zulfiya va asqad muxtor hayoti va ijodi

DOCX 11 pages 29.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: zulfiya va asqad muxtor hayoti va ijodi reja: 1. shoiraning umr yo‘li. 2. dastlabki ijod namunalari. 3. 30-yillar ijodi. 4. urush yillaridagi she’rlari 5. zulfiya dostonlari. zulfiya isroilova 1915 yil 1 martda toshkentning “o‘qchi” mahallasida, hunarmand-degrez oilasida tug‘ilgan. bolaligidan u bahorga, tabiatga oshno bo‘lib kamolga etgan. bu haqda zulfiya o‘z xotiralarida shunday deb yozgan edi: “es-es bilaman, bolaligimda kurtaklarning bargga aylanganini o‘z ko‘zim bilan ko‘rgim kelardi. tushlarimda bu holatlarni necha-necha bor ko‘rganman: jajji mushtdan ham jajjiroq kurtakchalar jilmayadi, jilmayisha yaproqlarga aylanadi, yaproqchalar hademay yoyiladi va shamolda raqs tusha boshlaydi”. zulfiyaning otasi isroil muslimov temirchi edi. “otam kiyimlarining u er-bu erida cho‘g‘ izi, horg‘in kirib kelardilar, doimo olov isi kelardi otamdan. otam po‘lat quyuvchi edilar. men otamning cho‘g‘day po‘latni istagan shaklga sola olganlarini, undan turli buyumlar yasaganlarini, bundan rosa hayratga tushganlarimni ham kechagiday eslayman”,− deb xotirlaydi shoira. zulfiya yoshligida amerika yozuvchisi benjamin spok asarlarini sevib o‘qigan. o‘sha asarlar orqali u …

2 / 11

hkent maydonlarida gulxanlar lovillar, unga qo‘shilib paranji-chachvon ham yonardi”,−deb xotirlaydi. zulfiya: “dastlab, odamlar ko‘zidan yashirinib she’r yoza boshladim”,- deb xotirlagan edi. 1930-yildan boshlab “ishchi”, “yosh leninchi”, “kolxozchi bolalar”, “yangi yo‘l” singari gazeta va jurnallarda yosh shoiraning dastlabki she’rlari bosilib chiqadi. uning 1931-yilda matbuotda bosilgan ilk she’ri “ishchi” deb atalgan edi. o‘sha she’rini eslab, shoira: “1930-yildan so‘ng dadilroq bo‘lib qoldim, she’rlarim birin-sirin jurnal va gazetalarda bosilib chiqa boshladi”,− deb yozgan edi. 1932-yilda 17-yoshli shoiraning birinchi she’rlar to‘plami−“hayot varaqlari” bosilib chiqdi. undan “yuksalish qo‘shig‘i”, “men ishchi qizi”, “zavod yo‘lida”, “kolxoz qizi”, “ozod qiz” kabi davr ruhi bilan sug‘orilgan she’rlar o‘rin olgan edi. ammo bu she’rlarda muallifning dunyoga, voqelikka, insonga o‘z nuqtai nazaridan qarash yo‘q edi. “hayot varaqlari” kitobi haqida shoiraning o‘zi shunday degan edi: “bu to‘plamni varaqlab qolganimda, ko‘zimga g‘o‘rlik va kamchiliklar yaqqol tashlanib, meni xijolatga soladi”. shunday bo‘lsa-da, bu she’riy to‘plamcha o‘sha vaqt uning tuyg‘ulariga bir olam quvonch baxsh etgan edi. …

3 / 11

shod studentkam, shu parchani senga atadim. zulfiya sevgi-sadoqat, hijron, o‘lim, ona, tong, dunyo, umr, hayot, yurtdoshlari jasorati, irodasi haqida yozadi, yozganda ham ularni o‘z taqdiri nuqtai nazaridan, shaxsiy dardi, tashvishi tarzida talqin qiladi. “urush yillari kamolot davri bo‘ldi,− deydi zulfiyaning o‘zi.−aqlli gaplarni o‘ylab topishga, yasama dard yoki zavq-shavqni kuylashga o‘rin qolmadi, turmushning o‘zi qat’iyat bilan haqiqat talab qildi. beixtiyor ravishdami yoki birovning tajribasiga murojaat qilish natijasidami, asl so‘zlar o‘z-o‘zidan quyilib kelavergandan keyin, ularni o‘rni-o‘rniga joylashtirish, bir-biriga bog‘lash yo‘lini topar ekansan... 1947 yilda chiqqan “hulkar” kitobim yangi ishning yakuni bo‘ldi. she’rlarim voqeaband bo‘lib qoldi. men bu she’rlarga o‘z ruhiy tariximning bir parchasini joylashtira boshladim: bu parchaning o‘z tuguni, kulminatsiyasi va echimi bor edi. endi yozmoq uchun, lev tolstoy aytganidek, dastlab, gapning uchini uchiga ulab olishim kerak edi. she’rni boshlab qo‘yib, oxirini topmagunimcha uni davom ettirolmas edim. endilikda qayoqqa qarab ketayotganligimni bilganimdan yo‘lning eng qisqasini izlab topa olardim. natijada she’rlarim muxtasar va …

