psixik taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari

DOCX 25,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1544080941_73120.docx psixik taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari reja: 1. bola psixik taraqqiyoti haqida tushuncha. 2. bola psixik taraqqiyotida biologik va ijtimoiy omillar. 3. psixik taraqqiyot, yosh bosqichlari va yosh inqirozlari. bola psixik taraqqiyoti haqida tushuncha bolaning o‘sishi, uning psixikasi va ongining taraqqiyoti jamiyat a’zosi sifatida voyaga yetishida taraqqiyot qanday qilib yuzaga keladi? degan savolni hal qilish muhim masaladir. o‘sish - miqdoriy jihatdan ulg‘ayish, demakdir. taraqqiyot-sifat jihatdan o‘zgarish demakdir. bolaning psixik taraqqiyoti ham qarama-qarshiliklar kurashi asosida yuz beradi. bu qarama-qarshiliklar: bolaning shu choqqacha erishgan darajasi, imkoniyatlari bilan yangi extiyojlar o‘rtasida tug‘iladigan qarama-qarshiliklar. ya’ni bolalarning extiyojlari tez ortib boradi. lekin bu ehtiyojlarni qondirish imkoniyatlari juda sekinlik bilan yuzaga keladi. bolaning eski xulq-atvori formalari bilan yangi xatti-harakatlari, yangi tashabbuslari o‘rtasidagi qarama-qarshiliklar. masalan: yosh bolaning asosiy faoliyati kattalarga taqlid qilishdir. taqlidiy harakatlarda mustaqillik, tashabbuskorlik bo‘lmaydi. bola o‘sib ulg‘aygan sari uning tajribasi, mustaqilligi, tashabbusi orta boradi. masalan: mustaqil yurish, ba’zi ishlarni bajarish. 3.bola hayotining mazmuni bilan uning …

on va bolaning ongi o‘zgarib boruvchi muhit ta’siri ostida o‘sadi. ammo muhit bolaning o‘sishi uchun qulay va noqulay bo‘lishi mumkin. qulay muhit kishining «mudroq» qobiliyatlarini ulg‘aytiradi. noqulay ijtimoiy muhitda tug‘ma qobiliyatlar «mudroq» bosgan holda qolaveradi. bunday muhit, hatto tasodifan namoyon bo‘lgan iste’dod va qobiliyatlarni ham nobud qiladi. masalan: 1920 yillarda doktor sang hindistonda kalkuttaning janubi- g‘arbidan 2 qizni bo‘rilar orasidan topadi. qizlardan biri amola 2 yosh, 1 oydan keyin vafot etgan, ikkinchisi kamola 7-8 yosh 17 yoshgacha yashagan, 45ta so‘zni o‘rgangan. organizmning o‘sishi, nerv sistemasining shakllanishi psixik hayotning shakl va mazmuni uchun imkoniyatlar yaratib beradi. bu imkoniyatlarning ruyobga chiqishi kishining ijtimoiy muhitda yashashi va taraqqiy etib borishiga bog‘liqdir. demak, inson biologik mavjudot sifatida emas, balki ijtimoiy mavjudot sifatida taraqqiy qiladi. demak, insonni inson qiladigan uning butun fazilatlarini yuzaga keltiradigan omil tashqi ijtimoiy muhitning ta’siridir. bolalar psixologiyasi bolani har tomonlama rivojlanishida ta’lim-tarbiyani asosiy harakatlantiruvchi kuch deb ta’kidlaydi, chunki jamiyatning bolalar ongiga …

yonlardir degan fikrni ilgari suradilar. psixologlar jumladan l.s.vigotskiyning fikricha ta’lim jarayoni taraqqiyot jarayoniga mos kelmaydi, ta’lim jarayoni taraqqiyotdan ilgarilab ketadi va bolalar psixikasining taraqqiy etishini o‘z orqasidan ergashtirib boradi. unga eng yaqin istiqbol ochib beradi, deb ko‘rsatadi. vigotskiyning fikricha taraqqiyotning 2 bosqichi bo‘lib, ya’ni birinchisi, faol taraqqiyot bosqichi ( katta yoshli kishilar yordamisiz mustaqil harakat qila olish;). ikkinchisi, eng yaqin taraqqiyot zonasi bosqichi (bolalarning katta yoshli kishilar yordami bilan qiladigan xatti-harakatlari) bor. vigotskiy bolalarning psixik rivojlanishi, ayniqsa shu taraqqiyot jarayonida tezroq rivojlanadi deb ko‘rsatadi. taraqqiyotning bu ikki bosqichi bolaning hozirgi vaqtda qanday ekanligini, ya’ni qanday bilim, malaka va ko‘nikmalarga, xarakter - sifatlarga ega ekanligini va kelajakda bolaning qanday bilim, ko‘nikmalarga, xarakter sifatlarga ega bo‘la olishini hisobga olish imkonini beradi. ta’lim-tarbiya insonning kamolga yetishida yetakchi omildir, bular: а) ta’lim va tarbiya jarayonida, kishi organizmining o‘sishi va muhitning stixiyali ta’siri berolmaydigan narsalarni o‘rganib olishi mumkin, masalan: savod chiqarish. b) ta’lim-tarbiya yordami bilan …

ishi va yosh xususiyatlariga mos ravishda o‘zgarib biri ikkinchisi bilan almashinib turadi. masalan: maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarning asosiy faoliyati o‘yindir. chunki, o‘yin bola tabiatining asosiy xususiyati hisoblanadi. bola o‘yin orqali atrofdagi hayotni va kishilar o‘rtasidagi turli munosabatlarni bila boshlaydi. bolaning ulg‘ayishi bilan uning o‘yin faoliyati o‘qish faoliyati bilan almasha boshlaydi. lekin maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarning o‘qisho‘rganishi hali-hali tizimli xarakterda bo‘lmaydi, balki o‘qish faqat maktabdagi faoliyatning asosiy turiga aylanadi. o‘qish faoliyati bolani shaxsiy sifatlarini tarkib toptirishda, malaka, odat, ko‘nikma, bilimlar hosil qilishda katta rol o‘ynaydi. lekin bola shaxsining tarkib topishiga o‘yin, o‘qish va o‘rganish qancha ta’sir qilmasin, kishi shaxsi mehnatda takomillashadi va to‘la- to‘kis tarkib topadi. umuman bolalar psixologiyasi taraqqiyot omillarini har tomonlama hisobga oladi va tarbiyani taraqqiyotning qudratli omili deb hisoblaydi. bola shaxsini rivojlanishida jamoaning roli ahamiyatlidir. chunki bolalar jamoada, jamoa ta’sirida madaniy va axloqiy jihatdan, shuningdek psixologik jihatdan tarbiyalanadilar. bunda bolalarda bir - biriga mexribonlik, o‘zaro yordam, faqat o‘zi …

lar, masalan urush (ii jahon urushi), 6,7 yoshli bolalarning o‘sishiga, 12,13 yoshli qiz bolalar va 13, 14 yoshli o‘g‘il bolalar o‘sishining har xilligi; · ta’lim-tarbiyaning noto‘g‘ri yo‘lga qo‘yilganligi; · voyaga yetayotgan shaxs faoliyatining noto‘g‘ri tashkil qilinishi; · asab ish faoliyatining buzilishi va haddan tashqari kasalliklarga ko‘p chalinaverish; · yosh xususiyatlarni hisobga olmaslik (ta’lim va tarbiya jarayonida); · sharoit (maktabdan, uydan va bog‘chadan borgan bolalarning rivojlanishi) kabilar sabab bo‘lishi mumkin. shuningdek, qattiq ta’sirlanish natijasida uzoq muddatga uyquga ketish hollari psixik rivojlanishni tekis rivojlanishiga va ba’zan vaqtincha to‘xtab qolishiga sabab bo‘lishi mumkin. ma’lumki, bolaning aql idroki, fe’l - atvori, voqelikka munosabati, psixik va jismoniy o‘sish xususiyatlari, uni taraqqiyoti bilan bog‘liq ravishda o‘zgarib turadi. bu o‘zgarish uning faoliyati va hayot kechirishidagina emas, balki yoshiga ham bog‘liqdir. masalan: 1 yoshli bola bilan 3 yoshli bola, 7 yoshli bilan 15 yoshli bola orasidagi farq yaqqol ko‘zga tashlanadi. bu farq bolani jismoniy xususiyatlari bilan emas, balki …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixik taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari"

1544080941_73120.docx psixik taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari reja: 1. bola psixik taraqqiyoti haqida tushuncha. 2. bola psixik taraqqiyotida biologik va ijtimoiy omillar. 3. psixik taraqqiyot, yosh bosqichlari va yosh inqirozlari. bola psixik taraqqiyoti haqida tushuncha bolaning o‘sishi, uning psixikasi va ongining taraqqiyoti jamiyat a’zosi sifatida voyaga yetishida taraqqiyot qanday qilib yuzaga keladi? degan savolni hal qilish muhim masaladir. o‘sish - miqdoriy jihatdan ulg‘ayish, demakdir. taraqqiyot-sifat jihatdan o‘zgarish demakdir. bolaning psixik taraqqiyoti ham qarama-qarshiliklar kurashi asosida yuz beradi. bu qarama-qarshiliklar: bolaning shu choqqacha erishgan darajasi, imkoniyatlari bilan yangi extiyojlar o‘rtasida tug‘iladigan qarama-qarshiliklar. ya’ni bolalarning extiy...

Формат DOCX, 25,7 КБ. Чтобы скачать "psixik taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixik taraqqiyotning asosiy qo… DOCX Бесплатная загрузка Telegram