moliyaning mohiyati va vazifalari

PPTX 27 стр. 135,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 27
powerpoint presentation 1-mavzu: moliyaning mohiyati va vazifalari reja: 1. moliyaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. moliyaning funksiyalari. 3. takror ishlab chiqarish va moliya. moliyaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati “moliya” arabcha so’z bo’lib, o’zbek tilida eng umumiy tarzda “pul mablag’lari” ma’nosini anglatadi. bu so’z ona tilimizda ishlatilishining quyidagi ko’rinishlari mavjud: maqsadli pul fondlarini tashkil etish, jamlash, taqsimlash va ishlatish yuzasidan paydo bo’ladigan iqtisodiy munosabatlar majmui; pul mablag’larini shakllantirish, taqsimlash, ularni sarf qilish tizimi (masalan, moliya yili, moliya kapitali, moliyaviy tizim); biror shaxs, oila, jamoa, muassasa, tashkilot yoki davlat tasarrufidagi pul mablag’lari (masalan, korxona moliyasi); moliya ishlari bilan shug’ullanuvchi davlat organi (so’zlashuv tilida). lekin jahon ko’plab xalqaro iqtisodiy adabiyotlarida lug’aviy ma’nosi jihatidan o’zbekcha “moliya” iborasining fransuzcha “finance”, lotincha “financia” va ruscha “finansi” kabi ekvivalentlari mavjud. ayrim olimlar “financia” (“finance”, “finansi” va hikozo shakllarda) tushunchasi aynan shu shaklda xiii-xiv asrlarda italiyaning savdo shaharlarida paydo bo’lgan va dastlab “pul to’lovi” ma’nosini anglatgan, degan fikrlarni olg’a surishadi. xalqaro savdo-sotiq …
2 / 27
bo’lishi o’z-o’zidan darhol moliyaning ham vujudga kelganligini bildirmaydi. ular hammasi bir paytda, ya’ni birdaniga paydo bo’lgan emas. moliya shakllanib, bizning u haqidagi bugungi tasavvurimizdagi moliya ko’rinishiga kelishi uchun jamiyatda bir qator shart-sharoitlar pishib yetilgan bo’lishi kerak. ular quyidagilar: asrlar davomida davlat ixtiyoriga yig’iladigan barcha pul mablag’larining mutloq egasi qirol (sharqda podsho), deb hisoblanilgan. mablag’lar qirol xohish-ixtiyori bilan yig’ilgan va u xohlagan shaklda xarajat qilingan. o‘sha davrlarda odamlar tasavvurida daromadlarni ishlatish bundan boshqacha bo’lishi mumkin emasday tuyular edi; amaliyotga “xazina” o’rniga “davlat byudjeti” tushunchasi kirgandan keyin byudjetni tashkil etish va mablag’lardan foydalanish tartibi shakllana boshladi. “davlat daromadlari” va “davlat xarajatlari” iboralari paydo bo’ldi, ularning tarkibi aniqlandi, davlat byudjetini shakllantirish va mablag’larini sarflash uchun tegishli qonun hujjatlarining asoslari yaratila boshlandi; qirol xazinaning mutloq egasi bo’lgan davrda daromadlar natural soliqlar va aholining mehnat majburiyatlaridan iborat bo’lgan edi. endilikda pul ko’rinishidagi soliqlar davlat byudjeti daromadlarining asosiy qismini tashkil eta boshladi. natijada yaratilayotgan mahsulotni qiymat …
3 / 27
ekanligi markazlashtirilgan va markazlashtirilmagan pul mablag’lari fondlarini yaratish moliya quydagi sub’yektlar o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlarini ifodalaydi: tovar-moddiy boyliklarni sotib olish, mahsulot va xizmatlarni realizatsiya qilish jarayonida korxonalar o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlari; byudjet tizimiga soliqlarni to’lash va xarajatlarni byudjetdan moliyalashtirish davomida korxona va davlat o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlari; markazlashtirilgan pul mablag’lari fondlarini yaratish va ularni taqsimlash borasida korxonalar va ularning yuqori organlari o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlari; soliqlar va boshqa ixtiyoriy to’lovlarni to’lash jarayonida davlat va fuqarolar o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlari; sug’urta badallarini to’lash va zararlarni qoplash, sug’urta hodisasi ro’y bergan paytda aholi, korxonalar hamda mulkiy va shaxsiy sug’urta organlari o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlari; to’lovlarni amalga oshirish va resurslarni olish jarayonida korxonalar, fuqarolar va nobyudjet fondlari o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlari; byudjet tizimining alohida bo’g’inlari o’rtasida vujudga keladigan pul munosabatlari; korxona fondlarining doimiy doiraviy aylanishiga xizmat qiluvchi pul munosabatlari. bu funksiyalar moliya tomonidan bir vaqtning o’zida …
