shaxs shakllanishiga sibling maqomi ta’siri

DOCX 22,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1544081307_73124.docx shaxs shakllanishiga sibling maqomi ta’siri reja: 1. sibling maqomi tushunchasi. 2. to‘ng‘ich, o‘rtancha, kenja va yolg‘iz farzandning sibling maqomi. 3. opa-singil, aka-inilik munosabatlariga asoslangan oila modeli sibling maqomi tushunchasi xalqimiz uzoq o‘tmishdan ota-ona va farzand munosabatlaridan keyingi o‘rinda, aka-ukalik va opa-singillik munosabatlariga alohida e’tibor bilan qaragan. oilada farzandlar o‘rtasida iliq munosabatlar bo‘lishi va saqlanib qolinishi, oiladagi farzandlar mavqeiga munsabat halq og‘zaki ijodi namunalarida o‘z aksini topgan. bunga “uch og‘a-botirlar”, “kenja botir”, “birlashgan o‘zar” kabi ertaklarni, “shirin va shakar” kabi dostonlarni misol qilib ko‘rsatish mumkin. oila bolaning ilk ijtimoiy munosabatlarga kirishadigan maskani bo‘lib, unda bolaning ota-onasi, aka-uka, opa-singillari bilan bo‘ladigan muloqati ijtimoiylashuv jarayoniga kuchli ta’sir qiluvchi omil hisoblanadi. individual psixologiya asoschisi a.adler bola shaxsining shakllanishi va rivojlanishi uning jinsiga, oilada nechanchi farzand ekanligiga, oilasida aka-ukalar va opa-singillari borligiga, ya’ni uning sibling maqomiga bog‘liqligi g‘oyasini ilgari surgan olim sanaladi. psixologik adabiyotda sibling maqomi aslida (inglizcha sibling, sibs –bir oiladagi akalar va …

rt turi mavjudligini ta’kidlaydi. to‘ng‘ich bola, oiladagi farzandlarning kattasi, odatda otaonasining umidi bo‘lib, ota-onalar undan ko‘p narsalarni kutadi va odatda u bu umidlarni oqlaydi ham. undagi muvaffaqiyatlarga bo‘lgan intilish, o‘qish va kasb-hunar egallash yo‘nalishidagi yutuqlari va unga erishish imkoniyatlari ham odatda yuqori bo‘ladi. uning muvaffaqiyatlari nafaqat ota-onaning kutishlariga bog‘liq, balki ma’lum vaqt erkalatilgan bolaning, keyinchalik “taxtdan tushishi”, mavqening birdan o‘zgarishi va kutishlar tizimining ham shunga yarasha boshqacha bo‘lib qolishi bilan bog‘liqdir. buni adler iborasi bilan aytganda, “detronizatsiya”, ya’ni taxtdan ayrilishi deb atash mumkin. chunki ukasi yoki singlisi paydo bo‘lgandan so‘ng, otaonasining e’tibori birdan boshqa bolaga qaratilib, unga munosabat o‘zgarib qolganligini bola o‘ziga xos qayg‘urish bilan his qiladi. lekin ota-onaning e’tibori va mehriga qaytadan erishish maqsadida u harakat qila boshlaydi. agar to‘ng‘ich farzandning uka ko‘rgandan so‘ng paydo bo‘ladigan deprivatsiyasi kuchli bo‘lsa-da, o‘zini ko‘rsatish uchun ichki imkoniyatlari, layoqati yetarli bo‘lmasa (ba’zan to‘ng‘ich farzand nimjonroq bo‘ladi), unda bolaning xulqida keskin salbiy o‘zgarishlar ro‘y …

fayli yangi sharoitga moslashadi, sekin-asta ukasiga mehr qo‘yadi, unga g‘amxo‘rlik qilishdan rohatlanadigan ham bo‘lib qoladi. bu unga foyda keltiradi ham: kelajakda u turli toifa insonlar, jumladan, kattalar, obro‘li insonlar bilan kelishib ishlashga harakat qiladigan, ularning ko‘ngliga qaraydigan, uyida ko‘rganlari ko‘chada qaytarilmasligiga harakat qiladigan, moslashuvchan bo‘lib o‘sadi. odatda bunday bolaning tengqurlari orasida o‘ziga xos mavqei bo‘ladi. yoshligidan ota-onaning yuzi-ko‘ziga qarab, ularning munosabatini his qilishga o‘rgangan bola kelajakda o‘qituvchisi yoki rahbarining ham yuzi-ko‘ziga qarab, muomala qilishga o‘rganadi. ota-onalik maqomiga aloqador munosabatlarni tashqarida boshqalarga ham qo‘llashga ko‘nikib boradi. shuning uchun to‘ng‘ichlarda kirishimlilik, kichiklarga g‘amxo‘rlik, mustaqil qarorlar qabul qilishga, mas’uliyatni bo‘yniga olish va liderlikka moyillik rivojlanib boradi. shuning uchun ham jamiyatda rahbar lavozimlarda ishlayotgan, siyosiy va jamoatchilik idoralarini boshqarayotganlarning aksariyati oilada to‘ng‘ich farzand ekanligi o‘rganilgan. masalan, amerika prezidentlarining yarmi, 20 nafardan ortiq avstronavtlar oilada to‘ng‘ich farzandlar bo‘lishgan. odatda oilada o‘sayotgan o‘g‘il bolalarning to‘ng‘ichi erkaklar jamoasini (masalan, harbiy, xalqaro, siyosiy tashkilotlar), singillari bo‘lgan akalar xotin-qizlar …

ga muhtoj, adolatsizlik, xaqsizliklar va qattiqlikka chidamsiz, boshqalarning munosabatlarini injiqlik bilan qabul qiladigan bo‘lib o‘sadi. u akasi yoki opasiga qarab, uning soyasida ayyorroq, epsizroq bo‘lib ko‘rinadi, chunki tug‘ilganidan yonida undan kattalar borligiga u ko‘nikib boradi. o‘rtancha farzandlardan yaxshi san’atkorlar, sportchilar, diplomatlar, odamlar bilan ishlashga ustasi farang rahbarlar yetishib chiqishi ham mumkin. · kichik farzand umrining oxirigacha o‘zini kichikman, deb his qilishga moyil bo‘ladi, uni hech kim hafa qilishi mumkin emas. hamisha g‘amxo‘rlik og‘ushida bo‘lgan kichkintoy, kelajakda ham hamma yerda o‘zini muhofazada, xavfsizlikda his etishga moyil bo‘ladi va buni o‘zgalardan talab ham qiladi. ularning kayfiyati ko‘pincha yaxshi bo‘lib, yonatrofidagilar bilan yaxshi muomalaga kirisha oladi. odatda kichik farzandda muvaffaqiyatga erishish motivatsiyasi kuchli, raqobatbardoshlik talab etilgan sharoitda u chidamliroq bo‘ladi. afsuski, ularning nikoh borasida omadlari kamroq bo‘lishi kuzatilgan, oilada kichik farzand bo‘lganlar salga ajralishni o‘ylaydi, chunki ulardan yaxshi vafodor, chidamli er yoki xotin chiqmaydi. shu bois, turmush qurishga ham unchalik shoshmaydi, chunki o‘ziga …

ch farzand qanchalik mehribon bo‘lsa, yagona farzand buning aksi bo‘lib, otasi va onasi vafotidan keyin ham ulardan xafa bo‘lib yuradi, “nega meni tashlab ketishdi?”, deb. shuning uchun yaxshi oila uchun kamida ikkita farzandning bo‘lishi va ular o‘rtasida yaxshi o‘zaro munosabatlarning qaror topishi shaxs uchun ham, oila va jamiyat uchun ham foydalidir. xx asrning 70 yillarida avstraliyalik psixolog uolter toumen sibling maqomining shaxs shakllanishiga ta’siri mavzusiga oid ko‘pgina tadqiqot ishlari olib bordi. u minglab oilalarni o‘rganib, qadriyatlar tizimining, moliyaviy ahvolining va ma’lumoti darajasining turlicha bo‘lishiga qaramasdan oiladagi o‘rni bir xil bo‘lgan insonlar xarakterida juda ko‘p o‘xshashliklar borligini aniqlagan. r.b.felson siblinglar o‘zaro munosabatlaridagi agressivlikni o‘rganib, oiladagi yolg‘iz jinsli bolaga nisbatan (jinsidan qat’iy nazar) boshqa bolalarning jismoniy va verbal agressiv harakatlar qilishini aniqladi. shuningdek, siblinglar o‘zaro tortishuviga hadeb ota-onalarning aralashuvi kutilgan natijalarga olib kelmasligi isbotlandi. felsonning fikricha, shaxsning agressiv xulq-atvoriga uning oilasidagi shaxslararo munosabatlar qatorida, sibling maqomi va siblinglar soni ham muhim rol …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shaxs shakllanishiga sibling maqomi ta’siri"

1544081307_73124.docx shaxs shakllanishiga sibling maqomi ta’siri reja: 1. sibling maqomi tushunchasi. 2. to‘ng‘ich, o‘rtancha, kenja va yolg‘iz farzandning sibling maqomi. 3. opa-singil, aka-inilik munosabatlariga asoslangan oila modeli sibling maqomi tushunchasi xalqimiz uzoq o‘tmishdan ota-ona va farzand munosabatlaridan keyingi o‘rinda, aka-ukalik va opa-singillik munosabatlariga alohida e’tibor bilan qaragan. oilada farzandlar o‘rtasida iliq munosabatlar bo‘lishi va saqlanib qolinishi, oiladagi farzandlar mavqeiga munsabat halq og‘zaki ijodi namunalarida o‘z aksini topgan. bunga “uch og‘a-botirlar”, “kenja botir”, “birlashgan o‘zar” kabi ertaklarni, “shirin va shakar” kabi dostonlarni misol qilib ko‘rsatish mumkin. oila bolaning ilk ijtimoiy munosabatlarga kirishadigan maskani bo‘lib,...

Формат DOCX, 22,7 КБ. Чтобы скачать "shaxs shakllanishiga sibling maqomi ta’siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shaxs shakllanishiga sibling ma… DOCX Бесплатная загрузка Telegram