modern kompyuterlar axborotni tez ishlab beruvchi avtomatik qurilmalar

DOC 39 pages 551.5 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 551.5 KB

File type DOC

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

dastur kompyuterni tashxis qilish uchun bajaradigan asosiy vazifa dasturiy ta'minot va apparat haqida imkon qadar ko'proq ma'lumot olishdir kirish birinchi shaxsiy kompyuter 1973 yilda fransiyada nruohg trohg ti tomonidan yaratilgan. kompyuter (ing . computer - hisoblayman), ehm (elektron hisoblash mashinasi) - oldindan berilgan dastur (programma) boʻyicha ishlaydigan avtomatik qurilma. elektron hisoblash mashinasi (ehm) bilan bir xildagi atama. dastlab yaratilgan maskur shaxsiy kompyuter elektron o'yinchoq sifatida qabul qilindi. bu kompyuter 1977 yilda amerikalik stiv jobs boshchiligidagi "apple computer" firmasi tomonidan mukammallashtirilib, dasturlarning katta majmuini tatbiq etib, ommaviy ravishda chiqarila boshladi. shundan beri kompyuter hayotimizga mustaxkam joylashib, axborotni qayta ishlashning eng zamonaviy vositasiga aylandi. kompyuter, deganda turli hajmdagi, har xil ko'rinishdagi axborotlarni tezlik bilan ishlab berishni ta`minlovchi universal avtomatik qurilmani tushunish mumkin. hozirda hilma-hil zamonaviy kompyuterlar insonga holis hizmat qilmoqda. ularning tashqi ko'rinishi ham turlicha. lekin ularni tashkil etuvchi qurilmalar, (ya`ni apparatli ta`minoti) bilan yaqindan tanishsak, turli turkumdagi mashinalardagi qurilmalarda o'xshashlik borligini …

2 / 39

osil bo'luvchi barcha axborotlar va ma`lumotlarni ishlash uchun zarur bo'ladigan dasturlar vaqtincha saqlanadi. chunki, tezkor xotira qurilmasida saqlanib turgan ma`lumotlar kompyuterlar elektr manba`dan uzilganda yoki qayta yuklangan vaqtda o'chib ketadi. tezkor xotira qurilmasi registrlardan tashkil topgan. registr - ma`lumotlarni ikkilik shaklida vaqtinchalik saqlab turish uchun mo'ljallangan qurilma. har bir registr o'z navbatida triggerlardan tashkil topadi. trigger mitti kondensator bo'lib, u elektr toki bilan zaryadlangan holda - "1", zaryadlanmagan holatda "0" ni ifodalaydi. registrdagi triggerlarning miqdori kompyuterning necha razryadli ekanini belgilaydi. registrlar uyachalar (yacheykalar) deb ham yuritiladi. uyachalarning har bir razryadida bir bit axborot joylashadi, ya`ni 0 yoki 1. 8 bit axborot birlashganda 1 bayt miqdordagi axborotni hosil qiladi. har bir bayt o'z tartib raqamiga, ya`ni adresiga ega bo'ladi. uyachaning sig'imi mashina so'zi uzunligini belgilab beradi. mashina so'zining uzunligi baytlarda o'lchanadi. mashina so'zining uzunligi 2, 4, 8 baytga teng bo'lishi mumkin. demak, ketma-ket joylashgan ikki, to'rt yoki sakkiz bayt birlashib bitta …

3 / 39

; 2) siyosiy partiyalar, tashkilotlar, alohida arboblar faoliyatining asosiy qoidalari va maqsadlari bayoni; 3) oʻquv fani mazmunining qisqacha izohi; 4) teatr, konsertlar va b. doimiy xotira qurilmasida kompyuter ishlagan paytda yozilgan axborot o'zgarmasdan doim saqlanadi. unda odatda, kompyuterning har yoqilishida uning barcha asosiy qurilmalarining sozligini tekshiruvchi dasturlar, diskyurituvchi, monitor, klaviatura qurilmalarining ishini boshqaruvchi dasturlar, operatsion sistema diskning qaysi joyida joylashganligi haqidagi axborotlar joylashgan bo'ladi. protsessor - kompyuterning asosiy qurilmasi. protsessor arifmetik va mantiqiy amallar bajaradi, xotira bilan bog'lanadi va barcha mahalliy qurilmalarning ishini boshqaradi. protsessorning asosiy ishi tezkor xotira qurilmasida joylashgan dasturdan navbatdagi buyruqni o'qish va bajarish, natijani yozib qo'yish hamda keyingi bajariladigan buyruqni aniqlashdan iborat takrorlanuvchi jarayon. dastur - kompyuter bajarishi lozim bo'lgan buyruq va ko'rsatmalarining izchil ketma-ketligi. bundan tashqari protsessor dastur mazmunidagi boshqarishni amalga oshirish, ma`lumotlarni zarur joydan o'qish, lozim joyga yozish, kerak joyga uzatish boshqa qurilmalarning izlanishini muvofiqlashtirish vazifasini ham bajaradi. demak, protsessor berilgan dastur va zarur …

