membrana buzilishlarida patalogik jarayonlarni kelib chiqishi

PPTX 20 pages 2.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

toshkent davlat tibbiyot unverstiteti mavzu:membrana buzilishlarining patologik jarayonlarning kelib chiqishdagi o’rni toshkent davlat tibbiyot unverstiteti mavzu:membrana buzilishlarining patologik jarayonlarning kelib chiqishdagi o’rni topshirdi:mirzayeva farangiz qabul qildi:ergasheva xonoyim reja 1. kirish 2. hujayra membranasining tuzilishi va ahamiyati 3. membrana buzilishining sabablari 4. membrana buzilish mexanizmlari 5. membrana buzilishlari natijasida yuzaga keladigan patologik jarayonlar 6. membrana buzilishi bilan bog‘liq kasalliklar 7. membranani himoya qiluvchi mexanizmlar 8. xulosa . kirish hujayra membranasi organizmdagi barcha hujayralarning hayot faoliyatida muhim o‘rin tutadi. u hujayrani tashqi muhitdan ajratadi, moddalarning kirish-chiqishini boshqaradi va ichki muhit barqarorligini ta’minlaydi. membrananing struktura yoki funksiyasi buzilganda, hujayrada chuqur patologik o‘zgarishlar yuzaga keladi. . hujayra membranasining tuzilishi va ahamiyati membrana ikki qatlamli fosfolipid va oqsillardan tashkil topgan. unda: retseptorlar, fermentlar, tashuvchilar joylashgan, moddalar almashinuvi va hujayra aloqalari ta’minlanadi. membrana butunligi buzilganda hujayra faoliyati izdan chiqadi. membrana buzilishining sabablari fizik omillar: yuqori harorat, nurlanish, mexanik zarba. kimyoviy omillar: zaharli moddalar, kislota, ishqor, og‘ir …

2 / 20

z. ionlar almashinuvi buzilishi, kalsiy to‘planishi. fermentlar chiqib ketishi → avtoliz. elektrolit disbalansi → yurak ritmi va mushak faoliyati buzilishi. immun reaksiyalar kuchayib, autoimmun jarayonlar rivojlanadi. membrana buzilishi bilan bog‘liq kasalliklar yurak infarkti va miya insulti (ishemik holatlar). jigar va buyrak yetishmovchiligi. yallig‘lanish va degenerativ kasalliklar. neyrodegenerativ kasalliklar (altsgeymer, parkinson). membrana buzilishi bilan bog‘liq kasalliklar № kasallik nomi qisqacha izoh 1 ishemiya va infarkt qon oqimi to‘xtaganda kislorod yetishmaydi, natijada mitoxondriya membranasi buziladi va hujayra nobud bo‘ladi. 2 altsgeymer kasalligi neyron membranasidagi lipidlar oksidlanadi, oqsillar parchalanadi, natijada hujayra signal uzata olmay qoladi. 3 parkinson kasalligi neyron membranasidagi dopamin tashuvchi oqsillar shikastlanadi. 4 mushak distrofiyasi suyak-mushak hujayralarining membranasini mustahkamlovchi distrofin oqsili yetishmasligi. 5 gepatit va sirroz viruslar jigar hujayra membranasiga zarar yetkazadi, ularning o‘lishiga olib keladi. 6 gemoliz (eritrositlarning parchalanishi) eritrosit membranasi buzilishi tufayli gemoglobin plazmaga chiqadi. 7 oksidlovchi stress bilan bog‘liq kasalliklar qandli diabet, ateroskleroz, saraton — hammasida lipid peroksidlanishi …

3 / 20

rish, o‘qish, yozishda qiynalish. vaqt va joyda adashish. kayfiyat o‘zgarishlari, tashvish, apatiya. kasallik oxirida bemor o‘z yaqinlarini ham tanimay qoladi. 🔹 davolash atsetilxolin parchalanishini to‘xtatuvchi dori vositalari: donepezil, rivastigmin, galantamin. nmda retseptor blokatorlari: memantin. antioksidantlar (e vitamini), miya qon aylanishini yaxshilovchi preparatlar. ruhiy qo‘llab-quvvatlash, miya mashqlari (xotira mashqlari). parkinson kasalligi 🔹 ta’rifi parkinson kasalligi — bu miyada dopamin ishlab chiqaruvchi hujayralarning nobud bo‘lishi natijasida yuzaga keladigan, harakat buzilishi bilan kechuvchi surunkali kasallikdir. 🔹 sabablari 1. genetik moyillik. 2. atrof-muhit toksinlari (pestitsidlar, og‘ir metallar). 3. erkin radikallar ta’siri va oksidlovchi stress. 4. qon aylanish buzilishi yoki infeksiya 5. keksalik. 🔹 davolash levodopa (l-dopa) — dopamin manbai, asosiy dori. dopamin retseptor agonistlari: pramipeksol, ropinirol. mao-b inhibitörlari: selegilin. jarrohlik usullar (chuqur miya stimulyatsiyasi) og‘ir hollarda qo‘llaniladi. fizioterapiya, nutq terapiyasi, muntazam harakat mashqlari. membranani himoya qiluvchi mexanizmlar: antioksidantlar: vitamin e, c, glutamat, katalaza, sod. fosfolipid va oqsillarni yangilash tizimi. mitoxondrial energiya ta’minotini yaxshilash. bu …

