chet ellarda oila pedagogikasi fanining rivojlanish tarixi

DOCX 23 pages 39.4 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.4 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

chet ellarda oila pedagogikasi fanining rivojlanish tarixi reja: 1. qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasiga yondashuvlari. 2. evropa uyg’onish davri mutafakkirlari asarlarida oila tarbiyasi masalalarining yoritilishi. 3. ma’rifatparvarlarning asarlarida oila tarbiyasiga oid qarashlarning aks etishi. 4. rus pedagoglarining oila pedagogikasiga oid qarashlari. tayanch tushunchalar: qadimgi yunoniston, qadimgi rim, evropa uyg’onish davri, ma’rifatparvar mutafakkirlar, rus pedagoglari, oila tarbiyasini tashkil etishga tarixiy yondashuv. qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasiga yondashuvlari. oila va oilaviy munosabatlar masalalari juda qadimdan o’rganilib kelingan. xususan, qadimgi yunoniston va rimda davlat boshqaruv tartiblarining joriy etilishi oilaning davlat rivojidagi ahamiyatini asoslab berishni taqozo etdi. bunday mas’uliyatli vazifa faylasuflar – suqrot, arastu, aflotun, demokrit, plutarx, kvintilian kabi olimlar har tomonlama etarli darajada hal qilib berilgan. ularning asarlari bilan tanishish shunday xulosaga kelish imkonini beradi. quyida yuqorida nomlari keltirilgan faylasuflarning asarlarida oila va oilaviy munosabatlar masalalarining o’rni xususida so’z yuritiladi. suqrot (mil.av. 447-399 yy.; afina) – qadimgi yunon mumtoz …

2 / 23

ularni buzib, avlodlarning tavqi-la’natiga qolmay” deb zindondan qochib ketmagan. qolaversa, o’ziga chiqarilgan hukmga e’tiroz bildirmay, o’limini ixtiyoriy tan olib, bir qadah zahar ichgan. faylasuf o’z ta’limotini og’zaki ravishda ko’cha-ko’y, maydon va hiyobonlarda shogirdlari bilan tashkil etilgan suhbatlar asosida bayon qilganligi sababli uning birorta ham yozma asari mavjud emas. suqrotning oila tarbiyasi borasidagi qarashlari uning shogirdlari – ksenofont, aristofan va aflotunlarning asarlari orqali bugungi kunga qadar etib kelgan. xususan, ksenofont “suqrot haqida esdaliklar” asarida o’z ustozi haqida so’z yuritib, uni oliyjanob ustoz, axloq-odob borasida tengsiz inson, chin insoniy fazilatlarni qadrlovchi shaxs sifatida ulug’lagan bo’lsa, aflotun ham o’z ustozini chuqur mulohazali, insonni ulug’lovchi donishmand siymosida gavdalantirgan. aflotinning o’z ustozi borasidagi mulohazalari uning “suqrot” nomli asarida o’z ifodasini topgan. suqrot ta’limotiga ko’ra jamiyatning taraqqiyoti tinchlik, osoyishtalik, farovonligi esa fuqarolarning yuksak axloq, odobga ega bo’lishi bilan belgilanadi. shaxsning yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlari oila muhitida shakllanadi. alloma fuqarolarni oila muhitida bolalarni bilimli qilib tarbiyalashga da’vat etgan. …

3 / 23

i: 1) boylar; 2) o’rta hollar; 3) kambag’allar. faylasuf boy hamda kambag’allar toifasini xush ko’rmaydi. zero, uning fikricha, jamiyatdagi barcha noxushliklar, siyosiy beqarorlik, turli tahdidlar aynan shu toifa kishilarining xatti-harakatlari evaziga yuzaga keladi. aholining eng ideal toifasi – o’rta hol kishilar sanaladi. ular tufayli jamiyat rivoj topadi, yurtda tinchlik o’rnatiladi, vaziyat barqarorlashadi. o’z asarlarida oila va oilaviy munosabatlar masalasiga to’xtalib o’tar ekan, faylasuf oila muhitida shaxsda tarkib topadigan ezgu fazilatlarni ham uch guruhga ajratadi. ular: 1) dianoetikaga asoslangan (intellektual) fazilatlar (ular, asosan, ta’lim-tarbiya jarayonida uning natijasi sifatida shakllanadi); 2) aqlga asoslangan fazilatlar; 3) axloqiyirodaga asoslangan fazilatlar(ular urf-odatlarta’sirida shakllanadi). insonning baxt-saodati haqida fikr-yuritib, mutafakkir uni umrning kuchg’ayrati, energiyasi deya ta’riflaydi. har qanday shaxs ezgu fazilatlar hamda bu bilan bog’liq ravishda baxt-saodat sohibi bo’la olmaydi. ezgu fazilatlarni o’zida namoyon qila olgan insongina baxtli, saodatli bo’lishni da’vo qila oladi. allomaning fikriga ko’ra, ezgulik ijtimoiy sub’ektlarning tabiatiga xos degan fikr noto’g’ridir. tabiat ularga faqatgina …

