artikulyatsiya gimnastikasi

DOCX 710,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1543904400_73056.docx artikulyatsiya gimnastikasi reja: 1. statik tayyorgarlik mashqlari 2. dinamik tayyorgarlik mashqlar 3. sigmatizm va uni bartaraf etish artikulyatsiya gimnastikasi dastlabki logopedik tekshirish jarayonida artikulyatsion apparat a’zolari tuzilishida kamchiliklar borligi aniqlanadi. bunday hollarda fonematik idrokni rivojlantirish ishlari bilan parallel ravishda artikulyatsiya gimnastikasi (tayyorgarlik mashqlari) olib boriladi. artikulyatsiya gimnastikasining maqsadi, tovushlarni to‘g‘ri talaffuz etish uchun zarur bo‘lgan artikulyatsiya a’zolarini to‘liq, aniq keltirish va oddiy harakatlarni murakkab harakatlarga – turli xil fonemalarning artikulyatsiya tartibiga birlashtirishdan iboratdir. hamma artikulyatsion mashqlari tizimini ikki turga bo‘lish mumkin: statik va dinamik. statik mashqlarda artikulyatsiya a’zolari turli holatlarga keltiriladi, lekin harakat bo‘lmaydi. dinamik mashqlarda artikulyatsiya a’zolari turli holatlarga va shu bilan birga harakatga keltiriladi. har bir mashqlar o‘z nomiga ega. mashqlarning nomlari shartli, lekin bolalarning ularni eslab qolishlari juda muhimdir. chunki, birinchidan, nomlar bolada o‘tkaziladigan mashqqa nisbatan qiziqish uyg‘otadi, ikkinchidan, vaqtni tejaydi, ya’ni bunda logopedga har safar mashqlarni bajarish usulini takror tushuntirishga hojat qolmaydi, bolaga bajarilishi kerak …

jag‘ tishlar bilan qisiladi. tilning uchi pastki oldingi tishlarga tiraladi. bu holat 15 daqiqa ushlab turiladi (17-rasm). 4. «naycha». til keng holda chiqariladi. tilning ikki yon tomoni yuqori tomon buklanadi. 1. hosil qilingan naychadan puflanadi. 5. mashq sekin sur’atda 10 – 15 marta bajariladi (18-rasm). 6. aytib o‘tilgan mashqlarning har biri aniq, sekin 8 – 10 marta bajariladi. dinamik tayyorgarlik mashqlar «soatcha». til uzun-ingichka qilib chiqariladi. so‘ng shu holda til og‘izning o‘ng burchagidan chap burchagi tomonga qarab harakatga keltiriladi. mashq 15 – 20 marta bajariladi (19-rasm). 1. «ot». til tanglay tomon so‘rilib, so‘ng qo‘yib yuboriladi. shunda til taqillagan ovoz chiqaradi. tilni taqillatish sekin va kuchli bo‘lishi kerak. bu mashq 10 – 15 marta bajariladi (21-rasm). 2. «qo‘ziqorin». og‘iz ochiladi. til tanglay tomon so‘riladi, shunda til tanglayga qattiq jipslashadi. bu holda til ushlab turiladi, shu vaqtning o‘zida pastki jag‘ pastga tomon tushiriladi. bu mashq 10 – 15 marta bajariladi. bu mashqning …

an faqat zarur deb hisoblanganlarini tanlab oladi. tanlab olingan mashqlar qo‘yilishi lozim bo‘lgan tovush artikulyatsiyasiga mos kelmog‘i lozim. 7-rasm. «belkurakcha» artikulyatsiya 8- rasm. tepacha»artikulyatsiya mashqi mashqi. 9-rasm. «ninacha». 10-rasm. «kosacha» artikulyatsiya mashqi artikulyatsiya mashqi 11-rasm. «naycha» artikulyatsiya 12-rasm. «soatcha» artikulyatsiya mashqi mashqi. 13-rasm. « ot» artikulyatsiya 14-rasm. «arg‘imchoq» artikulyatsiya mashqi mashqi 15-rasm. «mazali murabbo» artikulyatsiya 16-rasm. bo‘yoqchi artikulyatsiya mashqi. mashqi. talaffuz qilish malaka va ko‘nikmalarini shakllantirish bosqichi bu bosqichning maqsadi maxsus tanlangan nutq materiali bo‘yicha bolada tovush to‘g‘ri talaffuzining boshlang‘ich bilimlarini shakllantirishdan iboratdir. tovushlarni nutqqa qo‘yish, nutqda ulardan to‘g‘ri foydalanish malakalarini shakllantirish, tovushlarni tanlay bilish, o‘zaro almashtirib yubormaslik (tovushlar differensiatsiyasi) aniq masala hisoblanadi. ko‘rsatilgan masalalarni logopedik ish jarayonida yechish zaruriyati, nutqning talaffuz tomonini ontogenetik egallash qonunidan kelib chiqadi. bir qancha tekshirishlar shuni ko‘rsatadiki, u yoki bu tovushni paydo bo‘lish paytidan boshlab to uni to‘g‘ri talaffuzigacha, to uni nutqqa kiritguncha ancha vaqt o‘tadi. a.n. gvozdev oradagi bu vaqtni tovushni o‘zlashtirish davri …

