiladigan so‘zlar kiradi. sodda tilga esa adabiy …

5 / 10

amsitish, mensimaslik, umuman betakalluf muomalada ishlatiladigan bunday birliklar tovush va obraz bilan bog‘liq bo‘lgan harakatni ifodalaydi hamda shu harakatning bevosita atamasi bo‘ladi. so‘zlashuv usulida keng tarqalgan hodisalardan yana biri ot turkumidagi so‘zlarni qisqartirib ishlatishdir. masalan, quyidagi qisqartmalar jonli tilimizda keng ishlatiladi: mil-mil (million-million), kilo (kilogramm), gidro (gidrostansiya), foto (fotografiya), metro (metropoliten), avtomat (avtomat telefon). oddiy so‘zlashuv nutqida umumiste’moldagi ko‘pgina adabiy-neytral so‘zlar ko‘chma ma’noda ham qo‘llanadi. oddiy so‘zlashuv nutqiga xos ma’no kasb etgan bunday so‘zlar adabiy tildagi ma’no xususiyatlariga nisbatan alohida obrazlilikka va ekspresiv bo‘yoqqa ega ekanliklari bilan ajralib turadi. so‘zlashuv tili ham o‘z taraqqiyotining har bir bosqichida yangi so‘z va iboralar hisobiga boyib boradi. chunonchi, xix asrning ikkinchi yarmidan boshlab to inqilobga qadar oddiy so‘zlashuv nutqida o‘z ma’nosi va yasalishiga ko‘ra juda xilma-xil ko‘pgina yangi so‘zlar paydo bo‘ldi. bularning ba’zilari o‘zbek tilida avvaldan mavjud bo‘lgan so‘zlar vositasida yasalgan, ba’zilari rus tilidan kirgan bo‘lib, talaffuzi va yozilishi jonli so‘zlashuv nutqiga moslashtirilgan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "so‘zlashuvuslubi"

prezentatsiya powerpoint so'zlashuv, badiiy, rasmiy, ommabop (publitsistik), ilmiy uslublar reja: so‘zlashuv uslubi. so‘zlashuv uslubining fonetik xususiyatlari. so‘zlashuv uslubining leksik-frazeologik va grammatik xususiyatlari. adabiy so‘zlashuv uslubi. oddiy so‘zlashuv uslubi. fonetik xususiyat. leksik-frazeologik xususiyat. grammatik xususiyat. talaffuz normalari. mavzuga oid asosiy muammolar: so‘zlashuv uslubi adabiy tilning boyishiga manba bo‘la oladimi? so‘zlashuv uslubida paralingvistik vositalarning qo‘llanilishi haqida qanday yangi fikr ayta olasiz? . 1-savol bo‘yicha dars maqsadi: so‘zlashuv uslubining oddiy so‘zlashuv va adabiy so‘zlashuv uslubi kabi turlarga bo‘linishi haqida tushuncha berish. og‘zaki nutqqa xos talaffuz xususiyatlarini tushuntirish. so‘zlashuv uslubiga mansu...

This file contains 10 pages in PPTX format (80.1 KB). To download "so‘zlashuvuslubi", click the Telegram button on the left.

Tags: so‘zlashuvuslubi PPTX 10 pages Free download Telegram