4 / 23

’ilgandan boshlab etti yoshgacha; 2-bosqich – etti yoshdan o’n to’rt yoshgacha; 3-bosqich – o’n to’rt yoshdan yigirma bir yoshgacha. e’tiborli jihati shundaki, alloma oila tarbiyasini tashkil etishda har bir yosh bosqichi negizida tarbiya maqsadini aniq belgilashni, mazmunini shakllantirishni hamda metodlarni tanlash oqiolna yondashuv ekanligini qayd etadi. aristotel birinchi bosqichda bolalarning tarbiyasida oila muhim o’rin egallashiga alohida e’tibor qaratadi. shaxs hayoti davomida nimalarni o’rganishi zarur bo’lsa, go’dakligidan boshlab o’shalarni o’rgatish kerakligi to’g’risidagi g’oya allomaning oila tarbiyasiga doir qarashlari asosini belgilab beradi. allomaning fikricha, bolalarning axloqiy tarbiyasi axloqiy mazmundagi xattiharakatlarni mashq qilish (harakatlarni tez-tez ixtiyoriy takrorlash)ga asoslanadi. bolalarning axloqiy tarbiyasida asosiy mas’uliyat ota-onalarning zimmasida ekanligini ta’kidlar ekan, aristotel ularning o’zlari ham axloq borasida farzandlarga o’rnak, ibrat bo’lishga chaqiradi. aflotun (pluton; mil.av. 427-347 yy., afina) – faylasuf, san’atkor, shoir, dramaturg. attika qiroli sulolasiga tegishli kodra oilasida tug’ilgan. onasi periktiona ham o’z davrining taniqli olimlari salon va hukmdor kritiylar sulolasidan bo’lgan. alloma suhbatlar shaklidagi …

5 / 23

– hissiyotning shakllantirilishiga e’tibor berish muhimligini ta’kidlaydi. aflotun tarbiyaning eng samarasi vositasi sifatida o’yinni e’tirof etadi. bundan tashqari bolalarga adabiy asarlarni o’qib berish, hikoya qilish katta ahamiyatga egaligini e’tirof etadi. materiallarni sinchiklab tanlash badiiy asarlarning bolalar tarbiyasiga ko’rsatadigan ta’sirini yanada kuchaytiradi, deb hisoblaydi alloma. faylasufning barcha ma’naviy-axloqiy va siyosiy qarashlari oilada bolalarni yoshligidanoq ijtimoiy nuqtai nazardan tarbiyalash zarurligini yoritishga xizmat qiladi. demokrit (mil.av. 460-370 yy.) – qadimgi yunon faylasufi, atom nazariyasining asoschisi. u o’z asarlarida oilada bola tarbiyasiga boshqa yunon mutafakkirlari singari katta ahamiyat qaratadi. alloma “tabiat bilan tarbiya bir-biriga o’xshaydi” g’oyasini ilgari surish orqali tarbiyani tabiatga muvofiqlashtirish masalasini birinchi bo’lib kun tartibiga olib chiqadi. “ta’lim mehnat asosidagina go’zal narsalarni hosil qiladi” mazmunidagi qarashlar esa demokritning tarbiyada mehnatning roli katta ekanligiga e’tibor qaratganligini tasdiqlaydi. shu nuqtai nazardan oila tarbiyasida ham mehnatning tarbiyaviy imkoniyatlaridan foydalanish foydadan holi emasligini uqtiradi. alloma shaxsdan doimo mehnat bilan band bo’lishni talab qildi. zero, faylasufning uqtirishicha, …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chet ellarda oila pedagogikasi fanining rivojlanish tarixi"

chet ellarda oila pedagogikasi fanining rivojlanish tarixi reja: 1. qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasiga yondashuvlari. 2. evropa uyg’onish davri mutafakkirlari asarlarida oila tarbiyasi masalalarining yoritilishi. 3. ma’rifatparvarlarning asarlarida oila tarbiyasiga oid qarashlarning aks etishi. 4. rus pedagoglarining oila pedagogikasiga oid qarashlari. tayanch tushunchalar: qadimgi yunoniston, qadimgi rim, evropa uyg’onish davri, ma’rifatparvar mutafakkirlar, rus pedagoglari, oila tarbiyasini tashkil etishga tarixiy yondashuv. qadimgi yunon va rim mutafakkirlarining oila tarbiyasiga yondashuvlari. oila va oilaviy munosabatlar masalalari juda qadimdan o’rganilib kelingan. xususan, qadimgi yunoniston va rimda davlat boshqaruv tartiblarining joriy etilishi oilaning davla...

This file contains 23 pages in DOCX format (39.4 KB). To download "chet ellarda oila pedagogikasi fanining rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: chet ellarda oila pedagogikasi … DOCX 23 pages Free download Telegram