raqobat va ko'proqnaflilik

PPTX 30 pages 1.7 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

slayd 1 10-mavzu:mukammal bozorda raqobat va monopoliya reja: 1 raqobatning mohiyati, shakllari va usullari 2 monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari 3 o'zbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik 1. raqobatning mohiyati, shakllari va usullari raqobat – bozor sub'ektlari iqtisodiy manfaatlarining to'qnashuvidan iborat bo'lib, ular o'rtasidagi yuqori foyda va ko'proq naflilikka ega bo'lish uchun kurashni anglatadi. iste'molchi va xaridorlar o'rtasida ishlab chiqaruvchi va sotuvchilar o'rtasida raqobat ko'proq naflilikka erishish ko'proq foyda olish asosiy maqsadlari 5 raqobat ishtirokchilarining asosiy maqsadlari hozirgi bozor iqtisodiyotida raqobatning quyidagi asosiy vazifalarini ajratib ko'rsatish mumkin: 1 tartibga solish vazifasi; 2 resurslarni joylashtirish vazifasi; 3 innovatsion vazifa; 4 moslashtirish vazifasi; 5 taqsimlash vazifasi; 6 nazorat qilish vazifasi. 7 raqobat miqyosiga ko'ra raqobatning turlari tarmoq ichidagi raqobat tarmoq ichidagi raqobat tovar ishlab chiqarish va sotishning qulayroq sharoitiga ega bo'lish, qo'shimcha foyda olish uchun bir tarmoq korxonalari o'rtasida boradi. tarmoqlararo raqobat tarmoqlararo raqobat turli tarmoqlar korxonalari o'rtasida …

2 / 30

'tish maqsadga muvofiq hisoblanadi: 1 qalbaki bellashuv, majburiy safarbarlikni tan olmaydi 2 boqimandalik, befarqlik, yuzakichilik, ko'zbo'yamachilik kabi salbiy holatlarga barham beradi; 3 qarindosh-urug'chilikni, oshna-og'aynigarchilikni, tanish-bilishlikni, ma'muriy-buyruqbozlikni tan olmaydi narx vositasida raqobatlashuvda kurashning asosiy usuli bo'lib ishlab chiqaruvchilarning o'z tovarlari narxini boshqa ishlab chiqaruvchilarning shunday mahsulotlari narxiga nisbatan pasaytirishi hisoblanadi. narx vositasida raqobatlashish usullaridan biri – demping narxlarni qo'llashdir. narxsiz raqobat raqobat kurashining asosiy omili tovarlarning narxi emas, balki uning sifati, servis xizmat ko'rsatish, ishlab chiqaruvchi firmaning obro'-e'tibori hisoblanadi. narxsiz raqobat usullari ichida marketing muhim ahamiyatga ega bo'lib, u mahsulot ishlab chiqarish va sotish jarayonini talabga moslashtiruvchi tadbirlar tizimidan iborat. bozor iqtisodiyoti sharoitida talabni yaxshi o'rgangan va iste'molchilar ehtiyojlarini to'laroq qondira oladigan korxonalar har doim raqobat kurashida yutib chiqadi. monopoliya tushunchasiga turli o'quv adabiyotlarida turlicha ta'rif beriladi. 2. monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari ba'zi o'rinlarda uni «davlat, korxonalar, tashkilotlar, sotuvchilarning qandaydir xo'jalik faoliyatini amalga oshirishdagi mutlaq huquqi» sifatida qaralsa, boshqa …

3 / 30

b taqaladi. kapitalning to'planishi – bu qo'shimcha qiymatning bir qismini jamg'arish (kapitallashtirish) natijasida kapital hajmining oshishidir. kapitalning markazlashuvi – bu bir kapital tomonidan boshqa birining qo'shib olinishi yoki bir qancha mustaqil kapitallarning aktsiyadorlik jamiyati shaklida ixtiyoriy birlashishi orqali kapital hajmining o'sishidir. ishlab chiqarishning gorizontal to'planishi – bu milliy iqtisodiyotning ma'lum tarmog'i doirasidagi korxona va firmalarning yiriklashuvidir. u erkin raqobat davri, shuningdek, xx asrning boshlarida ishlab chiqarish to'planishining asosiy shakli sifatida maydonga tushgan edi. ishlab chiqarishning vertikal to'planishi – bu milliy iqtisodiyotdagi bir necha o'zaro bog'liq tarmoqlarda mahsulot ishlab chiqarishning to'planishidir. u ilmiy-texnika inqilobi sharoitlarida keng rivojlandi. bozorni qamrab olish darajasiga ko'ra: monopoliyalarning turlarini bir necha mezonlarga ko'ra ajratish mumkin. sof monopoliya – tarmoqdagi yagona ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashdagi yakkahukmronlik holati hisoblanadi. oligopoliya – tarmoqdagi bir necha yirik ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashdagi hukmronlik holati hisoblanadi. monopsoniya – tarmoqdagi ishlab …