k (yordam) va aralash. birinchi usul – logopeddan eshitgan tovushga mos qilib bolaning ongli ravishda shu tovush artikulyatsiyasini topishga va talaffuz qilishga urinishiga asoslangan. bunda bola akustik tayanchdan tashqari ko‘rish, taktil va fikrlash sezgilardan ham foydalanadi. taqlid usulda asosan artikulyatsion organning holati qanday bo‘lishi kerakligi haqida logoped og‘zaki tushuncha beradi. izlanuvchanlik sirg‘aluvchi, jarangli tovushlarni postanovka qilishda yaxshi natijalar beradi. ba’zi bir tovushlar esa, masalan: sonor «r», «l», affrikatlar «ch», til orqa «k», «g», «x» tovushlar ko‘pincha boshqa usuldan foydalangan holda muvaffaqiyatli qo‘yiladi. ikkinchi usul – maxsus zond yoki shpatel bilan artikulyatsion organga mexanik ta’sir etishga asoslangan. logoped boladan bir tovushni aytishni va shu tovushni bir necha marta takrorlashini so‘raydi, takrorlash vaqtida zond yoki shpatel yordamida tovushning artikulyatsion holatini o‘zgartiradi. natijada boshqa tovush hosil bo‘ladi. bu usulda bolaning artikulyatsion organlari logoped harakatlariga bo‘ysunadi, bola mustaqil amalga oshira olmaydi. uzoq shug‘ullanishdan keyin bola mexanik yordamsiz kerakli vaziyatni egallay oladi, o‘ziga shpatel yoki …

htirok etmagan so‘zlarni mashq qilish asosida olib boriladi. tovushning so‘zdagi o‘rni aniqlanadi: boshida, o‘rtasida yoki oxirida. birinchi bo‘lib so‘zning boshida kelgan tovush ustida ishlanadi, keyin so‘zning oxirida kelgan, so‘ngra so‘zning o‘rtasida kelgan tovush ustida ishlanadi. tovushni analizi va sintezi ustida ishlash katta yordam beradi. ko‘pincha, bola avtomatizatsiya jarayonidayoq qo‘yilgan tovushni mustaqil ravishda o‘z nutqiga kirgiza boshlaydi. agar bola tovushni boshqasi bilan almashtirmasa, keyingi ishni keragi yo‘q. logopedik amaliyotda bir tovushni avtomatizatsiya qilib bo‘lgandan keyin ham uning ustida ishlashni talab etadigan hollar ham uchraydi, ya’ni tovushlarni differensiatsiyasi ustida ish olib boriladi. sigmatizm va uni bartaraf etish s, z tovushlari. bu tovushlar sirg‘aluvchi tovushlar gruppasiga kiradi. ularning talaffuzidagi kamchiliklarni to‘g‘rilash, yuqorida qayd etilganidek, bolada bu tovushlarni eshitib, ularni bir-biridan farqlash malakalarini rivojlantirishdan boshlanadi. so‘ngra artikulyatsion mashqlar o‘tkaziladi. keyin esa shu tovushlarning to‘g‘ri artikulyatsiyasi o‘rgatiladi. s tovushining talaffuzida artikulyatsion apparat quyidagi holatda bo‘ladi (7-rasm): talaffuz vaqtida lablar iljaygansimon ochiq; pastki va ustki tishlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "artikulyatsiya gimnastikasi"

1543904400_73056.docx artikulyatsiya gimnastikasi reja: 1. statik tayyorgarlik mashqlari 2. dinamik tayyorgarlik mashqlar 3. sigmatizm va uni bartaraf etish artikulyatsiya gimnastikasi dastlabki logopedik tekshirish jarayonida artikulyatsion apparat a’zolari tuzilishida kamchiliklar borligi aniqlanadi. bunday hollarda fonematik idrokni rivojlantirish ishlari bilan parallel ravishda artikulyatsiya gimnastikasi (tayyorgarlik mashqlari) olib boriladi. artikulyatsiya gimnastikasining maqsadi, tovushlarni to‘g‘ri talaffuz etish uchun zarur bo‘lgan artikulyatsiya a’zolarini to‘liq, aniq keltirish va oddiy harakatlarni murakkab harakatlarga – turli xil fonemalarning artikulyatsiya tartibiga birlashtirishdan iboratdir. hamma artikulyatsion mashqlari tizimini ikki turga bo‘lish mumkin: statik va di...

Формат DOCX, 710,2 КБ. Чтобы скачать "artikulyatsiya gimnastikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: artikulyatsiya gimnastikasi DOCX Бесплатная загрузка Telegram