xalqaro iqtisodiy integratsiya va o‘zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi

DOC 10 pages 170.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 170.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

3-§ xalqaro iqtisodiy integratsiya va o‘zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi reja. 1. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mohiyati, shakllari va ob’ektiv asoslari. 2. jahondagi asosiy integratsion guruhlarning amal qilish xususiyat. 3. o‘zbekistonning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi va tashqi iqtisodiy faoliyati oldingi bobdan ma’lum bo‘ldiki, hozirgi vaqtda jahon iqtisodiyotida ikki tendensiya amal qilmoqda. bir tomondan, mamlakatlar o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalarning rivojlanishi, xalqaro savdoning erkinlashuvi, kommunikatsiya va axborot zamonaviy tizimi, texnik jihatdan jahon andozalari va me’yorlarining yaratilishi natijasida jahon xo‘jaligining yaxlitligi, uning globallashuvi kuchaymoqda. ayniqsa bu jarayon transmilliy korporatsiyalarning faoliyatlari orqali aniq namoyon bo‘lmoqda. boshqa tomondan, mintaqaviy darajada mamlakatlarning iqtisodiy jihatdan yaqinlashuvi va o‘zaro aloqadorligi ro‘y berib, jahon xo‘jaligining nisbatan mustaqil markazlarini tashkil etish yo‘nalishida rivojlanayotgan yirik mintaqaviy integratsion tuzilmalar shakllanmoqda. shunga ko‘ra, ushbu bobda xalqaro integratsiyaning mohiyati, maqsad va shakllari bayon etiladi. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning turlicha nazariyalari tahlil etilib, jahondagi asosiy integratsion guruhlar ko‘rib chiqiladi. 1. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mohiyati, shakllari va ob’ektiv asoslari, xalqaro …

2 / 10

konda erkin raqobat va bozorning stixiyali kuchlari amal qilib, davlat siyosati unga o‘z ta’sirini o‘tkaza olmaydi. bu olimlarning fikricha, xalqaro iqtisodiy munosabatlar sohasiga davlatning aralashuvi inflyasiya, xalqaro savdo va to‘lov nisbatlarining buzilishi kabi salbiy holatlarni keltirib chiqaradi. biroq, davlat ishtirokidagi mintaqaviy davlatlararo ittifoqlarning shakllanishi asosidagi xalqaro iqtisodiy integratsiyaning rivojlanishi erta neoliberallarning fikrining asossiz ekanligini ko‘rsatdi. shunga ko‘ra, keyingi neoliberalizm vakili b.balass iqtisodiy integratsiya davlatning iqtisodiy hayotdagi ishtirokining faollashuviga olib kelishini tadqiq etdi. korporatsionalizm (namoyandalari s.rolf, yu.rostou) xx asrning 60-yillarida paydo bo‘lib, bozor mexanizmi va davlat tomonidan tartibga solishga qarama-qarshi holda transmilliy korporatsiyalarning faoliyat ko‘rsatishi xalqaro iqtisodiyotning integratsiyalashuvini, uning ratsional va muvozanatli rivojlanishini ta’minlashga qodirligi to‘g‘risidagi g‘oyalarni ilgari surdi. strukturalizm (asosiy vakili g.myurdal) yo‘nalishi tarafdorlari tovarlar, kapital va ishchi kuchi harakatining to‘la liberallashuvi g‘oyasiga qarshi chiqib, bozor mexanizmining erkin amal qilishi ishlab chiqarishning rivojlanishi va joylashuvida ma’lum nomutanosibliklarni, daromadlardagi tengsizlikning chuqurlashuvini keltirib chiqaradi, deb hisoblaydilar. bu oqim vakillari iqtisodiy integratsiyaga integratsiyalashayotgan …

3 / 10

iyani rivojlantirishning mumkin bo‘lgan ikkita variantini ilgari surdilar: birinchisi – iqtisodiy maqsad va siyosatni muvofiqlashtirgan holda milliy erkinlikni yo‘qotish asosidagi integratsiya; ikkinchisi – milliy mustaqillikni imkon qadar saqlab qolish shartiga asoslangan integratsiya. bu variantlarning hech biri sof holda mavjud bo‘lmasligini anglagan holda, ular integratsiyalashuvchi tomonlarning ichki va tashqi siyosatlarini muvofiqlashtirish yo‘li bilan bu variantlarni uyg‘unlashtirish zarurligini ko‘rsatganlar. neokeynscha yo‘nalishning yana bir ko‘rinishi dirijizm (asosiy vakili ya.tinbergen) bo‘lib, uning namoyandalari integratsiya jarayonlarida bozor mexanizmining hal qiluvchi rolini inkor etadilar. ular xalqaro iqtisodiy tuzilmalarning tashkil etilishi va amal qilishi integratsiyalashayotgan mamlakatlar tomonidan umumiy iqtisodiy siyosatning ishlab chiqilishi, sotsial qonunchilik bo‘yicha kelishuv, kredit siyosatining muvofiqlashtirilishi asosida amalga oshirilishi mumkin deb hisoblaydilar. yuqoridagi turli-tuman nazariyalarning umumiy tavsifi shuni ko‘rsatadiki, ularning har biri xalqaro iqtisodiy munosabatlarning ma’lum jihatlarini ochib berishga, bu boradagi muammolarni hal etish va yangi g‘oyalarni rivojlantirishga qaratilgan. mazkur nazariyalarning to‘g‘ri va ilmiy asoslangan tomonlaridan foydalangan holda xalqaro iqtisodiy munosabatlarni yanada takomillashtirishga intilish …

