уйқу психогигиенаси

DOC 98,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1546876960_73662.doc уйқу психогигиенаси режа: 1. уйқунинг миқдори ва сифати, давомийлиги аҳамияти. 2. бош мия пўстлоқ қисми ҳужайраларининг фаоллиги. 3. пародоксал уйқу. уйқунинг миқдори ва сифати, давомийлиги аҳамияти инсоннинг иш қобилияти учун уйқунинг миқдори, сифати ва доимийлиги муҳим аҳамиятга эга. кам ухлаш ёки ухлай олмаслик хотиранинг ёмонлашувига, ёмон кайфият ва бошқа психик бузилишларга олиб келади, диққатни тўплай олмасликда намоён бўлади. аксинча, доимий яхши ухлаш психиканинг иш қобилиятини оширади. “и.п.павлов уйқуни нерв системаси қутқарувчиси”, шекспир “руҳ бальзами”, аристотель “ҳаёт хизматкори” деб бежиз айтишмаган. уйқусизлик ёки узоқ вақт яхши ухламаслик салбий ўзгаришларга, масалан, юрак-қон-томир касалликларига, ҳатто ўлимга ҳам олиб келиши мумкин. уйқу бу бош мия пўстлоқ ҳужайраларининг фаол тормозланиш жараёнидир. миянинг маълум марказлари уйқунинг ўз вақтида келишига жавоб беради, бош мия пўстлоқ ҳужайралари чарчашнинг одини олади. лекин пўстлоқ остидаги кўп ҳужайралар уйқу вақтида ҳам ишлашни давом эттиради. уларнинг баъзилари пўстлоқдаги тормозланиш ҳолатини мустаҳкамлайди, бошқалари эса организмнинг ҳаёти учун муҳим жараёнлар – юрак фаолияти, …

йқунинг сифатини баҳолашда туш кўриладиган уйқуга катта аҳамият берилади. чақалоқларда ортодоксал (туш кўрмайдиган) ва пародоксал уйқу нисбати 8:8 га тенг. қарияларда уйқунинг умумий давомийлиги камайганда бу нисбат 5:1 га тенг бўлади. яванович тадқиқотларидан маълум бўлишича, 5 кун ухламаган инсонларга, ухлаш имконияти берилганда, уларда пародоксал уйқу 2 марта ортган. тажриба иштирокчиларини туш кўрадиган босқичдан маҳрум қилингандаги психик жараёнларнинг бузилиши кузатилган. шундай қилиб, туш кўриладиган уйқу – энг яхши уйқудир. буни бошқа тадқиқотчиларнинг натижалари ҳам тасдиқлади. масалан, рус физиологлари бахур ва семенов тадқиқотларидан маълум бўлишича, уйқу дорилар ва алкоголь туш кўриладиган уйқу босқичларини қисқартиради ва уйқу сифатини пасайтиради. бу воситалар мия тетиклиги тизимига таъсир қилса-да, улар туш кўриладиган уйқунинг бошланишига ҳалақит беради. кечаси уйқу дорилар ичган инсонлар эртасига эрталаб ўзларини чарчоқ, ухламагандек, ҳис қиладилар. барча уйқу дорилар ухлашга ёрдам берадиган наркотиклар ҳисобланади. прагада ўтказилган тадқиқотлардан маълум бўлишича, кечқурун уйқу дори ичган инсонларда хотира ва диққатни бир жойга тўплаш учдан бир қисмга пасаяди. …

ҳамиятга эга. кам ухлаш ёки ухлай олмаслик хотиранинг ёмонлашувига, ёмон кайфият ва бошқа психик бузилишларга олиб келади, диққатни тўплай олмасликда намоён бўлади. аксинча, доимий яхши ухлаш психиканинг иш қобилиятини оширади. “и.п.павлов уйқуни нерв системаси қутқарувчиси”, шекспир “руҳ бальзами”, аристотель “ҳаёт хизматкори” деб бежиз айтишмаган. уйқусизлик ёки узоқ вақт яхши ухламаслик салбий ўзгаришларга, масалан, юрак-қон-томир касалликларига, ҳатто ўлимга ҳам олиб келиши мумкин. уйқу бу бош мия пўстлоқ ҳужайраларининг фаол тормозланиш жараёнидир. миянинг маълум марказлари уйқунинг ўз вақтида келишига жавоб беради, бош мия пўстлоқ ҳужайралари чарчашнинг одини олади. лекин пўстлоқ остидаги кўп ҳужайралар уйқу вақтида ҳам ишлашни давом эттиради. уларнинг баъзилари пўстлоқдаги тормозланиш ҳолатини мустаҳкамлайди, бошқалари эса организмнинг ҳаёти учун муҳим жараёнлар – юрак фаолияти, нафас олиш, моддалар алмашинуви кабиларнинг ишини таъминлайди. уйқу жараёни чуқур уйқу ва туш кўрадиган уйқу билан доимий алмашишда кечади. чуқур уйқуни “қисқа тўлқинлар уйқуси” ҳам деб аташади, чуки электроэнцефалограмада (ээг) пўстлоқнинг биоэлектрик фаоллиги қисқа тўлқинларда намоён бўлади. …