4 / 20

imni qo‘yish, kimni qo‘ymaslikni biladi” 2. fosfolipid ikki qavati — membrana asosan ikki qatlamli yog‘lardan (fosfolipidlardan) tashkil topgan. ular suvni yoqtirmaydigan “dum” va suvni yoqtiradigan “bosh” qismdan iborat bo‘ladi. 3. suyuq mozaika modeli — membrana “qotib qolgan devor” emas, balki doim harakatlanib turuvchi suyuq muhit. oqsillar, lipidlar va uglevodlar unda “suzib yuradi”. 4. har bir hujayraning “barmoq izi” bor — membranadagi glikoproteinlar va glikolipidlar har bir hujayra turiga xos, ularni tanib olish uchun “shaxsiy kod” vazifasini bajaradi. shu sababli, masalan, transplantatsiyada moslik muhim! 5. elektr potensiali mavjud ⚡️ — hujayra membranasi ichki va tashqi qismi o‘rtasida -70 mv atrofida elektr farqi saqlanadi. shu narsa nerv impulslarini uzatish uchun juda zarur. 6. oqsil “eshiklar” — ayrim moddalarga yo‘l berish uchun membranada ion kanallari yoki transport oqsillari joylashgan. ular “eshikchi” kabi har bir modda uchun alohida yo‘l ochadi. 7. viruslar va bakteriyalar membranani “eshik” sifatida ishlatadi — ular membranadagi maxsus retseptorlarga yopishib, …

5 / 20

²⁺) muvozanati buziladi atf sintezi kamayadi hujayrada shish, lizis (erish) yoki apoptoz sodir bo‘ladi organellalar (mitoxondriya, endoplazmatik tarmoq) funksiyasi izdan chiqadi 📚 foydalanilgan adabiyotlar 1. abduxalikov m., muxammadieva s. — “umumiy patologik fiziologiya”, toshkent: tta nashriyoti, 2018. 2. to‘ychiyeva n.m. — “tibbiy biofizika va biokimyo asoslari”, toshkent: fan va texnologiya, 2020. 3. karamatov a., tojiboyev s. — “hujayra fiziologiyasi va patologiyasi”, toshkent: tibbiyot akademiyasi, 2019. 4. guyton a.c., hall j.e. — “textbook of medical physiology”, 14th edition, elsevier, 2021. 5. robbins & cotran — “pathologic basis of disease”, 10th edition, elsevier, 2020. 6. berg j.m., tymoczko j.l., stryer l. — “biochemistry”, 9th edition, w. h. freeman and company, 2022. 7. voet d., voet j.g. — “biochemistry”, 5th edition, wiley, 2018. 8. lippincott illustrated reviews — “biochemistry”, 8th edition, wolters kluwer, 2021. 9. internet manbalari: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ https://www.sciencedirect.com/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ etiboringiz uchun rahmat image2.png image3.tmp image4.tmp image5.tmp image6.tmp image7.tmp image8.tmp image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "membrana buzilishlarida patalogik jarayonlarni kelib chiqishi"

toshkent davlat tibbiyot unverstiteti mavzu:membrana buzilishlarining patologik jarayonlarning kelib chiqishdagi o’rni toshkent davlat tibbiyot unverstiteti mavzu:membrana buzilishlarining patologik jarayonlarning kelib chiqishdagi o’rni topshirdi:mirzayeva farangiz qabul qildi:ergasheva xonoyim reja 1. kirish 2. hujayra membranasining tuzilishi va ahamiyati 3. membrana buzilishining sabablari 4. membrana buzilish mexanizmlari 5. membrana buzilishlari natijasida yuzaga keladigan patologik jarayonlar 6. membrana buzilishi bilan bog‘liq kasalliklar 7. membranani himoya qiluvchi mexanizmlar 8. xulosa . kirish hujayra membranasi organizmdagi barcha hujayralarning hayot faoliyatida muhim o‘rin tutadi. u hujayrani tashqi muhitdan ajratadi, moddalarning kirish-chiqishini boshqaradi va ichki muhit...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "membrana buzilishlarida patalogik jarayonlarni kelib chiqishi", click the Telegram button on the left.

Tags: membrana buzilishlarida patalog… PPTX 20 pages Free download Telegram