4 / 39

adi va gs bilan ifodalanadi. masalan, i8086 protsessori 10 mgs (sekundiga 10 million amal) tezlikka ega bo'lsa pentium protsessori uchun bu ko'rsatkich 850 mgsga teng. protsessorning razryadlari soni uning bir vaqtning o'zida baravariga ishlash mumkin bo'lgan bitlar miqdori bilan aniqlanadi. hozirgi kunda 8, 16, 32, 64, 128 razryadli prssessorlar keng qo'llanmoqda. protsessorning tezligini oshirish uchun hozirgi vaqtda kesh-xotira, turli matematik hamprotsessorlar kabi vositalardan foydalanish yo'lga qo'yilgan. komppyuter qurilmalari orasidagi axborot almashinuvi sistema magistrali - shinalar (elektr simlarining bog'lamlari) ko'magida amalga oshiriladi. shinadagi simlar kompyuterning hamma qurilmalariga parallel holda ulanadi. kompyuter ishi uchun uch xil shina xizmat ko'rsatadi: berilganlar (berilgan malumotlar) shinasi, adreslar shinasi, boshqarish shinasi. bog'lamdagi simlarning miqdori, shinaning razryadlari sonini belgilaydi. aniq protsessorga mos i80386, 16/32 yozuvi, ushbu protsessor 16 razryadli berilganlar shinasi va 32 razryadli adreslar shinasiga ega ekanligini, ya`ni bir vaqtning o'zida 16 bit axborot va 2^32= 4 gbayt hajmdagi adreslar (adreslar sohasi) bilan ishlash imkoniyatini mavjudligini …

5 / 39

mpyuterga turli shakldagi axborotlar kiritishning yo'llaridan biri klaviaturada joylashgan tugmalar ko'magida amalga oshiriladi. aniq bir tugmani yoki tugmalar birikmasini bosilishiga aynan mos ikkilik kodni kiritilishiga olib keladi, buning boisi shifrlovchi deb yuritiladigan - mikrosxema ma`lum bir tugma bosilishida hosil bo'ladigan signalni ikkilik kodga aylantirib beradi. monitor kompyuterning ish jarayonida vujudga keladigan axborotlarning zarur qismini ekranda yoritib berishni ta`minlaydi. monitor matn yoki grafik rejimda ishlaydi. matn rejimida ekran belgi o'rinlari deb yuritiluvchi alohida qismlarga bo'linadi. grafik rejimda ekran piksel deb ataluvchi nuqtalar to'plamidan tashkil topadi. ikkala rejimda ham belgi yoki pikselning ranglari, fonning rangi, ravshanligi va boshqa parametrlar xaqidagi ma`lumotlar videoxotirada saqlanadi. monitordagi piksellarning umumiy miqdori monitorning imkon darajasi, deb ataladi. hozirgi davrda keng tarqalgan monitorlarni tavsiflovchi jadvalni keltiramiz. bu erda belgi o'rinlarining miqdori ekrandagi satr va ustunlardagi belgi o'rinlarning miqdorlari ko'paytmasi hamda piksellar soni gorizontal va vertikal bo'yicha piksellar sonining ko'paytmasi shaklida berilgan monitor nomi matn rejimi grafik rejimi ranglar …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "modern kompyuterlar axborotni tez ishlab beruvchi avtomatik qurilmalar"

dastur kompyuterni tashxis qilish uchun bajaradigan asosiy vazifa dasturiy ta'minot va apparat haqida imkon qadar ko'proq ma'lumot olishdir kirish birinchi shaxsiy kompyuter 1973 yilda fransiyada nruohg trohg ti tomonidan yaratilgan. kompyuter (ing . computer - hisoblayman), ehm (elektron hisoblash mashinasi) - oldindan berilgan dastur (programma) boʻyicha ishlaydigan avtomatik qurilma. elektron hisoblash mashinasi (ehm) bilan bir xildagi atama. dastlab yaratilgan maskur shaxsiy kompyuter elektron o'yinchoq sifatida qabul qilindi. bu kompyuter 1977 yilda amerikalik stiv jobs boshchiligidagi "apple computer" firmasi tomonidan mukammallashtirilib, dasturlarning katta majmuini tatbiq etib, ommaviy ravishda chiqarila boshladi. shundan beri kompyuter hayotimizga mustaxkam joylashib, axborotni q...

This file contains 39 pages in DOC format (551.5 KB). To download "modern kompyuterlar axborotni tez ishlab beruvchi avtomatik qurilmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: modern kompyuterlar axborotni t… DOC 39 pages Free download Telegram