4 / 10

arining shakllanishi hamda iqtisodiy siyosatlarning kelishuvi asosida amalga oshadi. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning asosiy shakllari quyidagilar: - erkin savdo hududlari. bu iqtisodiy integratsiyaning eng oddiy shakli bo‘lib, uning doirasida qatnashuvchi mamlakatlar o‘rtasidagi savdo cheklashlari bekor qilinadi. erkin savdo hududlarining tashkil etilishi ichki bozorda milliy va xorijiy tovar ishlab chiqaruvchilar o‘rtasidagi raqobatni kuchaytirib, bu bir tomondan, milliy ishlab chiqaruvchilarning bankrot bo‘lishi xavfini kuchaytirsa, boshqa tomondan ishlab chiqarishni takomillashtirish va yangiliklarni joriy etish uchun rag‘bat yaratadi. bunga evropa erkin savdo uyushmasi va mdh mamlakatlari o‘rtasidagi o‘zaro bitim misol bo‘la oladi; - bojxona ittifoqi. iqtisodiy integratsiyaning bu shakli erkin savdo hududlarining faoliyat qilishi bilan birga yagona tashqi savdo tariflari o‘rnatishni va uchinchi mamlakatga nisbatan yagona tashqi savdo siyosati yuritishni taqozo qiladi. evropa ittifoqi (ei) bojxona ittifoqiga yorqin misoldir; - to‘lov ittifoqi. bu milliy valyutalarning o‘zaro erkin almashuvini va hisob-kitobda yagona pul birligining amal qilishini ta’minlaydi. evropa hamjamiyati, janubi-sharqiy osiyo va mdh mamlakatlari uchun to‘lov …

5 / 10

integratsiyaning eng oliy shakli hisoblanadi. bunda iqtisodiy integratsiyaning barcha qarab chiqilgan shakllari umumiy iqtisodiy va valyuta-moliyaviy siyosat o‘tkazish bilan birga uyg‘unlashadi. xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonini ob’ektiv tavsifdagi bir qator omillar taqozo qiladiki, ularning ichidan quyidagilar asosiy o‘rinni egallaydi: - xo‘jalik aloqalarining baynalminallashuvi va globallashuvi; - xalqaro mehnat taqsimotining chuqurlashuvi; - umumjahon fan-texnika revolyusiyasi; - milliy iqtisodiyot ochiqligining kuchayishi. integratsiya jarayonlarini rag‘batlantiruvchi asosiy omillardan biri – milliy iqtisodiyot ochiqlik darajasining oshishidir. ochiq iqtisodiyotning o‘ziga xos belgisi bo‘lib quyidagilar hisoblanadi: · mamlakat iqtisodiyotining jahon xo‘jalik munosabatlari tizimiga chuqur kirishganligi; · tovarlar, kapital, ishchi kuchining mamlakatlararo harakati yo‘lidagi to‘siqlarning kamaytirilishi yoki to‘liq bartaraf etilishi; · milliy valyuta konvertatsiyasining ta’minlanganligi. shunday qilib, integratsiya milliy darajadagi iqtisodiy o‘sish jarayonlarining o‘zaro birikishi orqali tavsiflanib, buning natijasida yagona xo‘jalik organizmi shakllanadi. real hayotda bir vaqtning o‘zida integratsiyalashuv va integratsiyalashuvdan qaytishdan iborat ikki tendensiya amal qiladi. bundan tashqari, ba’zi bir sabablarga ko‘ra turli mamlakatlardagi integratsiyaning turli elementlari bir …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro iqtisodiy integratsiya va o‘zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi"

3-§ xalqaro iqtisodiy integratsiya va o‘zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi reja. 1. xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mohiyati, shakllari va ob’ektiv asoslari. 2. jahondagi asosiy integratsion guruhlarning amal qilish xususiyat. 3. o‘zbekistonning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi va tashqi iqtisodiy faoliyati oldingi bobdan ma’lum bo‘ldiki, hozirgi vaqtda jahon iqtisodiyotida ikki tendensiya amal qilmoqda. bir tomondan, mamlakatlar o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalarning rivojlanishi, xalqaro savdoning erkinlashuvi, kommunikatsiya va axborot zamonaviy tizimi, texnik jihatdan jahon andozalari va me’yorlarining yaratilishi natijasida jahon xo‘jaligining yaxlitligi, uning globallashuvi kuchaymoqda. ayniqsa bu jarayon transmilliy korporatsiyalarning faoliyatlari orqali aniq na...

This file contains 10 pages in DOC format (170.5 KB). To download "xalqaro iqtisodiy integratsiya va o‘zbekistonning jahon hamjamiyatiga kirib borishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro iqtisodiy integratsiya … DOC 10 pages Free download Telegram