merkantilizm

PPTX 28 pages 288.9 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 288.9 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

prezentatsiya powerpoint mavzu: merkantilizm iqtisodiy ta‘limotining mohiyati va ahamiyati 1 2 3 4 merkantilizm vujudga kelishining ijtimoiy-iqtisodiy asoslari merkantilizm iqtisodiy ta'limotining mohiyati merkantilizm iqtisodiy ta'limotining tarixiy taqdiri merkantilizm va hozirgi zamon merkantilizm yevropada paydo bo'lgan eng birinchi yirik iqtisodiy oqim hisoblanadi. uning taraqqiyoti ikki asrni, ya‘ni xvii-xviii asrni qamrab oldi. bu oqimning asosiy g‘oyasi siyosiy iqtisodni asosi sifatida yuzaga chiqarishga sabab bo'ldi. merkantilizm vujudga kelishi yevropada 1600-yildan 1750-yilga qadar 150 yil iqtisodiy faoliyatning yuksalish davri sifatida xarakterlanadi. merkantilizm atamasi 1500 va 1750-yillar oralig’ida yaratilgan iqtisodiy adabiyotlar va amaliy takliflarga nisbatan ishlatiladi. merkantilistlarning asosiy g’oyalarini inglizlar va fransuzlar tomonidan ishlab chiqilgan. merkantilistlarning ilmiy dunyoqarash tamoyillari quyidagilar bilan tasvirlanadi: har qanday oltin va qimmatbaho narsalarga boylik sifatida qarash mamlakatga oltin va kumushning oqib kelishini ta’minlash maqsadida tashqi savdoni tartibga solish arzon xomashyoni import qilish yo’li bilan sanoatni rag’batlantirish merkantilistlarning ilmiy dunyoqarash tamoyillari quyidagilar bilan tasvirlanadi: import qilinadigan sanoat tovarlariga proteksionistik ta’riflarni belgilash …

2 / 28

erkantilizm «pul balansi» siyosatini olib borgan. tashqi savdoni ma’muriy yo’l bilan qattiq tartibga solish asosida mamlakatning pul boyligini ko’paytirishga qaratilgan. dastlabki merkantilizmning asosiy namoyandalari uilyam stafford (1554-1612 angliya) gaskar skaruffi (1519-1584 italiya) dastlabki merkantilizmning tashqi savdoda ijoby saldoga erishish uchun quyidagilar maqsadlar qilib olindi: eksport qilinadigan tovarlarga maksimum yuqori baho o’rnatish; tovarlar importini har tomonlama cheklash mamlakatdan oltin va kumushning oqib chiqib ketishiga yo’l qo’ymaslik. keyingi merkantilizm xvi asrning ikkinchi yarmidan xvii asrning ikkinchi yarmigacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. uning asosiy vakillaridan bir tomas mann hisoblanadi iqtisodiyot tarixida sanoatning shaklini ajratish mumkin: uy hunarmandchiligi manufaktura 1 manufakturada esa kooperatsiya yuzaga keladi, eng muhimi chuqur mehnat taqsimoti, xususiy tadbirkor, yollanma ishchi kuchi paydo bo`ladi 2 uy hunarmandchiligida sohalar, tarmoqlararo mehnat taqsimoti mavjud, hamma ishni bir odam yoki shogird, oila bilan birga qilinadi. merkantilizmni qisqacha qilib quyidagicha ta'riflash mumkin iqtisodiy siyosatda mamlakatda va davlat xazinasida imkoni boricha nodir metallarni (oltin, kumush, …

3 / 28

ga tavsiya etdi. tomas mann 1630 yilda «angliyaning tashqi savdodagi boyligi yoki boylikni tartiblash sifatidagi tashqi savdo balansi» asarini yozdi. unda muallif pul muomalasini qat’iy tartibga solish zararli ekanligini, pul foyda keltirishi uchun doimo harakatda bo‘lishini, pulning chetga erkin chiqarilishi kerakligini, busiz tashqi savdoni rivojlantirib bo‘lmasligini qayd qilib tomas mann (1571-1641) edi. uning fikricha, pul tashqi savdo oborotida tashkil etadi, ya'ni har bir savdo kapitalisti o`z pulini ma'lum foyda olish uchun oborotga qo`yadi. shunday yo`l bilan, ya'ni savdo yo`li bilan boyish kerak. tomas mann bo‘yicha, boylikning manbai faqat tashqi savdo hisoblanadi, bunday boylikka «har yili xorijliklardan xarid qilgan summadan ko‘ra, ularga ko'proq sotish» yo‘li bilan erishiladi. tomas mann savdo balansi nazariyasi keyingi merkantilizm vakili jon lo keyingi merkantilizm vakillaridan biri shotlandiyalik jon lo (1671-1729 y.) hisoblanadi. jon lo kredit-bank tizimi, shuningdek, qog‘oz-pul muomalasi va birja chayqovchiligi asoschilardan biri hisoblanadi. u kuchli iqtisodchi -amaliyotchi bo‘lsada, “pul va savdo” asarini 1705 yilda …