4 / 11

ganim ham qaytadi g‘olib. yo‘liga chiqaman quchog‘im to‘la, bog‘laringda o‘sgan gullardan olib. zulfiya urush tugagach yozgan “g‘oliblar qaytganda” she’rida go‘yo yuqoridagi asar syujetini davom ettirgandek, diqqatni o‘sha lirik qahramonning holatini chizishga qaratadi. g‘alaba ko‘plarning hijroniga chek qo‘ydi: “o‘ldiruvchi qattiq bir hijron zafar alangasida tamom yondi”. ammo bu qahramonning sevgilisi qaytmadi. olamni g‘alaba shodiyonasi tutgan bir paytda, u sevgilisining suratini olib, “o‘ksib-o‘ksib boqadi, yanog‘ida tomchilar qotadi”. biroq g‘alabadan va butun el shodligidan quvongan ayol: “chiqmasam bo‘lmaydi, butun elda to‘y”, deb guldasta olib g‘oliblarni qutlagani chiqadi. “o‘g‘lim, sira bo‘lmaydi urush” she’rida ham urushdan qaytmagan er-yigitlar, jangda eridan ajragan ayol haqida yozib, uning goh bo‘yi etib qolgan o‘g‘li bilan gaplashib, goh yonida otasi yo‘qligidan o‘ksinishini zulfiya o‘ziga xos tarzda tasvirlagan. ona deydi: urush, noming o‘chsin jahonda, hamon bitmas sen solgan alam. sen tufayli ko‘p xonadonda, ota nomli buyuk shodlik kam. ikkala she’rida ham zulfiya o‘zgalarning shodligi va g‘amini o‘zinikidek his qiladi, o‘zinikini esa …

5 / 11

an fikr yuritganining guvohi bo‘lamiz. zulfiyaning she’rlari ixchamligi bilan ajralib turadi. shoiraning “uni farhod der edilar”, “quyoshli qalam”, “xotiram siniqlari” dostonlari ham juda ixcham tarzda yozilgan. zulfiya doston janridan ko‘ra lirik shaklda ijod qilishni xush ko‘rgan. uning “yuragimga yaqin kishilar” turkumiga kirgan badiiy suhbat bobida bu haqida o‘zi shunday yozadi: “doston janrini uncha xush ko‘rmayman, undagi kenglik menga maydalashib ketgandek tuyuladi. men siqiq janrni− lirikani sevaman”. zulfiyaning so‘nggi nidosidek jaranglab qolgan “xotiram siniqlari” ham xuddi “quyoshli qalam” singari lirik doston hisoblanadi. unda shoira deyarli ilgari hech bir she’rida ifodalay olmagan his-tuyg‘ularini, zamon o‘zgarishi bilan tug‘ilgan qarashlarini to‘kib solishga, hissiy emotsional tarzda kishilarga etkazishga urinadi. dostonda shoira istiqlol davrini hurriyat sifatida olqishlaydi. shu o‘rinda o‘zbekiston xalq yozuvchisi p. qodirovning “zulfiyaxonim mehrigiyosi” maqolasidagi fikrlarini keltirib o‘tish o‘rinli: “zulfiya opa kamtarlik bilan “xotiram siniqlari” deb atagan dostonlari biz boshdan kechirgan mustabid zamonlar haqiqatini olmos qirralaridek nurlantirib ko‘rsatadi. doston so‘ngidagi: kelding-yey, istiqlol, istiqbol bo‘lib, …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zulfiya va asqad muxtor hayoti va ijodi"

mavzu: zulfiya va asqad muxtor hayoti va ijodi reja: 1. shoiraning umr yo‘li. 2. dastlabki ijod namunalari. 3. 30-yillar ijodi. 4. urush yillaridagi she’rlari 5. zulfiya dostonlari. zulfiya isroilova 1915 yil 1 martda toshkentning “o‘qchi” mahallasida, hunarmand-degrez oilasida tug‘ilgan. bolaligidan u bahorga, tabiatga oshno bo‘lib kamolga etgan. bu haqda zulfiya o‘z xotiralarida shunday deb yozgan edi: “es-es bilaman, bolaligimda kurtaklarning bargga aylanganini o‘z ko‘zim bilan ko‘rgim kelardi. tushlarimda bu holatlarni necha-necha bor ko‘rganman: jajji mushtdan ham jajjiroq kurtakchalar jilmayadi, jilmayisha yaproqlarga aylanadi, yaproqchalar hademay yoyiladi va shamolda raqs tusha boshlaydi”. zulfiyaning otasi isroil muslimov temirchi edi. “otam kiyimlarining u er-bu erida cho‘g‘ izi,...

This file contains 11 pages in DOCX format (29.3 KB). To download "zulfiya va asqad muxtor hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: zulfiya va asqad muxtor hayoti … DOCX 11 pages Free download Telegram