инсонларга, ухлаш имконияти берилганда, уларда пародоксал уйқу 2 марта ортган. тажриба иштирокчиларини туш кўрадиган босқичдан маҳрум қилингандаги психик жараёнларнинг бузилиши кузатилган. шундай қилиб, туш кўриладиган уйқу – энг яхши уйқудир. буни бошқа тадқиқотчиларнинг натижалари ҳам тасдиқлади. масалан, рус физиологлари бахур ва семенов тадқиқотларидан маълум бўлишича, уйқу дорилар ва алкоголь туш кўриладиган уйқу босқичларини қисқартиради ва уйқу сифатини пасайтиради. бу воситалар мия тетиклиги тизимига таъсир қилса-да, улар туш кўриладиган уйқунинг бошланишига ҳалақит беради. кечаси уйқу дорилар ичган инсонлар эртасига эрталаб ўзларини чарчоқ, ухламагандек, ҳис қиладилар. барча уйқу дорилар ухлашга ёрдам берадиган наркотиклар ҳисобланади. прагада ўтказилган тадқиқотлардан маълум бўлишича, кечқурун уйқу дори ичган инсонларда хотира ва диққатни бир жойга тўплаш учдан бир қисмга пасаяди. уйқуга кетишдан олдин, кофеини бор ичимликлар истеьмол қилиш ҳам ухлашга тўсқинлик қилади. кофеиннинг таъсири 6 соат сақланади. яхши ухлаш учун қуйидаги қоидаларга риоя қилиш керак. хона салқин, қоронғироқ, яхши шамоллатилган бўлиши лозим. кечки овқат енгил ва фойдали бўлиши, …

. бу қонуниятларнинг очилиши экспериментнинг замонавий методик имкониятлари – бутун уйқу жараёнида энцефалографиядан фойдаланиш билан енгиллашади. бироқ уйқу – бедорлик биомаромининг қисми сифатида кўриладиган, уйқу тўўрисидаги қарашлар ўзгариши ҳам яхшигина аҳамият касб этади. бугунги кунда онирология (уйқу тўғрисидаги фан)нинг асосий фазалари уйқу–бедорлик биомароми табиат маромларининг энг мураккаб тизимларидан бири бўлиб, фақат уларнинг асосида аъзолар ва организмнинг бир бутун ҳолда функцияларини узоқ вақт сақлаш ва қайта тиклаш мумкин бўлган биологик моҳиятга эга эканлигини илгари суради. суткали маромлар мураккаб маромлар тизимида ўзига хос аҳамиятга эга. у эндоген, ташқи муҳитга нисбатан боўлиқ бўлмаган ритмик жараёнларни ташқи муҳитнинг экзоген геофизик омиллари билан бир вақтда кечишини, шунингдек организмнинг ташқи шароитга мос равишда мослашувини таъминлайди. суткали маром организмнинг кўплаб функциялари кўрсаткичлари тебранишида намоён бўлади: тана ҳарорати, пульс, нафас олиш частотаси, артериал қон босими, адреналин секрецияси, ишлаш қобилияти, ички кўз босими, интеллектуал фаолият маҳсулдорлиги ва ҳ.к. бу маром с.ричтер бўйича уч механизм билан таъминланади: “периферик соатлар” алоҳида …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "уйқу психогигиенаси"

1546876960_73662.doc уйқу психогигиенаси режа: 1. уйқунинг миқдори ва сифати, давомийлиги аҳамияти. 2. бош мия пўстлоқ қисми ҳужайраларининг фаоллиги. 3. пародоксал уйқу. уйқунинг миқдори ва сифати, давомийлиги аҳамияти инсоннинг иш қобилияти учун уйқунинг миқдори, сифати ва доимийлиги муҳим аҳамиятга эга. кам ухлаш ёки ухлай олмаслик хотиранинг ёмонлашувига, ёмон кайфият ва бошқа психик бузилишларга олиб келади, диққатни тўплай олмасликда намоён бўлади. аксинча, доимий яхши ухлаш психиканинг иш қобилиятини оширади. “и.п.павлов уйқуни нерв системаси қутқарувчиси”, шекспир “руҳ бальзами”, аристотель “ҳаёт хизматкори” деб бежиз айтишмаган. уйқусизлик ёки узоқ вақт яхши ухламаслик салбий ўзгаришларга, масалан, юрак-қон-томир касалликларига, ҳатто ўлимга ҳам олиб келиши мумкин. уйқу бу бош мия...

Формат DOC, 98,5 КБ. Чтобы скачать "уйқу психогигиенаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: уйқу психогигиенаси DOC Бесплатная загрузка Telegram