4 / 28

ojlantirishdir. bu g`oya (30-yillardan keng tus oldi) hozirgi iqtisodiy ta'limotlar yo`nalishidan biridir loning moliyaviy g`oyasi merkantilizm iqtisodiy ta'limotining tarixiy taqdiri xviii asrning oxirida merkantilizm iqtisodiy ta'limot yo`nalishi sifatida tarix sahnasidan tushdi. sanoat inqilobi (to`ntarishi) sharoitida bu ta'limot va unga asoslangan siyosat hayot talabiga javob bermay qo`ydi. xo`sh, bu ta'limot nega tarix sinovidan o`ta olmadi, uning " bo`sh joylari " nimalardan iborat? merkantilizm ispaniya, italiya, angliya va fransiyada ancha keng tarzda rivojlandi. masalan, ispaniyada boylik qimmatli metall, pul bilan bir narsa deb qaralgan. shu bois, ispaniyada xvii asrning boshigacha mamlakatdan oltin va kumushni olib chiqish (o‘lim jazosi tahlikasi ostida) taqiqlangan. bunday qattiq chora-tadbirlar mamlakat hayotiga salbiy ta‘sir korsatadi. xalqaro savdoda chetga chiqib qolgan ispaniya iqtisodiy rivojlanishda ancha orqada qolib ketdi. merkantilizm ispaniyada bu ta'limotning xatolarini, klassik maktab vakillari, hatto ayrim merkantilistlar ham tan olgan. a.smitning fikricha, bu " bizning savdogar va sanoatchilar tomonidan anglashilmovchilikning qorishmasidan iborat va boylik bu pulga egalik …

5 / 28

ing 3 foizidan kamroq ekanligini isbotlab berdi. adam smit va uning izdoshlari bu ta'limotning xatolarini shunday izohlaydilar. o`sha davrdagi (va hozirgi) olimlarning fikricha, mamlakat boyligi oltin va kumush zahiralaridangina iborat bo`lmay, yer, qurilish va boshqa ko`plab iste'mol mollaridan iboratdir. masalan, v.petti angliyaning xviii asr oxiridagi pul miqdoriga baho berib, bu pullar barcha mulkning 3 foizidan kamroq ekanligini isbotlab berdi. merkantilizm va hozirgi zamon asrimizning 60-70 - yillari mustamlakachilik tizimining yemirilishi va ko`plab yangi mustaqil davlatlarning vujudga kelish davri hisoblanadi. bu davrda " nomerkantilizm" g`oyalari ilgari surilmoqda. merkantilizm moliya tizimi va savdo rivojiga hissa qo`shdi merkantilizm tarixan cheklangan bo`lsa ham (u xviii asrda to`g`ri va qattiq tanqidga uchradi), ta'limotlar tarixidan munosib o`rinni egalladi. lekin bu ta'limot va unga asoslangan siyosatni to`la amalga oshirish qanday oqibatlarga olib kelishi mumkinligi jon lo tajribasidan ma'lum. merkantilizm moliya tizimi va savdo rivojiga muhim hissa qo`shdi e’tiboringiz uchun raxmat!!! 28 audio1.wav image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "merkantilizm"

prezentatsiya powerpoint mavzu: merkantilizm iqtisodiy ta‘limotining mohiyati va ahamiyati 1 2 3 4 merkantilizm vujudga kelishining ijtimoiy-iqtisodiy asoslari merkantilizm iqtisodiy ta'limotining mohiyati merkantilizm iqtisodiy ta'limotining tarixiy taqdiri merkantilizm va hozirgi zamon merkantilizm yevropada paydo bo'lgan eng birinchi yirik iqtisodiy oqim hisoblanadi. uning taraqqiyoti ikki asrni, ya‘ni xvii-xviii asrni qamrab oldi. bu oqimning asosiy g‘oyasi siyosiy iqtisodni asosi sifatida yuzaga chiqarishga sabab bo'ldi. merkantilizm vujudga kelishi yevropada 1600-yildan 1750-yilga qadar 150 yil iqtisodiy faoliyatning yuksalish davri sifatida xarakterlanadi. merkantilizm atamasi 1500 va 1750-yillar oralig’ida yaratilgan iqtisodiy adabiyotlar va amaliy takliflarga nisbatan ishlatiladi....

This file contains 28 pages in PPTX format (288.9 KB). To download "merkantilizm", click the Telegram button on the left.

Tags: merkantilizm PPTX 28 pages Free download Telegram