mavzu.islom qadriyalari

PPTX 27 pages 2.7 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

slayd 1 14-mavzu. islom qadriyalari 14-mavzu. islom qadriyalari . reja avesto – xalqimiz ahloqiy, diniy, adabiy, ilmiy qarashlarini ifoda etadigan bebaho manba. musulman “renessansi” – sharq uyg’onish davri ma’naviyati xususiyatlari. islomda yo‘nalishlarning vujudga kelishi. fiqhiy mazhablarning paydo bo‘lishi. imom abu hanifa va hanafiylik mazhabi. qadimgi xorazm – «avesto»ning vatani. avesto»da qadimgi ajdodlarimizning ijtimoiy-madaniy hayoti va boshqaruv tizimi haqidagi ma’lumotlar. “avesto”da yagona xudo axuramazda yaratgan 16 mamlakatning 9 tasi o’rta osiyoga tegishli — so’g’diyona (gava), marg’iyona (marv), balx (baxdi), nisoya (ashgabad atrofi), xirot, qobul, tus (xuroson), gurgan (urganch), varana (turkmaniston va eron chegarasida) ekanligi ham buni isbotlaydi. zardushtiylik vatani o’rta osiyo, aniqrog’i xorazm deyishga yana bir asos shuki, zardushtiylik tamoyiliga ko’ra oldingi odat-murdalarni olovda kuydirib kulini dafn etish o’rniga marhum suyaklarini maxsus idish (ostadonlar)ga solib ko’mish joriy etilgan. avesto avesto zardushtiylikning asosiy manbasi va muqaddas kitobi hisoblanadi. u apastak, ovisto, ovusto, abisto, avasto kabi shakllarda ham ishlatib kelingan. avesto o'rta osiyo, …

2 / 27

i markaziy osiyoda ibtidoiy davrda mavjud bo'lgan tabiat kuchlarini ilohiylashtiruvchi e'tiqodlarga (markaziy osiyo qadimgi aholisining «eski dini»ga) nisbatan monoteistik ta'limotdir. u behuda qon to'kuvchi qurbonliklar, harbiy to'qnashuvlar, bosqinchilik urushlarini qoralab, o'troq, osoyishta hayot kechirishga, mehnatga, dehqonchilik, chorvachilik bilan shug'ullanishga da'vat etadi. moddiy hayotni yaxshilashga urinishni yovuzlikka qarshi kurash deb hisoblaydi. zardushtiylik dinida qo'riq er ochib, uni bog'u-rog'ga aylantirgan odam ilohiyot rahmatiga uchraydi. aksincha, bog'lar, ekinzorlarni, sug'orish inshootlarini buzganlar katta gunohga qoladilar. zardusht insonlarga tinch-totuv yashashni, halol mehnat qilishni o'rgatmoqchi bo'ladi. avestoning tarkibiy qismlari. avesto zardushtiylik muqaddas kitoblarining majmuidir. u – murakkab to'plam. avestoning saqlanib qolgan to'rtta kitobidan birinchisining nomi «videvdat» (vi-daevodatam – «devlarga qarshi qonun») deb ataladi. ushbu kitob avestoning saqlanib qolgan kitoblari orasida eng mukammali hisoblanadi. u yigirma ikki bob bo'lib, boblari fragard deb nomlangan. fragardlarning ma'nosi, vazifasi, uslubiy tuzilishi turlicha: birinchi fragard – odamlar yashaydigan barcha yurtlarni axura-mazda qanday yaratgani to'g'risida bo'lib, ular orasida xorazm, so'g'd, marg'iyona, baxdi …

3 / 27

ladilar. natijada qo'shni davlat bilan urush boshlanib, vishtaspa g'alaba qozonadi. shundan so'ng bu ta'limot xalqlar o'rtasida keng tarqala boshlagan. keyingi davr rivoyatiga ko'ra, shoh kavi vishtaspa farmoniga bilan avesto kitobi o'n ikki ming mol terisiga yozib olinib, otashkadaga topshirilgan. hozirgi kunda zardushtiylikka e'tiqod qiluvchi diniy jamoalar mavjud. ular hindistonning mumbay (bombey, g'ujarot shtatlarida; 115 ming kishiga yaqin), pokiston, shri lanka, buyuk britaniya, kanada, aqsh, avstraliya va eronning (tehronda 19 ming kishidan ortiq) ba'zi chekka viloyatlarida saqlanib qolgan. eron islom respublikasida zardushtiylik diniga e'tiqod qilish qonun tomonidan ruxsat etilgan. mumbayda zardushtiylarning madaniy markazi koma nomidagi institut faoliyat olib boradi. undan tashqari mumbayda homiy dxalla raisligida dunyo zardushtiylari madaniyati fondi ishlab turibdi. 1960 yilda zardushtiylarning i umumjahon kongressi tehronda, keyingi kongresslar bombeyda o'tkazildi. 2001 yilda xorazmda avesto asari yaratilganligining 2700 yilligi xalqaro miqyosda xorazmda nishonlandi. yubiley munosabati bilan urgenchda avesto bog’i va muzey tashkil qilingan. avestoning to'ldirilgan nusxasining 2 to'liq qo'lyozmasi hindistonda …

4 / 27

“trigonometrik jadvallar” kabi asarlar muallifidir asosiy ilmiy kashfiyotlari: er meridianini uzunligini aniqlagan er xaritasini tuzgan arifmetikaga asos solgan algebrani mustaqil fan sifatida shakllantirgan 783 - 850 y.y. axmad al-farg'oniy 797 – 865 y.y. buyuk astronom, matematik va geograf. evropada alfraganus nomi bilan mashhur. 11 ta ilmiy asar muallifi. asosiy asarlari: “samoviy harakatlar va umumiy ilmi nujum kitobi”, “astranomiya asoslari xaqida kitob”, “asturlob yasash xaqida kitob”, “al-farg'oniy jadvallari”, “quyosh soatini yasash xaqida” ilmiy kashfiyotlari: er shari meridianini katta kengligini tavsiflaydi erni shar shaklida ekanligini isbotlaydi nilometrni ixtiro qiladi 1998 yilda o'zbekiston respublikasi prezidentining farmoni bilan allomaning 1200 yillik tavallud sanasi nishonlandi bag'dod va damashq rasadxonalarining qurilishida ishtirok etgan farg'ona shahridagi ahmad al-farg'oniy xaykali al-farg'oniyning «nilometr» uskunasi abu nasr forobiy mashhur faylasuf, qomusiy olim. sharq mamlakatlarida “ikkinchi muallim” “sharq arastusi” deb yuritilgan. uning qalamiga 160 dan ziyod asar mansub. ular asosan qadimgi yunon olimlari asarlaridagi tabiiy-ilmiy va falsafiy muammolarni sharxlash hamda bu …

5 / 27

si, irodasini baquvvat, imon e'tiqodini butun qiladigan, vijdonini uyg'otadigan beqiyos kuch, uning barcha qarashlarining mezonidir. islom dinidagi aqidaviy yo'nalishlar ahli sunna val-jamoa moturidiya yo'nalishi ash'ariya yo'nalishi islom dinidagi fiqhiy mazhablar hanafiy mazhabi molikiy mazhabi shofiiy mazhabi hanbaliy mazhabi payg'ambarimiz muhammad (s.a.v.) ogohlantirib aytganlarki: «yahudiylar 71 firqaga, nasroniylar 72 firqaga bo'linib ketgan edilar. mening ummatim 73 firqaga bo'lingaylar. ulardan bittasigina najot topib omon qolur, qolganlari esa do'zax ahlidirlar». (buxoriy, muslim, abu dovud va termiziy rivoyatlari). islom ummatining oqimlarga bo'linib ketishi «mazhab» arabcha so'z bo'lib, «yo'nalish», «yo'l», «diniy ta'limot» ma'nolarini bildiradi. islom shariati va aqidasining muayyan bir tizimga solingan holatdagi ko'rinishi mazhab deyiladi. mazhablar fiqhiy va aqidaviy degan ikki qismga bo'linadi. fiqhiy mazhablar to'rtta: hanafiy, molikiy, shofeiy va hanbaliy. aqidaviy mazhablar: moturidiylik va ash'ariylikdir. 22 mazhab «fiqh» so'zi lug'atda «chuqur tushunish», «idrok etish», «bilish» ma'nolarini bildiradi. istilohiy ma'noda esa «fiqh» – shariat hukmlarini o'rganish, shariat qoidalarini barcha qismlari bilan anglash hamda qaysi …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mavzu.islom qadriyalari"

slayd 1 14-mavzu. islom qadriyalari 14-mavzu. islom qadriyalari . reja avesto – xalqimiz ahloqiy, diniy, adabiy, ilmiy qarashlarini ifoda etadigan bebaho manba. musulman “renessansi” – sharq uyg’onish davri ma’naviyati xususiyatlari. islomda yo‘nalishlarning vujudga kelishi. fiqhiy mazhablarning paydo bo‘lishi. imom abu hanifa va hanafiylik mazhabi. qadimgi xorazm – «avesto»ning vatani. avesto»da qadimgi ajdodlarimizning ijtimoiy-madaniy hayoti va boshqaruv tizimi haqidagi ma’lumotlar. “avesto”da yagona xudo axuramazda yaratgan 16 mamlakatning 9 tasi o’rta osiyoga tegishli — so’g’diyona (gava), marg’iyona (marv), balx (baxdi), nisoya (ashgabad atrofi), xirot, qobul, tus (xuroson), gurgan (urganch), varana (turkmaniston va eron chegarasida) ekanligi ham buni isbotlaydi. zardushtiylik vatani...

This file contains 27 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "mavzu.islom qadriyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: mavzu.islom qadriyalari PPTX 27 pages Free download Telegram