4 / 30

avjud bo'lmagan sharoitda samaraliroq amalga oshiriluvchi tovar bozorining holati. legal (qonuniy) monopoliya – bu qonuniy tarzda tashkil etiluvchi monopolistik holat. ular tarkibiga sun'iy monopoliya – monopol foyda olish maqsadida tashkil etiluvchi birlashmalarning shartli (tabiiy monopoliyalardan ajratib turish uchun) nomi. ularga quyidagilar kiradi: kartel`, sindikat, kontsern, konsortsium, trest raqobatdan himoya qiluvchi quyidagi monopoliya shakllarini kiritish mumkin: 1) patent tizimi 2) mualliflik huquqi 3) tovar belgilari sun'iy monopoliya 20 monopoliyaning ijobiy tomoni asosan quyidagi ikkita jihat orqali namoyon bo'ladi. birinchidan u ma'lum tarmoqlarda nisbatan samarali amal qiladi va xarajatlarning tejalishiga olib keladi. ikkinchidan, monopolist bo'lmagan, mayda, raqobatlashuvchi soha korxonalariga nisbatan monopolistik korxonalarda ishlab chiqarishga ilmiy-texnika taraqqiyoti yutuqlarini joriy etish uchun ko'proq rag'bat va imkoniyat mavjud bo'ladi. chunki, uncha yirik bo'lmagan raqobatlashuvchi korxonalarning odatda moliyaviy jihatdan imkoniyatlari cheklangan bo'lib, ular ishlab chiqarishga yangiliklarni tatbiq etish orqali kelgusidagi daromadlarni oshirishdan ko'ra, ko'proq joriy daromadga e'tibor qaratadilar. bundan tashqari, yangi g'oyalar raqiblar tomonidan juda tez …

5 / 30

ul qilingan). bu qonun mahsulot sotish sohasidagi cheklovchi faoliyatlarni, narx bo'yicha kamsitish, ma'lum ko'rinishdagi birlashib ketishlar, o'zaro bog'lanib ketuvchi direktoratlar va boshqalarni taqiqlaydi. 3. robinson-petmen qonuni (1936 yilda qabul qilingan). bu qonun savdo sohasidagi cheklovchi faoliyatlar, «narxlar qaychisi», narx bo'yicha kamsitishlar va boshqalarni taqiqlaydi. bu qonun savdoni yashirin monopollashtirish, u yoki bu tarmoqdagi yakka nazoratni qo'lga olish, narxlar bo'yicha kelishuvlarni taqiqlaydi. 3. o'zbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik o'zbekistonda raqobatchilik muhitini vujudga keltirishning asosiy yo'li, bu raqobatni inkor qiluvchi davlat monopoliyasidan nodavlat, turli xo'jalik shakllarining mavjudligiga asoslangan va iloji boricha erkin raqobatni taqozo etuvchi bozor tizimiga o'tishdir. bu yerda raqobatchilik munosabatlarini shakllantirish, avvalo, mustaqil erkin tovar ishlab chiqaruvchilarning paydo bo'lishini taqozo qiladi, chunki raqobatning asosiy sharti alohidalashgan, mulkiy mas'uliyat asosida o'z manfaatiga ega bo'lgan va tadbirkorlik tahlikasini zimmasiga oluvchi erkin xo'jalik sub'ektlarining mavjudligi, ularning bozor orqali aloqa qilishidir. o'zbekistonda samarali raqobat muhitini yaratish uchun quyidagilar bo'yicha chora-tadbirlarning …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobat va ko'proqnaflilik"

slayd 1 10-mavzu:mukammal bozorda raqobat va monopoliya reja: 1 raqobatning mohiyati, shakllari va usullari 2 monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari 3 o'zbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik 1. raqobatning mohiyati, shakllari va usullari raqobat – bozor sub'ektlari iqtisodiy manfaatlarining to'qnashuvidan iborat bo'lib, ular o'rtasidagi yuqori foyda va ko'proq naflilikka ega bo'lish uchun kurashni anglatadi. iste'molchi va xaridorlar o'rtasida ishlab chiqaruvchi va sotuvchilar o'rtasida raqobat ko'proq naflilikka erishish ko'proq foyda olish asosiy maqsadlari 5 raqobat ishtirokchilarining asosiy maqsadlari hozirgi bozor iqtisodiyotida raqobatning quyidagi asosiy vazifalarini ajratib ko'rsatish mumkin: 1 tartibga solish vaz...

This file contains 30 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "raqobat va ko'proqnaflilik", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobat va ko'proqnaflilik PPTX 30 pages Free download Telegram