4 / 27
tni boshqarishning turli darajalarini (mamlakat, uning alohida olingan mintaqalari va mahalliy o’zini o’zi boshqarish organlari miqyosida) qamrab oladi. unga taqsimlashning turli ko’rinishlarini (xo’jalik ichida, tarmoq ichida, tarmoqlararo, hududlararo va boshqalar) tug’diruvchi ko’p bosqichlilik xosdir. eng avvalo, moliyaning taqsimlash funksiyasi mdni taqsimlashda, “asosiy yoki birlamchi daromadlar” deb nom olgan daromad va jamg’armalarni(fondlarni) tashkil etish sodir bo’lganda namoyon bo’ladi. ularning yig’indisi mdga tengdir. asosiy daromadlar mdni moddiy ishlab chiqarish ishtirokchilari o’rtasida taqsimlash jarayonida shakllanadi. ular ikki guruhga bo’linadi: moddiy ishlab chiqarish sohasida band bo’lgan ishchi va xizmatchilarning ish haqi, fermer va hokozolarning daromadlari; moddiy ishlab chiqarish sohasidagi korxonalarning daromadlari. biroq, bunda birlamchi daromadlar milliy xo’jalik ustuvor tarmoqlarini rivojlantirish, mamlakat mudofaa qudratini ta’minlash, aholining moddiy va madaniy ehtiyojlarini qondirish uchun ijtimoiy pul fondlarining shakllanishini ta’minlay olmaydi. buning uchun quyidagilar bilan bog’langan holda mdni yanada taqsimlash va qayta taqsimlash zarur: xo’jalik yurituvchi sub’yektlar daromadlari va jamg’armalaridan eng samarali va oqilona foydalanish maqsadida mablag’larni tarmoqlararo …
5 / 27
bir xodimi va jamoa-sining moddiy manfaatdorligi va qiziquvchanligini oshirish vazifalariga yo’naltirilgan. moliyaning taqsimlash funksiyasi yordamida davlat faqatgina mdni qayta taqsimlashga emas, balki ishlab chiqarishga, kapitalning jamg’arilishiga, iste’mol sohasiga ham o’z ta’sirini ko’rsatadi. shu ma’noda, moliya iqtisodiyotning davlat va xususiy sektorlarini, ishlab chiqarish va ijtimoiy infrastrukturani, ilmiy-texnika taraqqiyotini va hokozolarni rivojlantirishda hal qiluvchi rolni o’ynaydi. umuman, moliyaning taqsimlash funksiyasi: xo’jalik sub’yektlari, aholi, davlat va mahalliy o’zini o’zi boshqarish organlari darajasida maqsadli pul mablag’lari fondlarini shakllantirishga; xo’jalik ichida, tarmoq ichida, tarmoqlararo, hududlar-aro, shuningdek ishlab chiqarish va noishlab chiqarish sohalari, aholi ijtimoiy guruhlari o’rtasida qayta taqsimlashni sodir etishga; xo’jalik sub’yekti va davlat darajasida zaxiralar yaratishga, fuqarolar tomonidan jamg’arishni amalga oshi-rishga imkoniyat va shart-sharoit yaratib beradi. pul daromadlari va fondlarini shakllantirish hamda foydalanishning vositasi sifatida moliya taqsimlash jarayonining amalga oshirilishini ob’yektiv ravishda o’zida aks ettiradi. uning nazorat funksiyasi yaimni tegishli fondlarga taqsimlash va ularning maqsadga muvofiq sarflanishi ustidan nazoratni amalga oshirish orqali namoyon bo’ladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "moliyaning mohiyati va vazifalari"

powerpoint presentation 1-mavzu: moliyaning mohiyati va vazifalari reja: 1. moliyaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. moliyaning funksiyalari. 3. takror ishlab chiqarish va moliya. moliyaning ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati “moliya” arabcha so’z bo’lib, o’zbek tilida eng umumiy tarzda “pul mablag’lari” ma’nosini anglatadi. bu so’z ona tilimizda ishlatilishining quyidagi ko’rinishlari mavjud: maqsadli pul fondlarini tashkil etish, jamlash, taqsimlash va ishlatish yuzasidan paydo bo’ladigan iqtisodiy munosabatlar majmui; pul mablag’larini shakllantirish, taqsimlash, ularni sarf qilish tizimi (masalan, moliya yili, moliya kapitali, moliyaviy tizim); biror shaxs, oila, jamoa, muassasa, tashkilot yoki davlat tasarrufidagi pul mablag’lari (masalan, korxona moliyasi); moliya ishlari bilan shug’ullan...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (135,9 КБ). Чтобы скачать "moliyaning mohiyati va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: moliyaning mohiyati va vazifala… PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram