sharq uyg’onishi

PPTX 13 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint mavzu: sharq uyg’onishi reja: 1.musulmon uygʻonishining ta'rifi 2.musulmon uygʻonishining kelib chiqish 3. musulmon uygʻonishining zamonaviy ta'siri uygʻonish davri (renessans) — markaziy osiyo, eron, xitoy (9-12 va 15-asrlar) va gʻarbiy yevropada yuz bergan alohida madaniy va tafakkuriy taraqqiyot davri. „renessans“ atamasi dastlab italiyadagi madaniy-maʼnaviy yuksalish (14—16-asrlar)ga nisbatan qoʻllangan, uni oʻrta asrchilik turgʻunligidan yangi davrga oʻtish bosqichi deb baholaganlar. renessansning asosiy alomatlari: tafakkurda va ilmu ijodda dogmatizm, jaholat va mutaassiblikni yorib oʻtib, insonni ulugʻlash (qarang gumanizm), uning isteʼdodi, aqliyfikriy imkoniyatlarini yuzaga chiqarish; antik davr (yunonrum) madaniyatiga qaytib, uni tiklash, boyitish; cherkov sxolastikasidan qutulib, adabiyot va sanʼatda dunyoviy goʻzallik, hayot taronalarini qizgʻin kuylash; inson erki, hurfikrlilik uchun kurashish. buning natijasi oʻlaroq, ijodiy qudrat va tafakkur kuchini namoyish etadigan ulugʻvor badiiy asarlar, salobatli binolar yaratildi, ilmfan rivojlandi. italiyada shoir petrarka va dante, rassom jotto, adib va mutafakkirlar bokkachcho, ariosto, tasso, byome renessans gʻoyalarining jarchilari boʻlib maydonga chiqdilar. keyinchalik michelangelo, rafael, shakespeare, miguel …

2 / 13

belgilari mujassam: joʻshqin ijodiy faoliyat, ulkan bunyodkorlik ishlarining amalga oshirilgani, aqlni hayratga soluvchi bemisl asarlarning yaratilgani shundan dalolat beradi. sharq uygʻonish davri ham ulugʻ allomalar, qomusiy bilim sohiblari, mashhur mutafakkirlarni yetishtirdi. aniq fanlar sohasida muhammad al-xorazmiy, abu bakr roziy, abu rayhon beruniy, ahmad al-fargʻoniy, umar xayyom, mirzo ulugʻbek jahonshumul kashfiyotlar qildilar. abu nasr forobiy, abu ali ibn sino, ibn rushd, muhammad gʻazoliy, nasafiy aziziddinlarning falsafiy asarlari tafakkur xazinasini boyitdi, olam, odam va jamiyat yaxlitlikda tadqiq etilib, yangi qonuniyatlar ochildi, aqliy bilim ufqlari kengaydi, fozil jamiyat va komil inson nazariyasi chuqur ishlab chiqiddi. sheʼriyatda abu abdullo rudakiy, abulalo almaarriy, abulqosim firdavsiy, jaloliddin rumiy, hofiz sheroziy, nizomiy ganjavip, abdurahmon jomiy va alisher navoiy kabi daho ijodkorlar yetishib, oʻlmas asarlar yaratdilar, ishqmuhabbat, qahramonlik, ozodlik va ezgulikni kuyladilar. miniatyura rassomchiligida bir necha maktablar shakllandi, bunda kamoliddin behzod rasmlari yangi ijodiy yoʻnalishga asos soldi. uygʻonish davri ning yana bir belgisi xalq ruhini ifodalaydigan „ming bir …

3 / 13

xillik rivojlandi. tasavvufiyorifona taʼlimotning qaror topishi, tariqatlar ham, aslida, hurfikrlik va inson kamolotiga boʻlgan ishonchning nishonasi edi. uygʻonish davri vakillari dinga emas, balki dinni sxolastika va jaholat manbaiga aylantirgan kishilarga qarshi kurashganlar. tafakkurdagi ikki: akliy (ratsionalizm) va vajdiy (irratsionalizm) yoʻnalish namoyandalari zohiran oʻzaro kelishmay kelgan boʻlsalarda, amalda yevropa uygʻonish davrida boʻlganidek, inson ongini bedor etish, uni aqidaparastlik (taqlidchilik) gʻuboridan tozalashda hamkorlik qildilar. shu bois hurfikrli mutafakkirlar orasida ratsionalist olimlar bilan birga, orif sufiylar ham bor edi. sharq uygʻonish davri vakillari oʻz xalklarining ked. madaniyat bilan birga, yunon vahind xalklari merosidan ham foqdalanishgan. yunon olimlarining asarlari 8—9-asrlarda arab tiliga tarjima qshshndi, sharxlandi. aflotun, arastuni sharq faylasuflari ham oʻz ustozlari deb hisoblashgan, plotin qarashlari ibn alarabiyga taʼsir etib, „vahdatul vujud“ falsafasiga turtki berdi. biroqyunonlar koʻp fikrlarni qad. osiyoliklardan olganlar. bu tarix qonuniyati; abu rayhon beruniyning „kitob attafhim li avoil sinoat attanjim“ asari qoʻlyozmasi (13-asr).yuksalishga shaylangan xalq oʻz madaniyati va oʻzigacha yaratilgan bashariy …

4 / 13

imalar orqali yoxud bevosita arab tilida oʻqib oʻrganganlar. ibn sinoning „tib qonunlari“, „ashshifo“, forobiyning „ilmlar tasnifi“, ahmad fargʻoniyning „samo harakatlari va yulduzlar ilmining jami kitobi“, muxammad muso xorazmiyning „aljabr val muqobila“, ibn rushd, abu bakr roziy asarlari tarjima qilinib, keyinchalik nashr etilgan. algebra, algoritm fanlari xorazmiy asarlari tufayli shakllangan. „tib krnunlari“ 7 asr mobaynida yevropa untlarida tibbiyot darsligi sifatida xizmat qildi. ibn sino shogirdi ibn rushd goyalari italiya, fransiya hurfikrligini boshlab bergan. yevropaliklar sharq olimlarining asarlarini lotin, ispan, yahudiy tillariga qilingan tarjimalar orqali yoxud bevosita arab tilida oʻqib oʻrganganlar. ibn sinoning „tib qonunlari“, „ashshifo“, forobiyning „ilmlar tasnifi“, ahmad fargʻoniyning „samo harakatlari va yulduzlar ilmining jami kitobi“, muxammad muso xorazmiyning „aljabr val muqobila“, ibn rushd, abu bakr roziy asarlari tarjima qilinib, keyinchalik nashr etilgan. algebra, algoritm fanlari xorazmiy asarlari tufayli shakllangan. „tib krnunlari“ 7 asr mobaynida yevropa untlarida tibbiyot darsligi sifatida xizmat qildi. ibn sino shogirdi ibn rushd goyalari italiya, fransiya …

5 / 13

arqdan olib rivojlantirdi. „matematika, kimyo, tibbiyot sohasida musulmonlarning xizmati buyuk… bu fanlarda musulmonlar yevropaning muallimlari boʻlib qoldilar“ (g. gerder). yevropa uygʻonish davri adiblari dante, petrarka, bokkacho sharq ilmfani, adabiy asarlaridan ilhomlanganlar. image1.png image2.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sharq uyg’onishi"

prezentatsiya powerpoint mavzu: sharq uyg’onishi reja: 1.musulmon uygʻonishining ta'rifi 2.musulmon uygʻonishining kelib chiqish 3. musulmon uygʻonishining zamonaviy ta'siri uygʻonish davri (renessans) — markaziy osiyo, eron, xitoy (9-12 va 15-asrlar) va gʻarbiy yevropada yuz bergan alohida madaniy va tafakkuriy taraqqiyot davri. „renessans“ atamasi dastlab italiyadagi madaniy-maʼnaviy yuksalish (14—16-asrlar)ga nisbatan qoʻllangan, uni oʻrta asrchilik turgʻunligidan yangi davrga oʻtish bosqichi deb baholaganlar. renessansning asosiy alomatlari: tafakkurda va ilmu ijodda dogmatizm, jaholat va mutaassiblikni yorib oʻtib, insonni ulugʻlash (qarang gumanizm), uning isteʼdodi, aqliyfikriy imkoniyatlarini yuzaga chiqarish; antik davr (yunonrum) madaniyatiga qaytib, uni tiklash, boyitish; cherko...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (2,3 МБ). Чтобы скачать "sharq uyg’onishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sharq uyg’onishi PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram